Danıştay 10. Daire E.2022/1140 K.2022/6139

Dava konusu istem: Davacı tarafından; kurucusu olduğu ve Kahramanmaraş Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren … Kreş ve Gündüz Bakımevinin FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olduğundan bahisle açılış onayı ve izin belgesinin iptal edilerek kapatılmasına ilişkin, Kahramanmaraş Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile bildirilen … tarih ve … sayılı Valilik işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının ve davacının kurucusu olduğu özel eğitim kurumunun FETÖ/PDY ile irtibatlı ve iltisaklı olduğu yönünde idarece yapılan tespitlerin somut bilgi ve belgeye dayandığı ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Kahramanmaraş İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacının ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; davalı idare işleminin Anayasaya ve Avrupa İnsan Hkaları Sözleşmesine aykırı olduğu, masumiyet karinesini ihlal ettiği, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararının haksız olduğu, bu nedenle istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinde yer alan şekil şartlarına uygun olarak yapılmayan işleme karşı açılan davanın reddi yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işleme konu.

Kreş ve Gündüz Bakımevinin sahibi ve işletmecisi olan davacının, davalı idarenin yapmış olduğu resmi yazışmalar neticesinde, örgütün haberleşme aracı olan Bylock programını kullandığının, kuruluşun çalışanlarının ise FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatı nedeniyle kapatılan ve hakkında …Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma yürütülen …Eğitim İşletmeleri A.Ş. isimli iş yerinde çalıştığının tespit edildiği, çalışan …isimli şahsın ifadesinde kuruluşun FETÖ/PDY ile irtibatı nedeni ile kapatılan Kahramankent okulları ile irtibatlı olduğu ve kuruluşta terör örgütü elebaşının kasetlerinin bulunduğunu beyan ettiği, bunun üzerine,

davacının ve davacının kurucusu olduğu kuruluşun FETÖ/PDY ile irtibatlı ve iltisaklı olduğu gerekçesiyle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ve Bakanlığın …tarih ve …sayılı makam onayı gereğince … tarih ve …sayılı Valilik olur'u ile dava konusu işlemin tesis edildiği, anılan işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı daha sonra … Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih ve … sor. sayılı tevkif müzekkeresi ile silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanmış, hakkında silahlı terör örgütü kurma ve yönetme iddialarıyla … Ağır Ceza Mahkemesinin E:…ve … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyalarında davalar açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin "Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler" başlıklı 2. maddesinin 3. fıkrasında, "Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı belirlenen ve ekli listelerde yer almayan özel ve vakıf sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıflar, dernekler, vakıf yükseköğretim kurumları, sendikalar,

federasyonlar ve konfederasyonlar, ilgili bakanlıklarda bakan tarafından oluşturulacak komisyonun teklifi üzerine bakan onayı ile kapatılır. Bu fıkra kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlar hakkında da ikinci fıkra hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava; Kahramanmaraş Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren … Kreş ve Gündüz Bakımevinin, kurucusu olan davacı …'ın, davalı idarenin yapmış olduğu resmi yazışmalar neticesinde örgütün haberleşme aracı olan Bylock programını kullandığının tespiti üzerine açılış onayının ve izin belgesinin iptal edilerek kapatılmasına ilişkin … tarih ve …sayılı Valilik işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

19/08/2016 tarih ve 2016/4 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığınca çıkarılan FETÖ/PDY Kapsamında Alınacak Tedbirlere İlişkin Genelge'nin 3. maddesinde, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 2016/04 sayılı Başbakanlık Genelgesi çerçevesinde gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine ait olan ve Bakanlığın izni ile faaliyet gösteren özel kuruluşlardan (özel bakım merkezi, özel huzurevi, özel huzurevi ve yaşlı bakım merkezi, özel aile danışma merkezi,

özel kreş ve gündüz bakımevleri ile özel çocuk kulüpleri v.b.) milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olanlara yönelik idari iş ve işlemlerin ivedilikle başlatılacağının, kapatma işleminin gerçekleştirileceğinin, suç teşkil eden fiiller yönünden adli mercilere derhal bildirimde bulunulacağının belirtildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, 2016/4 sayılı Genelgenin 5. maddesinde 667 sayılı KHK'nın 2. ve 3. maddelerinin uygulanacağı yönünde anılan KHK'ya atıf yapıldığı dikkate alındığında dava konusu gündüz bakımevinin de yukarıda hükmüne yer verilen KHK uyarınca Bakanlıkta oluşturulan Komisyonun teklifi üzerine Bakan onayı ile kapatma işleminin gerçekleştirilmesi gerekmekte iken doğrudan Kahramanmaraş Valiliğince alınan kapatma kararında yetki yönünden hukuka uygunluk görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Kahramanmaraş İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.