Danıştay 10. Daire E.2022/2488 K.2025/4259

velayeten ... VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ

1. Huk. Müş. Yrd. V. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları ...'in Uzman Çavuş rütbesiyle Kızıltepe İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde görev yapmakta iken, 27/03/2016 tarihinde Mardin ili, Nusaybin ilçesinde icra edilen operasyon esnasında terör örgütü mensuplarınca tuzaklanan el yapımı patlayıcının infilak ettirilmesi sonucunda şehit olması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık olarak, davacılardan her biri için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi; eş ... için 100.000,00 TL, çocuk ... için 50.000,00 TL, diğer çocuk ... için 35.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davacıların maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile, eş ... için 50.000,00 TL, çocuklardan ... için 50.000,00 TL ve ... için 35.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat ve faiz istemlerinin ise reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI

Davacılar tarafından; yargılama kapsamında düzenlenen bilirkişi raporu dikkate alınmadan maddi tazminat taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu, maddi tazminatın hesabında Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesinin göz önüne alınması gerektiği, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabul edilmesinin yerinde olmadığı ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; davacıların tazminat istemlerine konu olay nedeniyle idarelerinin kusurlu ve kusursuz sorumluluk ilkeleri uyarınca herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacıların temyiz isteminin manevi tazminat yönünden kabulü ile temyize konu kararın bu kısmının bozulmasına, davacıların maddi tazminata yönelik temyiz istemlerinin ve davalı idarenin temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıların yakını ...; Mardin ili, Kızıltepe İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde Jandarma Uzman Çavuş olarak görev yapmakta iken, 27/03/2016 tarihinde Mardin ili, Nusaybin ilçesinde icra edilen operasyon esnasında terör örgütü mensuplarınca tuzaklanan el yapımı patlayıcının infilak ettirilmesi sonucunda şehit olmuştur. Davacıların bu olay nedeniyle uğradıklarını ileri sürdükleri zararların tazmini istemiyle yaptıkları 27/06/2016 tarihli başvuru, cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmiştir. Bunun üzerine, davacılar tarafından 02/09/2016 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararın, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ve İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmı yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısımlarının incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ve İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmı yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın, İdare Mahkemesi kararının eş ...'in manevi tazminat isteminin kısmen reddine ilişkin kısmı yönünden davacıların istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının incelenmesi:

Manevi tazminat, kişinin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır.

Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlamaktadır.

Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve varsa idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri hak ihlallerinin bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli, idari faaliyetin niteliği, zararlı sonuca etkisi ve idarenin sorumluluk sebebi gözetilerek hakkaniyetli ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir.

Buna göre, manevi tazminat takdir edilirken, davacı yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, davacı eş ...'in manevi tazminat isteminin kısmen kabulüyle anılan davacı için 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Dava konusu olayın davacı eş üzerinde yarattığı etki ve yaşağı sıkıntılar göz önünde bulundurulduğunda; ... İdare Mahkemesince davacı ...'in manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için hükmedilen manevi tazminatın yetersiz kaldığı, duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa giderecek düzeyde olmadığı kanaatine varıldığından, bu kısma yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.