Danıştay 10. Daire E.2022/2250 K.2023/9117

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları …'ın Şarkışla Devlet Hastanesinde yapılan cerrahi müdahale sonucunda vefat etmesinde davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek baba … için 30.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi, kardeş … için 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince; daha önce davanın reddi yolunda verilen kararın kesinleşmesinin ardından davacılardan … tarafından yapılan bireysel başvuru (…) sonucunda Anayasa Mahkemesinin 15/12/2020 tarihli kararıyla, olayda idarenin organizasyon kusuru bulunduğundan tazminat talebinin reddine karar verilmesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiğine karar verilmesinin üzerine yeniden yargılama neticesinde;

davacı …'ın ölümü ile terekesine dahil olan maddi ve manevi tazminat istemi üzerinde mirasçılarının iştirak halinde (elbirliği) mülkiyeti söz konusu olduğu gerekçesiyle …'ın maddi ve manevi tazminat istemi yönünden dosyanın mirasçılar tarafından birlikte müracaat edilinceye kadar işlemden kaldırılmasına, diğer davacı …'ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile 10.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, vefat eden diğer davacı ...'ın mirasçısı olduğu ve davayı takip etmek istediğine ilişkin beyanda bulunduğu, dolayısıyla kendisi yönünden hüküm kurulması gerektiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının da yetersiz olduğu; davalı idare tarafından, dava konusu olayda hizmet kusurunun bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, hizmet kusurunun bulunmadığı ileri sürülerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Tarafların temyiz istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

A) Temyize Konu Kararın, Davacı ...'ın Maddi ve Manevi Tazminat İstemi Yönünden Dosyanın İşlemden Kaldırılmasına İlişkin Kısmının İncelenmesi:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır."; 2. fıkrasında, "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir.

" hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmünden kastedilen, münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mamelekî niteliğe dönüşen haklar da, ölenin malvarlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacılardan …'ın 12/04/2009 tarihinde vefat ettiği; davacı vekili tarafından dosyaya sunulan mirasçılık belgesinde …'ın mirasçıları olarak …, -davacı- … ve …'ün gösterildiği, … ve …'ın davayı takip edeceklerine ilişkin beyanda bulundukları, …'ün herhangi bir beyanda bulunmadığı, bunun üzerine Mahkemece davacı …'ın ölümü ile terekesine dahil olan maddi ve manevi tazminat istemi üzerinde mirasçıların elbirliği mülkiyeti söz konusu olduğu gerekçesiyle mirasçılar tarafından birlikte başvuruluncaya kadar vefat eden davacı ...'ın tazminat istemi yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bakılan davanın tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle açıldığı dikkate alındığında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasında bahsedilen başvurunun her bir mirasçı tarafından bireysel olarak yapılabileceğinin kabulü gerekmektedir. Aksinin kabulü halinde, davayı takip hakkı kendisine geçen ve hükmedilecek tazminata miras payı oranında hak kazanan mirasçıların anılan hüküm kapsamındaki taleplerinin karşılanamaması sonucu doğacaktır.

Bu durumda; olayda idarenin organizasyon kusuru bulunduğu yönündeki Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda olayda davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğunun kabulüyle vefat eden davacı ...'ın maddi ve manevi tazminat istemlerinin değerlendirilmesi ve hükmedilecek toplam tazminat miktarının belirlenmesi,

mirasçılardan ...'ün miras payına düşen miktarın ayrılması suretiyle ... yönünden 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına ve kalan miktarın davayı takip edeceklerini bildiren mirasçılar ... ve ...'a miras payları oranında ödenmesine karar verilmesi gerekirken, mirasçılar tarafından birlikte müracaat edilinceye kadar vefat eden davacı ...'ın tazminat istemi yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

B) Temyize Konu Kararın, Davacı ...'ın Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmının Esas Yönünden İncelenmesi: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın söz konusu kısmı esas yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. C) Temyize Konu Kararın, Davacı ...'ın Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmının Hükmedilen Vekalet Ücreti Yönünden İncelenmesi:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam eden "Kararın bozulması" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

20/11/2021 tarih ve 31665 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve temyize konu kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde "(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur....".

"Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde ise "(1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir..." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılmakta olan davada, davacı ... tarafından 40.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiş, Anayasa Mahkemesi kararı sonrası yapılan yeniden yargılama neticesinde verilen temyize konu kararda, davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilmiş, nispi olarak hesaplanan vekalet ücreti Tarife'de belirtilen maktu vekalet ücretinin altında kaldığından karşılıklı olarak 2.550,00 TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Yukarıda yer verilen Tarife hükümlerinde manevi tazminat istemi yönünden maktu vekalet ücretinin altında kalmayacak şekilde vekalet ücretine hükmedileceği yönünde bir kurala yer verilmediği dikkate alındığında, Tarife'nin üçüncü kısmında ilk 40.000,00 TL için belirlenen oran %15 olduğundan, kısmen kabulüne karar verilen 10.000,00 TL manevi tazminat istemi yönünden -Tarife'nin 10/2. maddesi uyarınca- karşılıklı olarak 1.500,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümünde belirtilen maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.