Danıştay 10. Daire E.2022/3623 K.2025/4890

Dava konusu istem: Davacı vekili tarafından, müvekkilinin hatalı kanser teşhisi sonucunda 28/06/2013 tarihinde ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yapılan ameliyat ile sağ göğsü ile koltuk altı lenf bezlerinin büyük bir kısmının alınması ve uzuv kaybı yaşamasında davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık 2.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayın kamu hizmetinin kötü işlemesi kapsamında olduğunun ve olayda idarenin hizmet kusurunun bulunduğunun anlaşıldığı, davacı tarafından talep edilen 2.000,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 09/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği, manevî tazminat talebi yönünden;

olayın gelişimi ve sonucu dikkate alınarak ve ilgililerin durumu itibarıyla, manevî zarara karşılık olarak Mahkemece takdir edilecek manevî tazminatın, manevî tatmin aracı olmasından dolayı zenginleşmeye yol açmayacak miktarda, fakat olayın niteliği ile idarenin bu olaydaki kusurunun niteliğini, sorumluluğunun özelliğini ve ağırlığını ifade edecek ölçüde saptanması gerektiği, bu hususlar dikkate alınarak, 100.000,00 TL manevî tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 09/09/2013 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi,

fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. Mahkeme kararının davacıya 2.000,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren ödenmesi isteminin kabulüne ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu, istinaf dilekçelerinde ileri sürülen hususlar kararın bu kısmını kaldıracak nitelikte görülmediği, Mahkeme kararının manevi tazminatın kısmen kabulü yönünden incelenmesinden.

Mahkemece 200.000,00 TL manevi tazminat isteminin 100.000,00 TL'lik miktar yönünden kabul edilerek idareye başvuru tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, kalan 100.000,00 TL manevi tazminat isteminin reddine karar verildiğinin görüldüğü, bu durumda, sebepsiz zenginleşmeye yol açmayacak şekilde tazminata hükmedilmesi gerekirken Mahkemece uygun olmayan manevi tazminat miktarına hükmedilmesinde isabet görülmediği,

davacıya takdiren 20.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verildiği gerekçesiyle davacının istinaf isteminin reddine, davalı idare ve müdahilin istinaf istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, ...

Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yanlış tanı ve tedavi sonucu kanser olmadığı halde ameliyat edildiği, dosyaya sunulan Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulunun ... tarih ve ... sayılı raporunda da patoloji uzmanı ...'in yaptığı eylemlerin tıp kurallarına uygun olmadığının belirtildiği, idarenin hizmet kusuru nedeniyle uzuv kaybı yaşadığı, hükmolunan manevi tazminat miktarının düşük kaldığı, davalı idare tarafından, hastanın tıbbi gereklilikler sebebiyle ameliyat edildiği, hizmet kusurunun bulunmadığı, bazı hastalıkların tanısının zor ve komplike olduğu, literatürde de bu hastalığın tanısının da invazif kanserlerle karıştığının bilindiği,

hastanın son patolojisine göre malign prognoz gösterme ihtimalinin bulunduğu, olayda tazmin koşullarının oluşmadığı, davalı yanında müdahil ... tarafından, herhangi bir kusurunun bulunmadığı, bu sebeple tazminata hükmedilmemesi gerektiği, davacının zararının bulunmadığı,“adenomyoepithelioma” (AME) nin teşhisi zor olan her an kansere dönüşmeye hazır bekleyen, çok hızlı kansere dönüşen ve uzak organlara sıçrayan bir tümör olduğu, davacının tüm bulgularının AME'ye uygun olduğu, davacıya en başta AME tanısı konulsaydı da birebir aynı işlemlerin uygulanacağı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı yanında müdahil ... tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davacı, davalı idare ve yanında müdahil Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacının kanser teşhisi konularak 28/06/2013 tarihinde ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gerçekleştirilen ameliyat ile sağ göğsü ile koltuk altı lenf bezlerinin büyük bir kısmının alınması ve protez takılması sonrasında yapılan tetkikler sonucu kanser teşhisinin yanlış konulduğu, tedavide gerekli özenin gösterilmediği, hekimin sağlık hizmetinin ifasında kusurlu müdahalede bulunduğundan bahisle maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince olayda hizmet kusuru bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla bilirkişiliğine başvurulan Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulunca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı raporda; -özetle- "Kişinin 15/05/2013 tarihinde ...

Hastanesinde çekilen Doppler US ve sonrası mamografisinde sağ memede BRADS 5 tespit edilerek, kitleye yönelik tru-cut biyopsi yapıldığı, biyopsi örneğinin yapılan patolojik incelemede biyopsi sonucunda kompleks skleroz lezyon düşünüldüğü, sonrasında ...

Hastanesinde 24/05/2013 tarihinde yapılan sağ memede kitle-eksizyonel biyopsi sonrası aynı hastanede yapılan patolojik incelemede sonucunda invaziv duktal karsinom (kanser) intermediate grade 3 skor :6 tespit edilmesi üzerine ...

Hastanesinde 28/06/2013 tarihinde skin sparring mastektomi+sentinal lenf nodu bx+ protez implantasyonu operasyonu yapıldığı, tamoksifen sitrat ilaç raporu düzenlendiği, kemoterapi için Hacettepe Tıp Fakültesi Hastanesi başvurusunda hastane tarafından daha önce ...

Hastanesince incelenmiş olan blok ve preperatların yeniden incelenmesi sonucu 22/07/2013 tarihli düzenlenen raporda, 'Gönderilen örneklerde invaziv yada in-situ karsinom odağı mevcut değildir' şeklinde kayıtlı olduğu, ...

Hastanesi tarafından 25/07/2013 tarihinde içeriğinde ise mastektomi öncesi alınan eksizyonel biyopsi örneğine yönelik olarak 'Tümöral yapının histopatolojik bulgular ve immünhistokimyasal çalışmalar sonucunda -Adenomyoepitelioma- ile uyumlu olduğu görülmüş; izlenen papiller yapılar,nekroz odakları, kistik boşlukların ve psödoinvazyon alanlarının adenomyoepiteliomada tariflenen alanlar olduğu düşünülmüştür' şeklinde ek rapor düzenlendiğinin ve akabinde ...

Tıp Fakültesi Hastanelerinde de 02/08/2013 tarihinde tekrar düzenlenen rapor içeriğinin ise papillom zemininde gelişmiş adenomyoepitelyoma ile uyumlu, şiddetli duktal epitel hiperplazisi ve sklerozan adenozis şeklinde olduğu, kişiye ait dosya eki ile birlikte gönderilen tüm bu aşamalara ait preperatların İstanbul Morg İhtisas Dairesi Histopatoloji şubesinde yapılan incelemeleri sonucunda Sklerozan adenozis, apokrin metaplazi, duktal ektazi,kolumnar hücre değişiklikleri, adenozis, fıbroadenomatoid değişiklikler, lipogranülom alanları, mikrokalsifıkasyon,

cilt ve meme başı örneğinde özellik görülmediği intraduktal karsinom olarak değerlendirildiği raporda yer alan invaziv duktal karsinom intermediate grade 2 (iki) tanısının sklerozan meme lezyonlarında ayrıcı tanısının zor olduğu bilindiğinden tanı hatasına neden olduğu cihetle kişiye yapılan eksizyonel biyopsi örneklerinin ...

Hastanesinde incelemelerini yaparak ortaya çıkan tablonun gelişmesine neden olan ...'in yaptığı eylemlerin tıp kurallarına uygun olmadığı" yönünde görüş bildirilmiştir.

İdare Mahkemesince, anılan rapor doğrultusunda olayda hizmet kusurunun bulunduğu sonucuna varılarak davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ile davacının istinaf isteminin reddine, davalı idare ve müdahilin istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Genel anlamı ile tam yargı davaları, idarenin faaliyetlerinden ötürü, hakları doğrudan zarara uğrayanlar tarafından idare aleyhine açılan tazminat davaları olup, idarenin hukuki (mali/tazmin) sorumluluğunun yargı aracılığıyla belirlenip hüküm altına alınmasını sağlamaktadır.

İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmektedir. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.

İdarelerin kamu hizmetlerinin gereği gibi işlemesini sağlayacak organizasyonları yaparak, yeterli araç ve gereçle donatılmış bina, tesis ve araçlarda hizmetin özelliğine uygun olarak seçilen ve yetişmiş personelle hizmeti yürütme yükümlülüğünün bulunduğu tartışmasızdır.

Zarar gören kişinin hizmetten yararlanan durumunda olduğu ve hizmetin riskli bir nitelik taşıdığı sağlık hizmetinde, idarenin tazmin yükümlülüğünün doğması için; zararın, idarenin hizmet kusuru sonucu meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Öte yandan, manevi zararın varlığı, sadece şeref, haysiyet ve onur kırıcı işlem ve eylemlere maruz kalmış ya da kişilerin vücut bütünlüğünün ihlal edilmiş olmasına, ölüm nedeniyle ağır bir elem, üzüntü duyulması şartına bağlı olmayıp; idarenin yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetini gereği gibi eksiksiz olarak sunamaması nedeniyle ilgililerin yeterli hizmet alamamalarından dolayı üzüntü ve sıkıntı duymaları da manevi zararın varlığı ve manevi tazminata hükmedilmesi için yeterli bulunmaktadır.

Manevi tazminat, mal varlığında meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, manevi tatmin aracıdır. Olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar.

Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli ve idari faaliyetin niteliği gözetilerek hakkaniyetli olması ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyiz istemine konu kararın, maddi tazminat istemine ilişkin kısmı yönünden incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararının, maddi tazminat istemine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyiz istemine konu kararın, manevi tazminat istemine ilişkin kısmı yönünden incelenmesi:

Manevi tazminat, patrimuanda meydana gelen bir eksilmeyi karşılamaya yönelik bir tazmin aracı değil, tatmin aracıdır. Olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının duyulan elem ve ızdırabı giderecek bir oranda olması gerekmektedir.

Dava konusu olay bakımından, davalı idarenin hizmet kusurunun davacı ...'ün sağ göğsü ile koltuk altı lenf bezlerinin büyük bir kısmının alınması ve protez takılmasına neden olması karşısında, olayın oluş şekli ve zararın niteliği dikkate alındığında Bölge İdare Mahkemesince takdir edilen manevi tazminat miktarının, uğranılan zarara göre orantısız ve düşük kaldığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davacının uğradığı 200.000,00 TL manevi zararın tamamının giderilmesi gerekirken, 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi, fazlaya ilişkin kısmın reddi yolunda verilen temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının belirtilen kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.