Danıştay 10. Daire E.2022/1677 K.2025/4332

Dava konusu istem: Davacı tarafından, sahibi ve mesul müdürü olduğu ... Eczanesi adına düzenlenmiş olan ... tarih ve .../... sayılı eczane ruhsatnamesinin, Şanlıurfa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı oluru ile iptal edilmesine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla; mevzuatta eczane açılması ve işletilmesinin sıkı kurallara tabii olduğu, görülen hizmetin önem ve özelliği nedeniyle mesul müdür eczacının, varsa ikinci ve yardımcı eczacıların belirli şartlar dışında bilfiil eczanede bulunmasının zorunlu tutulduğu, öngörülen usule aykırı hareket edilmesi halinde bir takım yaptırımlara yer verildiği, buna göre, birden fazla eczane bulunan yerlerde eczacının hastalık ve sair mazeretlere istinaden talebi ile iki yılı geçmemek üzere eczanenin kapalı tutulabileceğinin açık olduğu,

ancak, eczacı tarafından yapılan bildirimle birlikte eczanenin kapatılabileceğine ilişkin mevzuatta bir hükmün yer almadığı gibi, bu yönde bir usulün son derece sıkı şekil şartları ve kurallara tabi tutulan mesleğe ilişkin mevzuatın amacıyla uyuşmayacağı,

kaldı ki davacı tarafından sahibi ve mesul müdürü olduğu eczanesinin ruhsatnamesinin iki yıl süreyle askıya alınması talebiyle idareye yapılan başvurunun kabul edilmemesi üzerine şahsen ya da noter tarafından düzenlenen bir vekaletname ile vekili aracılığıyla başvurulması halinde dilekçenin işleme alınacağının davacıya bildirilmesine rağmen herhangi bir başvurusunun bulunmadığı ve kendisine ulaşılamadığının sabit olduğu, öte yandan farklı tarihlerde yapılan denetimlerde eczanenin kapalı olduğunun tespit edildiği,

bu haliyle iş yerinin eczane vasfını yitirdiğinden bahisle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinafa konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, 19/08/2016 tarihinde sağlık sorunları nedeniyle sahibi ve mesul müdürü olduğu eczanenin ruhsatnamesinin en fazla iki yıl süre ile askıya alınması talebiyle idareye başvurmasına rağmen, davalı idarece yapılan denetimlerde eczacının işinin başında olmadığından bahisle eczane ruhsatının iptal edildiği, ancak kendisinin denetim tarihlerinden önce eczane ruhsatını askıya almak üzere idareye başvurduğu, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, sağlık sorunlarını gerekçe göstererek sahibi ve mesul müdürü olduğu ... Eczanesine ait eczane ruhsatnamesinin en fazla iki yıl süreyle askıya alınması talebiyle 19/08/2016 tarihinde idareye başvuruda bulunmuştur. Anılan başvuru idare kayıtlarına alınmış, ardından davalı idarenin 22/08/2016 tarihli yazısı ile yapılan başvurunun kim tarafından gerçekleştirildiğinin tespit edilememesi ve davacıya ait imza sirkülerinin idare nezdinde bulunmaması nedeniyle dilekçenin reddedildiği ve ruhsatname iade edilerek, başvurunun yeniden yapılması hâlinde değerlendirileceği hususu bildirilmiş ancak anılan yazının davacıya tebliğ edilemediği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bu arada davaya konu eczanede 17-19/08/2016 ve 02-05/09/2016 tarihlerinde gerçekleştirilen denetimlerde eczacının görevi başında bulunmadığı tespit edilmiş ve adı geçene ulaşılamaması üzerine ... tarih ve E... sayılı Valilik Olur'u ile eczane geçici olarak kapatılmıştır.

Akabinde anılan eczanenin eczacı tarafından terk edildiği, eczacının ya da vekilinin 09/11/2016 tarihi itibarıyla idareye herhangi bir müracaatı bulunmadığı buna göre eczanenin eczane vasfını fiilen yitirdiğinin tespiti üzerine, Şanlıurfa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemi ile ... Eczanesi adına düzenlenmiş bulunan ... tarih ve...sayılı ruhsatnamenin iptaline karar verilmiştir.

Öte yandan, davacı tarafından 09/08/2018 tarihli başvuru ile 19/08/2016 tarihinde yaptığı başvuru üzerine ruhsatının askıya alındığı, askı süresi iki yıla yaklaştığı belirtilerek Yönetmelik gereği eczanenin yeniden faaliyete geçirilmesi için gerekenin yapılması talep edilmiş, bunun üzerine eczane ruhsatının iptal edildiğinin öğrenildiğinden bahisle işbu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 35. maddesinin birinci fıkrasında. "Eczanenin hizmet verdiği saatlerde mesul müdür eczacı, varsa ikinci eczacı ve yardımcı eczacılar, görevi başında bilfiil bulunmak mecburiyetindedir." hükmü ile anılan maddenin ikinci fıkrasında, "Hastalık ve sair mazeretlerle eczanesinden yirmi dört saatten fazla süreyle ayrılmak zorunda kalan eczacı veya mesul müdür keyfiyeti il sağlık müdürlüğüne bir yazı ile bildirir.

Ayrılış müddeti on beş güne kadar devam edecekse eczaneye varsa ikinci eczacı, yoksa il sağlık müdürlüğüne bildirilmek koşulu ile eczanesi bulunmayan bir eczacı, yoksa mahallin serbest tabibi muvafakatleri alınarak nezaret eder. Ayrılış müddeti on beş günü aştığı takdirde eczaneye mesul müdür tayini zorunludur. Aksi takdirde eczane kapatılır.

Şu kadar ki, birden fazla sayıda eczane bulunan yerlerde eczacının talebi ile iki yılı geçmemek üzere eczane kapalı tutulabilir." hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun'a dayanılarak çıkarılan ve 12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin "Eczanenin kapatılması" başlıklı 48. maddesinde; "Eczacı kendi isteği ile eczanesini kapatmak istediğinde dilekçe ve ruhsatnamesi ile il sağlık müdürlüğüne başvuruda bulunur. İl sağlık müdürlüğü tarafından, ilaçlara yapılan işlemler ve eczanede ilaç bulunmadığı tespit edildikten ve eczane levhaları indirtilerek eczane vasfını yitirdiği tutanak altına alındıktan sonra ruhsatname iptal edilir.

Eczanenin muvazaalı işletildiğinin tespiti veya eczane vasfını yitirmesi ya da şartları taşımadığının anlaşılması hâlinde, il sağlık müdürlüğü tarafından eczanenin ruhsatnamesi birinci fıkrada belirtilen şekilde iptal edilir. Eczacı tarafından, ruhsatnamenin iade edilmemesi veya eczacıya ulaşılamaması hâlinde ruhsatname dip koçandan iptal edilir.

Muvazaalı olarak eczane açıldığının tespiti hâlinde, eczacı beş yıl süreyle eczane açamaz. Muvazaanın eczacılar arasında yapılmış olması hâlinde, eczane açma yasağı hepsi hakkında uygulanır. Bu eczacılar beş yıl süre ile eczane açmak için başvuruda bulunamaz.

Eczanenin, il sağlık müdürlüğü tarafından muvazaa hariç herhangi bir nedenle kapatılmasına karar verilmesi hâlinde, Kanunda başka bir süre öngörülmeyen hâllerde tasfiye işlemleri yapılabilmesi için eczacıya altmış güne kadar süre tanınır. Muvazaa sebebiyle kapatma hâlinde ise kapatma işlemi derhal uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin "Eczanenin kapalı tutulması" başlıklı 49. maddesinde dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan halinde ise. "Birden fazla eczanesi bulunan yerlerde eczacının hastalık ve sair mazeretlere istinaden talebi ile iki yılı geçmemek üzere eczane kapalı tutulabilir. Bunun için eczane ruhsatnamesi geçici olarak il sağlık müdürlüğüne teslim edilir. Varsa eczanede bulunan ilaçlar saklama şartlarına uygun bir şekilde muhafaza edilir.

Eczacının faaliyetine iki yıllık geçici kapatma süresi sona ermeden önce tekrar devam edeceğini beyan etmesi durumunda eczane olacak yerin kontrolünden sonra ruhsatnamesi iade edilir veya herhangi bir değişiklik hâlinde yeniden düzenlenir. Bu durumdaki eczaneler için bulunduğu ilçe değişmemek kaydıyla bu Yönetmelikteki nüfus kriteri uygulanmaz. (...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6197 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile 12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 49. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, eczane işletmekte olan eczacının hastalık ve benzeri mazeretler sebebiyle, iki yılı geçmemek üzere eczanesini geçici olarak kapatılabilmesi mümkün kılınmıştır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı tarafından sağlık sorunları gerekçe gösterilerek sahibi ve mesul müdürü olduğu ... Eczanesine ait ruhsatnamenin azami iki yıl süreyle askıya alınması talebiyle 19/08/2016 tarihinde idareye yapılan başvurunun, anılan Yönetmeliğin 49. maddesi kapsamında bir başvuru olduğu, davacı tarafından anılan tarihte dilekçenin idareye teslim edildiği, nitekim davalı idarenin kayıtlarına girdiği anlaşılmaktadır. Söz konusu maddeye göre de, hastalık ve sair mazeretlere dayanılarak eczanenin iki yılı geçmemek üzere kapalı tutulabilmesi için eczane ruhsatnamesinin geçici olarak il sağlık müdürlüğüne teslim edilmesinin yeterli görüldüğü, davacı tarafından da bu başvurunun yapıldığı ve ruhsatnamenin idareye teslim edildiği ortadadır.

Buna göre, davacı tarafından, mevzuatın öngördüğü şekilde eczanenin geçici olarak kapatılmasına ilişkin iradenin açıkça ortaya konulduğu, bu yöndeki iradeyi içerir dilekçenin ve ruhsatnamenin idareye sunulduğu, davalı idare tarafından davacıya gelen evrak numarası verildiği,

bundan sonra idarenin dilekçeyi kimin verdiğinin belli olmadığı yönündeki yazısının davacıya tebliğ edilememesinde davacıya sorumluluk yüklenemeyeceği, kimlik tespitinin, dilekçeyi ve ruhsatnameyi teslim alırken idarenin yaptığının kabulü gerektiği, bu nedenle davacının 19/08/2016 tarihli başvurusu üzerine eczanenin geçici kapalı tutulmasına ilişkin işlemlerin başlatılması gerekirken, eczacının eczanesinin başında olmadığından ve eczanenin eczane vasfını yitirdiğinden bahisle eczane ruhsatnamesinin iptal edilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, davacının eczanenin kapalı tutulmasına yönelik iradesi doğrultusunda iki yıllık geçici kapatma süresi sona ermeden ve faaliyete yeniden başlanacağı yönünde bir bildirimde bulunmasına kadar eczanesini kapalı tutması, böylece yapılan denetimlerde iş yerinin kapalı olduğunun tespit edilmesi, eczanenin geçici kapatma statüsünün bir sonucu olup, bu durumun iş yerinin eczane vasfını yitirdiği şeklinde değerlendirilerek ruhsatnamenin iptal edilmesi hakkaniyete de aykırıdır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu...İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.