Danıştay 10. Daire E.2022/1509 K.2022/3425

Davanın konusu

Davacılar tarafından, davacılardan …'ın … günü Büyükçekmece ilçesi, … .. Mahallesi, … Karayolu ... Pazarı Üst Geçidinden geçmekte iken elektrik çarpması sonucu yaralanması nedeniyle …için 100.000,00 TL manevi tazminat ve 1.000,00 TL (miktar artırımı suretiyle belirlenen 162.054,56 TL) maddi tazminatın, …'ın babası …için 50.000,00 TL manevi, 1.000,00 TL (miktar artırımı suretiyle belirlenen 2.236,30 TL) maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; meydana gelen olayda tarafların kusur oranlarının tespiti amacıyla … tarihinde mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda özetle;

"yüksek gerilim hattının yakınına Karayolları Genel Müdürlüğü'nün tarafından inşa edilen üst geçitin, 35.000 voltluk hava hattı iletkenlerinin en büyük salınımlı durumda yapılara olan en küçük yatay uzaklıkları 2 metre olması gerekmekteyken elektrik kazasının olduğu geçitte 35.000 volt yüksek gerilim hava hattına fazla yaklaştırıldığından (0,8 - 1 metre) en küçük emniyet yatay uzaklığının ihlali edildiği bu nedenle olayın meydana gelmesinde %50 oranında kusurlu olduğu; davalı.

Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 35.000 voltluk yüksek gerilim hava hattını belirli sürelerde denetlememesi, yasal yollara başvurarak üst geçitin mesafe kuralını ihlal eden kısımlarını yıktırılması/revize ettirilmesini sağlamaması veya en küçük yatay emniyet uzaklığını 2 metreye getirilmesi için hattı yükseltmemesi yahut uzaklaştırılmasını sağlamaması veya hattı yeraltı kablosuna dönüştürmemesi ve uyarı levhalarını bulundurmaması nedeniyle %50 oranında kusurlu olduğu, davacı … olayda kusurunun bulunmadığı" yönünde tespitlere yer verildiği;

davacıların maddi zararının tespiti amacıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 11/07/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda; "davacı …'ın olay tarihindeki yaşına göre (%15,2) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, olay tarihi itibariyle iyileşme süresinin (2) yıla kadar uzayabileceği ve bu sürede mesleğini icra edemeyeceğinden 161.638,56 TL gelir kaybının bulunduğu, belgelerle ispat edilebilen tedavi giderinin 416,00 TL olduğu, davacı baba … refakat ettiği 33 günlük 2.236,30 TL gelir kaybının bulunduğu" nun belirtildiği,

Mahkemece söz konusu bilirkişi raporları hükme esas alınarak meydana gelen olayda davalı idarelerin hizmet kusurunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 162.054,56 TL maddi tazminatın 500,00 TL'lik kısmının, adli yargıda açılan dava tarihi olan 17/12/2015 tarihinden itibaren, kalan 80.527,28 TL maddi zararın ise miktar artırım dilekçesinin davalı ... Genel Müdürlüğü'ne tebliğ edildiği tarih olan 11/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı ...

Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacı … ödenmesine, 500,00 TL'lik kısmının, adli yargıda açılan dava tarihi olan 17/12/2015 tarihinden itibaren, kalan 80.527,28 TL maddi zararın ise miktar artırım dilekçesinin davalı. Elektrik Dağıtım A.Ş'ye tebliğ edildiği tarih olan … tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı. Elektrik Dağıtım A.Ş'den alınarak davacı … ödenmesine, 40.000,00 TL manevi tazminatın. 20.000,00 TL'sinin davalı ...

Genel Müdürlüğü'nden, 20.000,00 TL'sinin de davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş'den alınarak davacı … ödenmesine, dava konusu 10.000,00 TL manevi tazminatın; …TL'sinin davalı ...Genel Müdürlüğü'nden, …TL'sinin de davalı.

Elektrik Dağıtım A.Ş'den alınarak davacı … ödenmesine, davanın kısmen reddi ile davacılardan … için istenen 2.236,30 TL maddi tazminat ile … için istenen 60.000,00 TL ve davacı …. için istenen 40.000,00 TL manevi tazminat talebinin ve davacıların fazlaya ilişkin faiz taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İlk Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, … sayılı kararıyla; İdare Mahkemesi kararının maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına yönelik davalı idarelerce yapılan istinaf başvuruların reddine, davacılar tarafından yapılan istinaf başvurularının kısmen kabulü ile hüküm altına alınan toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın davanın ilk olarak adli yargıda açıldığı 17/12/2015 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacılara ödenmesine, davacılar istinaf başvurularının kısmen reddi ile olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine yönelik taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Danıştay Onuncu Dairesi kararının özeti: Dairemiz 04/02/2021 tarih ve E:2020/4224, K:2021/276 sayılı kararıyla;. Mahkemesince … tarihli ara kararı ile. Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin de hasım mevkiine alınarak uyuşmazlık konusu olay hakkında karar verildiği görülmekte ise de, öncelikle.

Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin yürüttüğü hizmetten doğan zararların tazmini istemiyle açılan davaların görüm ve çözümünün idari yargının görev alanında bulunup bulunmadığının irdelenmesi gerektiği, bu bağlamda, elektriğin üretimi, iletimi, dağıtımı ve satış hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla 1312 sayılı Kanun ile kurulan ...

Kurumu'nun (...) hizmetlerin daha etkin, daha verimli ve çağdaş bir şekilde sürdürülebilmesi amacıyla ve özelleştirme politikaları çerçevesinde Bakanlar Kurulunun 12/08/1993 tarih ve 93/4789 sayılı kararı ile, ...

A.Ş. (...) ve ...A.Ş.(...) adı altında iki ayrı İktisadi Devlet Teşekkülü olarak yeniden yapılandırıldığı, 1994 yılında ... ve .... ayrı tüzel kişilikler verildiği, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de "Teşekkül" olarak yer aldıkları, ... tarih ve ... sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile TEDAŞ'ın özelleştirme kapsam ve programına alınması üzerine Türkiye'nin 21 elektrik dağıtım bölgesine ayrıldığı, 31/08/2013 tarihi itibariyle elektrik dağıtım şirketleri ile ... arasındaki hisse devri sözleşmelerinin imzalandığı, davalı ...

Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin de bu şirketlerden biri olduğu, Özelleştirme Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile anılan şirketin hisselerinin tamamının. Ortak Girişimine satılmasına karar verildiği ve akabinde hisse satış işlemlerinin tamamlandığının anlaşıldığı, bu durumda, meydana gelen olay tarihinde elektrik dağıtım hizmetlerinden sorumlu olan ...

Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin tüm hisselerinin Özelleştirme Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile.

Ortak Girişimine satılmasına karar verildiği ve hisse devrinin tamamlanarak şirketin özel hukuk tüzel kişisine dönüştüğü anlaşıldığından, özel hukuk tüzel kişisi niteliğini haiz bu şirket tarafından işletilen elektrik dağıtım hattının bakım ve gözetiminin yerine getirilmemesi nedeniyle meydana gelen zararların tazmini istemiyle açılan davaların görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varıldığı, Mahkemece anılan husus gözetilmeksizin.

Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin de hasım mevkiine alınması suretiyle verilen kararda bu yönüyle hukuki isabet bulunmadığı, Bölge İdare Mahkemesince dosyanın Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğuyla sınırlı olarak incelenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle. Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: …. Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; kamu hizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetini yürüten davalı ...

Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından kamu hizmetinin yürütülmesini teminen girişilen faaliyetler neticesinde meydana gelen zararın tazmini isteminin idari yargı yerine ait olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davalı idarelerce yapılan istinaf başvurularının reddi, davacılar tarafından yapılan istinaf başvurularının kısmen kabulü suretiyle, hüküm altına alınan toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın davanın ilk olarak adli yargıda açıldığı 17/12/2015 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacılara ödenmesi,

davacıların istinaf başvurularının kısmen reddi suretiyle, olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine yönelik taleplerinin reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Kararının özeti: Bakılan davanın, özel hukuk tüzel kişisi niteliğini haiz bu şirket tarafından işletilen elektrik dağıtım hattının bakım ve gözetiminin yerine getirilmemesi nedeniyle meydana gelen zararların tazmini istemine ilişkin kısmının görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu,.

Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinin yürüttüğü hizmetten doğan zararların tazmini istemiyle açılan davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğine ilişkin ısrar kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle. Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ısrar hükmü yönünden bozulmasına, diğer yandan Danıştay Onuncu Dairesince ...

Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin hasım mevkiinden çıkarılarak dosyanın ...Genel Müdürlüğünün sorumluluğuyla sınırlı olarak incelenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmişse de bakılan davada İdare Mahkemesince, davacıların maddi zararı ve davalı ... Genel Müdürlüğünün kusur oranı tespit edilerek ve adı geçen idarenin kusur oranı dikkate alınarak bir karar verilmiş bulunduğundan, kararın davalı ...

Genel Müdürlüğünün sorumluluğuna ilişkin kısmına karşı anılan idarece yapılan temyiz başvurusunun Dairesince incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, davalı idarelerden...Müdürlüğünün temyiz istemi hakkında bir karar verilmesi için dosyanın Danıştay Onuncu Dairesine gönderilmesine ve E:2021/2105, K:2021/2974 sayılı kararı ile karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idarelerden ... Genel Müdürlüğü tarafından, usul yönünden; dava konusu olayın meydana geldiği üst geçidin 20/02/2014 tarihinde ihalesi yapılan "Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğunda Bulunan Yollarda Trafik Güvenliği Bakımından Gerekli Görülen ve. Arz Eden Yerlerde Çelik Konstrüksiyon Yaya Üst Geçit Yapılması Yapım İşi" kapsamında. İnş. En. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ihale edilmesi nedeniyle adı geçen firma ile yapılan sözleşme gereğince davanın bu şirkete yönetilmesi gerektiğinden davanın husumet yönünden reddi gerektiği, esas yönünden; ihale konusu iş üzerinde kalan firma tarafından dava konusu olayın meydana geldiği üst geçit işine ait proje onaylanmadan inşaat gerçekleştirildiğinden meydana gelen kazada yüklenici firmanın kusurlu olduğu ve ilgili firmaya gerekli uyarının yapıldığı,

elektrik tellerinin hava sıcaklığının etkisiyle sarkması ve aynı zamanda havanın rüzgarlı olması sebebiyle meydana gelen kazanın öngörülemeyecek bir durumdan kaynaklandığı ve idarelerinin bu durumdan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, öte yandan meydana gelen kazada davacı …'ın da kusurunun bulunduğu,

zira adı geçenin olay sırasında 16 yaşında, ayırt etme gücüne sahip, tehlikeleri sezinleyebilecek, kendini koruyabilecek ve elektrik akımının risklerini bilebilecek bir kişi konumunda bulunmasına rağmen, korkuluklara yakın mesafede bulunan elektrik hattının rüzgarlı havada sarkan tellerinin korkuluklara temas etme riski varken korkuluklara tutunarak hareket ettiği ve bu hareketi ile kendi şahsi can güvenliği için tedbirsiz ve dikkatli davranmak suretiyle kazanın meydana gelmesinde kusurlu davrandığı,

ayrıca diğer davalının elektrik hatları ile ilgili olarak gerekli bakım yükümlülüklerini yerine getirmediği ve kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, bu kapsamda idarelerinin olayla ilgili herhangi bir kusurunun bulunmadığı, söz konusu zararın kusursuz sorumluluk ilke ve esaslarına göre de tazmininin mümkün olmadığı iddialarıyla ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idarelerden.

Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından, usul yönünden; dava dışı ... ile aralarında 24/07/2006 tarihinde imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi hükümleri gereğince dağıtım tesislerinin mülkiyetinin ...'a ait olması nedeniyle davada husumetin ...'a yöneltilmesi ve tarafları hakkında davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, öte yandan, Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde kurulmuş bir anonim şirket olmaları hasebiyle özel hukuk hükümlerine tabi oldukları ve tarafları açısından uyuşmazlığın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu,

bakılan davada idari merci tecavüzü bulunduğu ve davanın süresinde açılmadığı, esas yönünden; dava konusu olayda kazazede …'ın tam kusurlu eylemi sonucunda kaza meydana geldiğinden zarara uğrayanın ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiği ve taraflarının sorumluluğunun bulunmadığı, kazanın meydana geldiği üst geçidin enerji nakil hattının döşemesinden çok sonra ve elektrik tellerinin emniyet mesafesini ihlal edecek şekilde yapıldığı, bu hususa ilişkin taraflarına haber verilmediği ve izin alınmadığı, bu nedenle kusurun üst geçidi uygun yerde ve mesafede yapmayan davalı ...Genel Müdürlüğüne ait olduğu,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan hesaplamaların hatalı olduğu, davacı ...'ın iş gücü kaybının bulunmadığı iddialarıyla ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşılarak yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, davalılardan Karayolları Genel Müdürlüğünün temyiz istemiyle sınırlı olarak gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, davalılardan Karayolları Genel Müdürlüğünün dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.