Danıştay 10. Daire E.2022/1529 K.2025/1453

2- ... VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ

1. Huk. Müş. Yrd. V. ... 2- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN KONUSU

Davacılar tarafından.

İstanbul ili, Beşiktaş ilçesinde bulunan "..." adlı gece klubünde 01/01/2017 tarihinde meydana gelen terör saldırısı sonucunda, Suudi Arabistan vatandaşı ... adlı kızlarının hayatını kaybetmesi sonucu maddi ve manevi zarara uğranıldığı ileri sürülerek mütevaffanın babası için şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 400,00 TL cenaze defin gideri olmak üzere 500,00 TL maddi tazminat, annesi için şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı,

400,00 TL cenaze defin gideri olmak üzere 500,00 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın (miktar arttırımı ile 2.500.000,00 TL) ve müteveffanın babası için 250.000,00 TL manevi ve annesi için 250.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 500.000,00 TL manevi tazminatın mütevaffanın ölüm tarihi olan 01/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 26/04/2021 tarih ve E:2021/1786, K:2021/1902 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak davacıların istinaf istemlerinin maddi tazminat yönünden kabulü, manevi tazminat yönünden reddi; davalı idarelerin istinaf istemlerinin, maddi tazminat yönünden reddi, manevi tazminat yönünden kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar vekili tarafından, idarenin hizmet kusurunun varlığı ve derecesinin araştırılmadığı, genel hükümler kapsamında gerçek zararın tespiti ile tazminata hükmedilmesi gerektiği, aksi halde bu durumun adil yargılanma, hukuki dinlenilme hakkı ve hak arama hürriyetinin ihlali anlamına geleceği, terör olayları neticesinde meydana gelen zararların sosyal risk veya hizmet kusuru ilkelerine göre devletten isteme hakkına sahip olunduğu,

müvekkillerde oluşan elem ve ızdırabın ağırlığı ve manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin tüm ilke ve kurallar nazara alındığında hükmolunan manevi tazminat miktarının çok düşük olduğu, davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yasal hakları kullanmayı engelleyecek nitelikte olduğu iddialarıyla;davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, idarelerinin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, olayın terör eylemi olduğu, uyuşmazlığın 5233 sayılı Kanun uyarınca çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminatın düzenlenmediği, hükmedilen manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme niteliğinde olduğu iddialarıyla;

davalı İstanbul Valiliği tarafından ise, olayın terör eylemi olduğu, uyuşmazlığın 5233 sayılı Kanun uyarınca çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminatın düzenlenmediği,manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı yapılamayacağı, hükmedilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğu, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği, idarelerinin harçtan muaf olduğu, olayda idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı iddialarıyla temyize konu kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar ve davalı İstanbul Valiliği tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50/4. maddesi uyarınca Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2577 sayılı Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.

Bu durumda, mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemelerce bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebilecektir.

Temyiz istemine konu kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 26/04/2021 tarih ve E:2021/1786, K:2021/1902 sayılı bozma kararına uyularak verildiği anlaşıldığından, tarafların temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatı ödediği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuna göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.

İdari işlem ve eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak idareye başvuru tarihinin, dava dilekçesinde yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin bir istemde bulunulmaması halinde ise dava tarihinin esas alınması Danıştay içtihatlarında genel kabul görmüş ve istikrar kazanmıştır.

Bakılan davada, Bölge İdare Mahkemesince, hükmedilen maddi tazminata, uyuşmazlık tutanağının imzalandığı tarihinden itibaren yasal faiz işletildiği görülmüştür.

Buna göre, davacılar tarafından dava dilekçesinde yasal faizin başlangıç tarihi yönünden ölüm tarihinden itibaren talepte bulunulduğundan, hükmedilen maddi tazminata Danıştay'ın yerleşik içtihatları gereği idareye başvuru tarihi olan 18/04/2017 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği açıktır.

Bu durumun bir hatadan kaynaklandığı anlaşıldığından; temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan ".........maddi tazminatın, uyuşmazlık tutanağının imzalandığı tarih olan 24/08/2017 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce yarı yarıya davacılara ödenmesine," ibaresinin; ".........maddi tazminatın, idareye başvuru tarihi olan 18/04/2017 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce yarı yarıya davacılara ödenmesine," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.