Danıştay 10. Daire E.2022/1792 K.2025/2233

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Aydın ili, ... ilçesinde serbest muhasebeci mali müşavir olarak görev yapmakta iken haksız ve asılsız olarak kamu görevlisi H.U. tarafından verilen şikayet dilekçesine istinaden davalı idare vekili S.Ç.'nin 06/12/2011 tarihli suç duyurusu sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yürütülen ceza soruşturması sonucunda hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesinde açılan davada K:... sayılı beraat kararının verildiğinden bahisle uğradığı ileri sürülen zararlara karşılık 100.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın 11/11/2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; tazmini istenilen maddi ve manevi zararın sebebi olarak herhangi bir idari işlem veya eyleme yer verilmediği, bu durumda zarara sebep olduğu belirtilerek herhangi bir idari işlem veya eylem ileri sürülmeksizin ceza yargılaması sonucu hakkında verilen beraat kararı sebebiyle tazminat istemiyle açılan işbu davanın görüm ve çözümünde idari yargının görevli olmadığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idare vekilinin şikayeti üzerine aleyhine resmi belgede sahtecilik suçundan kamu davası açıldığı, mükellef sayısının ve kazancının azaldığı, kalp rahatsızlığının meydana geldiği, maddi ve manevi zararlarının oluştuğu, hakkında yürütülen ceza yargılamasının beraat ile sonuçlandığı, SGK vekilinin görev ve yetkilerini kötüye kullanarak hakkında mesnetsiz suçlamalar yaptığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; Aydın ili, ... ilçesinde serbest muhasebeci mali müşavir olarak görev yapmakta iken haksız ve asılsız olarak kamu görevlisi H.U. tarafından verilen şikayet dilekçesine istinaden davalı idare vekili S.Ç.'nin ... tarihli suç duyurusu sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yürütülen ceza soruşturması sonucunda hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesinde açılan davada K:... sayılı beraat kararının verildiğinden bahisle uğradığı ileri sürülen zararlara karşılık 100.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın 11/11/2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından idareye karşı tam yargı davası açılabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davaları olup, idarenin hukuki (mali/tazmin) sorumluluğunun yargı aracılığıyla belirlenip hüküm altına alınmasını sağlamaktadır.

İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmektedir. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.

İdarelerin kamu hizmetlerinin gereği gibi işlemesini sağlayacak organizasyonları yaparak, yeterli araç ve gereçle donatılmış bina, tesis ve araçlarda hizmetin özelliğine uygun olarak seçilen ve yetişmiş personelle hizmeti yürütme yükümlülüğünün bulunduğu tartışmasızdır.

Dava dosyasının incelenmesinden, dava dışı 3. kişinin davalı idareye şikayeti üzerine idarece serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı hakkında kurumları aleyhine dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, davacı tarafından ise bu suç duyurusu üzerine hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan açılan ceza davasında beraat ettiğinden bahisle idarenin haksız olarak suç duyurusunda bulunduğu iddiasıyla uğradığı ileri sürülen maddi ve manevi zararların karşılanması istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, bakılan uyuşmazlığın, yürütülen kamu hizmetinin kusurlu işletildiğinden bahisle oluştuğu ileri sürülen zararın meydana gelmesinde davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu iddiasından kaynaklandığı, dolayısıyla davanın görüm ve çözümünde idare mahkemelerinin görevli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın görev yönünden reddi yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.