Danıştay 10. Daire E.2022/1195 K.2024/6170

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde ... olarak çalışan iki personelin aylık prim ve hizmet belgelerinin süresi içinde Kuruma verilmediğinden bahisle, 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 4. alt bendi uyarınca, 35.226,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ünite İtiraz Komisyonu Kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; Mahkemelerinin E.... sayılı dava dosyasına konu kamu görevlisine ait bildirimin, anılan dava dosyasında verilen kararın kesinleştiği tarihten sonra yasal süresinde verildiğinin görülmesi nedeniyle, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR_DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, davacı idare tarafından bildirime konu mahkeme kararlarının kesinleşmesiyle birlikte verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi geçtikten sonra verildiği, tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 18/10/2021 tarih ve E:2019/4874, K:2021/4835 sayılı kararı kaldırılarak davalı idarenin temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...

Devlet Hastanesinde 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) bendi kapsamında sözleşmeli statüde hemşire olarak görev yapan iki personelin, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Sağlık Programları Bölümünün iki yıl süreli laborant ve veteriner sağlık programını bitirdiklerinden bahisle ücretlerinin yeni eğitim durumuna göre düzenlenmesi istemiyle yaptıkları başvurunun Kütahya İl Sağlık Müdürlüğünce iki ayrı işlemle reddedilmesi üzerine, anılan işlemlerin iptaline ve işlem nedeniyle uğranılan zararların tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davalarda, ...

İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen kararların Danıştay (Kapatılan) Onbirinci Dairesince bozulması üzerine Mahkemece anılan bozma kararlarına uyularak S.Y. tarafından açılan davada 27/12/2013 tarih ve E.2013/1182, K.2013/1077 sayılı kararla.

İ.K. tarafından açılan davada da 27/12/2013 tarih ve E:2013/1166, K:2013/1083 sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kaldığı parasal haklarının idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte anılan davacılara ödenmesine karar verildiği,

söz konusu kararların temyiz edilmesi üzerine Danıştay (Kapatılan) Onbirinci Dairesinin 11/11/2014 tarih ve E:2014/798, K:2014/6692 ve E:2014/799, K:2014/6688 sayılı kararlarıyla onanması ve karar düzeltme talebinden de vazgeçilmesi sonucu 12/03/2015 tarihinde kesinleştiği, anılan kararlara istinaden söz konusu personele ilişkin Eylül 2009- Temmuz 2011 dönemine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin süresinde Kuruma verilmediğinden bahisle ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 4. alt bendi uyarınca, 35.226,00 TL idari para cezası uygulandığı,

bu işleme yapılan itirazın ... tarih ve ... sayılı Ünite İtiraz Komisyonu Kararıyla reddedilmesi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prim Belgeleri ve İşyeri Kayıtları" başlıklı, dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 86. maddesinde, "İşveren bir ay içinde 4 üncü ve 5 inci maddeye tabi çalıştırdığı sigortalıların ve sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalıların;

a) Ad ve soyadlarını, T.C. kimlik numaralarını, b) 80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlarını, c) Prim ödeme gün sayıları ile prim tutarlarını gösteren ve örneği Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenen asıl veya ek aylık prim ve hizmet belgesini, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındakiler için en geç Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar, diğer sigortalılar için ise ait olduğu ayı takip eden ayda Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar Kuruma vermekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren,

onbeş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür." hükmü.

"Kurumca Verilecek İdari Para Cezaları" başlıklı 102. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 4. alt bendinde, "Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlarda aşağıda belirtilen fiiller için idari para cezası öngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun; ....86. maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usȗlde vermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için; ....

Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan

bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında, idari para cezası uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin "Aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlenmesi, verilmesi ve saklanması" başlıklı 102. maddesinin 3. fıkrasının dava konusu işlemlerin tarihte tesis edildiği yürürlükte olan (h) bendinde, "Kamu kurumlarında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için mahkeme kararları veya idarece verilen kararlar gereğince geriye yönelik ücret ve ücret niteliğinde ödeme yapılması halinde, mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi takip eden günden veya idarenin karar tarihinden itibaren, başlamak üzere Kurumca çıkarılacak tebliğde belirtilecek süreler içinde verilecek ek veya asıl aylık prim ve hizmet belgeleri yasal süresi içinde verilmiş kabul edilir." hükmü yer almaktadır.

Dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ve 01/09/2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan İşveren Uygulama Tebliği’nin "2.2- Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Kuruma Verilmesi" başlıklı bölümünün (h) bendinde, “Kamu kurumlarında Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için idare mahkemesi kararları veya idarece verilen kararlar gereğince geriye yönelik ücret ödenmesi halinde, mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi takip eden günden veya idarenin karar tarihini takip eden ay/dönemin, işyerinin özel nitelikte olması halinde 23’üne,

resmi nitelikte olması halinde 7’sine kadar, Kuruma, e-Sigorta kanalıyla gönderilmesi veya kağıt ortamında verilmesi halinde yasal süresi içinde verilmiş kabul edilecek ve Kanunun 102. maddesinde belirtilen idari para cezası uygulanmayacaktır.” kuralı bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında davacı idare bünyesinde çalışan iki sigortalı tarafından ... İdare Mahkemesinde açılan üst öğrenimlerinin kabul edilerek ücretlerine yansıtılmasına ilişkin davalarda işlemlerin iptaline karar verilmesi ve söz konusu kararların Danıştay (Kapatılan) Onbirinci Dairesince onanarak kesinleşmesi sonucu davacı idarenin anılan sigortalıların Eylül 2009- Temmuz 2011 dönemine ait ek aylık prim ve hizmet belgelerini zamanında Kuruma vermediğinden bahisle dava konusu idari para cezasının uygulandığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda zikredilen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 102. maddesinin 3. fıkrasının (h) bendi uyarınca, ek veya asıl aylık prim ve hizmet belgelerinin kamu kurumlarında Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için mahkeme kararları veya idarece verilen kararlar gereğince geriye yönelik ücret ve ücret niteliğinde ödeme yapılması halinde, mahkeme kararının idareye tebliğ edildiği tarihi takip eden günden veya idarenin karar tarihinden itibaren başlamak üzere Kurumca çıkarılacak tebliğde belirtilecek süreler içinde verildiği takdirde yasal süresi içinde verilmiş kabul edileceği açıktır.

Dosyada bulunan davacı idarenin ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yöneticiliğine hitaben yazdığı ... tarih ve ... sayılı yazılarda Danıştay Onbirinci Dairesinin onama kararlarından bahsedilerek Kütahya Valiliğinden ... tarih ve ... sayılı karar düzeltmeden vazgeçme oluru alınması ile söz konusu mahkeme kararlarının kesinleştiğinin belirtildiği görülmektedir.

Bu doğrultuda, davacı idarenin söz konusu mahkeme kararlarının kesinleştiğinden en geç 13/03/2015 tarihi itibarıyla haberdar olduğu, yukarıda anılan Yönetmeliğe dayanılarak çıkartılan İşveren Uygulama Tebliği'nin belirtilen maddesi uyarınca davacı Kurumun söz konusu belgeleri resmi nitelikte iş yerleri için belirlenen mahkeme kararının tebliğ edildiği tarihi takip eden ay/dönemin 7'sine kadar (07/04/2015) vermesi gerekirken bu süre geçtikten sonra 20/04/2015 tarihinde verdiği anlaşıldığından ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin süresinde verilmemesi nedeniyle uygulanan idari para cezasında hukuka aykırılık,

dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise, hukuki isabet görülmemiştir.