Danıştay 10. Daire E.2022/377 K.2023/987

2- ... Bakanlığı / ANKARA UETS: ...

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, 18/05/2021 tarih ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi 2021/3)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/33)'in iptali istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, Tebliğ ile ithalatı yasaklanan ürünün bir çok plastiğin üretiminde önem arz ettiği, mevcut durumda söz konusu ürünün Türkiye iç piyasasında yeteri kadar bulunmadığı, öte yandan ... Bakanlığı'ndan alınan "Atık İthalatçısı Kayıt Belgesi" ve taraflarına verilen "Çevre İzin ve Lisans Belgesi" yok sayılarak dava konusu Tebliğ'in oluşturulduğu ileri sürülerek dava konusu Tebliğ değişikliğinin iptali istenilmektedir.

DAVALILARIN_SAVUNMALARI

1- Davalı ... Bakanlığı tarafından, Çevre Kanunu ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Bakanlıklarına yetki verildiği, Tebliğ değişikliğinin ... Bakanlığının talebi üzerine yapıldığı, Tebliğ kapsamında tüm atıkların ithalatının yasaklanması yoluna gidilmediği, atıkların göstermiş oldukları çevresel etkiler ve üretimde girdi olarak kullanılabilmeleri nedeniyle taşıdıkları ekonomik değer dikkate alınarak tasnife tabi tutulduğu, öte yandan 2021/3 sayılı Tebliğ'in, 31/12/2021 tarih ve 31706 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2022/3) ile yürürlükten kalktığı ve davanın konusuz kaldığı savunulmaktadır.

2- Davalı ... Bakanlığı tarafından, usule ilişkin olarak, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak, dava konusu Tebliğ değişikliğinin 10/07/2021 tarih ve 31537 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliğ değişikliği ile kaldırılarak söz konusu atıkların yasak listesinden çıkarılıp kontrole tabi atıklar listesine alındığı ve ithalat yasağının kaldırıldığı, bu nedenle davanın konusuz kaldığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

18/05/2021 tarih ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi 2021/3)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/33)'in iptali istenilmektedir. 18/05/2021 tarih ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ÇEVRENİN KORUNMASI YÖNÜNDEN KONTROL ALTINDA TUTULAN ATIKLARIN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2021/3)’NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2021/33) 'de yapılan düzenlemeler:

"MADDE 1 - 31/12/2020 tarihli ve 31351 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3)’ne aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Bazı maddelerin ithalatına ilişkin uyum süreci GEÇİCİ MADDE 3 ‒ (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce çıkış ülkesinde ihraç amacıyla taşıma belgesi düzenlenmiş veya gümrük mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş 3915.10.00.00.00 GTİP’li atıkların ithali, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kırk beş gün süreyle bu maddeyi ihdas eden Tebliğle yapılan değişiklikten önceki hükümler doğrultusunda sonuçlandırılır.” MADDE 2 ‒ Aynı Tebliğin Ek-1’indeki tabloda yer alan “3915.10.00.00.00” GTİP numaralı satır yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3 ‒ Aynı Tebliğin Ek-2/B’sindeki tabloya “3825.90.90.00.00” GTİP numaralı satırdan sonra gelmek üzere aşağıdaki satır eklenmiştir. MADDE 4 ‒ Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 5 ‒ Bu Tebliğ hükümlerini ... Bakanı yürütür." şeklindedir.

Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.

Buna göre, dava konusu Tebliği çıkaran davalı idarenin, düzenleme yapma konusunda sahip olduğu takdir yetkisini yürütülen hizmetin özelliklerine uygun olarak kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek üst hukuk normlarına aykırı olmayacak şekilde kullandığı kanaatiyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren 2577 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca Danıştay Onuncu ve Altıncı Dairelerinden oluşan Müşterek Kurulca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davalı ... Bakanlığının ehliyet defi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği, 31/12/2020 tarih ve 31351 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Davalı idare tarafından, 18/05/2021 tarih ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/33) ile dava konusu değişiklik yapılmıştır.

Davacı tarafından, anılan Tebliğ değişikliğinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

31/12/2021 tarihli ve 31706 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2022/3)'nin 15. maddesiyle, 31/12/2020 tarihli ve 31351 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3) ek ve değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.

Ayrıca, 31/12/2022 tarihli ve 32060 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve halen yürürlükte olan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2023/3)'nin 15. maddesiyle de, 31/12/2021 tarihli ve 31706 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2022/3) yürürlükten kaldırılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

Dava konusu Tebliğ ile 31/12/2020 tarih ve 31351 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği'nde değişiklik yapılmış; 31/12/2021 tarihli ve 31706 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2022/3)'nin 15. maddesiyle, dava konusu Tebliğin değişiklik yaptığı 31/12/2020 tarihli ve 31351 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3) ek ve değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu durumda, dava konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılması nedeniyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.