Danıştay 10. Daire E.2022/1769 K.2023/6704

Hukuk Müşaviri …

İSTEMLERİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, …'nın normal yolla doğum esnasında meydana gelen omuz takılması sonucu sol kolunu kullanamayıp kısmi felçli kaldığı, meydana gelen olayda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek oluşan zararlara karşılık iş gücü kaybı nedeniyle 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 355.071,45 TL) maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın doğum tarihi olan 10/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 10/06/2021 tarih ve E:2019/3478, K:2021/3272 sayılı bozma kararına uyularak davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; Mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu, bir haksız fiili söz konusu olduğu ve haksız fiilin ika edildiği tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiği, mercine tevdi kararının davalı idareye tebliğ edildiği tarihten itibaren faize hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu; davalı idare tarafından, tıbbi müdahalenin zamanında, eksiksiz ve gerektiği gibi yapıldığı, adli tıp raporunda da komplikasyon tespitine yer verildiği, manevi tazminata hükmedilebilmesi için ağır hizmet kusurunun bulunması gerektiği, manevi tazminatın zenginleşme vasıtası haline getirilemeyeceği, uygun illiyet bağının bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

A) Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının Esas Yönünden İncelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın vekalet ücretine ilişkin kısmı haricindeki kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının Vekalet Ücreti Yönünden İncelenmesi:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Mahkeme kararı tarihi itibarıyla uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde; "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7nci maddenin ikinci fıkrası, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile 10 uncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Maddi tazminat talebiyle açılan davalarda, kabul edilen tazminat miktarının önemli bir kısmının vekalet ücreti olarak davalı idareye ödenmesi, açılan tazminat davasını davacı açısından anlamsız hale getirmekte, bazı olaylarda ise, davacının dava açılmadan önceki durumundan daha kötü bir duruma girmesine neden olmakta, bu durum, gerek Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarında gerekse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirilmektedir.

Tümden ret ya da kısmen kabul, kısmen ret ile sonuçlanan maddi tazminat davalarında, taraflar lehine hükmedilecek vekalet ücretinin, kişilerin hak arama özgürlüğü kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal etmeden ne şekilde hesaplanacağı konusunda Tarifenin 10. maddesinin 2. ve 3. fıkralarına paralel bir düzenlemeye yer verilmemiş olması nedeniyle, reddedilen maddi tazminatın Tarifenin üçüncü kısmına göre belirleneceğine ilişkin Tarife hükmünün ihmal edilmesi, hakkaniyete daha uygun olacaktır.

Aynı Tarifenin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde ise "(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. (4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden,. Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın reddine yönelik kararının, Danıştay Onuncu Dairesinin 10/06/2021 tarih ve E:2019/3478, K:2021/3272 sayılı kararıyla, manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmının bozulmasına, maddi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmının onanmasına karar verildiği; bozma kararına uyularak. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesince, reddedilen maddi tazminat yönünden davalı idare lehine 21/11/2018 tarihli kararları ile, manevi tazminat yönünden ise reddedilen ve kabul edilen kısımlar için İlk Derece Mahkemesi kararı ile taraflar lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden bu kısımlar açısından tekraren vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmektedir.

Bölge İdare Mahkemesince; … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilerek maddi tazminat yönünden 1.660.00 TL, manevi tazminat yönünden 1.660.00 TL vekalet ücretine hükmedilmek suretiyle manevi tazminat yönünden yeni bir vekalet ücretine hükmedildiği görüldüğünden, kısmen kabulü kısmen reddine karar verilen manevi tazminat istemi yönünden bozma kararına uyularak verilen ikinci karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken,

İlk Derece Mahkemesi kararı ile taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi nedeniyle bu kısım bakımından tekraren vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmektedir. Ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

Bu durumda Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hüküm fıkrasında yer alan "manevi tazminat yönünden reddedilen ve kabul edilen kısımlar için İlk Derece Mahkemesi kararı ile taraflar lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden bu kısımlar açısından tekraren vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına" ibaresinin " karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca manevi tazminat isteminin kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 8,600,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat isteminin reddedilen kısmı üzerinden hesaplanan 6.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine " şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.