Danıştay 10. Daire E.2022/3862 K.2022/3779

… 2- … 3- … 4- … VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ

1. Huk. Müş. …

İSTEMLERİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacıların eşi-babası …'nin 01/07/2017 tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca kaçırılarak öldürülmesi olayında, idare hukukunun sorumluluğa ilişkin genel hükümleri kapsamında resmi nikahlı eş … için 36.000,00 TL (miktar artırım sonrası 118.781,95 TL), dini nikahlı eş … için 1.000,00 TL (miktar artırım sonrası 118.781,95 TL), çocukları … için 1.000,00 TL (miktar artırım sonrası 15.458,08 TL), … için 1.000,00 TL (miktar artırım sonrası 2.795,83 TL) ve … için 1.000,00 TL (miktar artırım sonrası 19.064,88 TL) olmak üzere toplam 40.000,00 TL (miktar artırım sonrası 274.882,70 TL) destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıların eşi-babası olan …'nin desteğinden yoksun kalınması nedeniyle bilirkişi raporunda belirtilen ve davada miktar artırım sonucu talep edilen … ve … için ayrı ayrı olmak üzere 118.781,95 TL, çocuklardan …'nin 2.795,83 TL, …'nin 15.458,08 TL, …'nin ise 19.064,88 TL olmak üzere toplam 274.882,70 TL destekten yoksun kalma tazminatının yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

Van Valiliğince 5233 sayılı Kanun gereğince oluşturulan Zarar Tespit Komisyonu kararının iptali istemiyle açılan davanın iptalle sonuçlanarak kesinleştiği, bu iptal kararı sonrasında komisyonun, maddi tazminat yönünden 5233 sayılı yasa kapsamında yeniden verilecek kararın sonucunun beklenilmesi gerekirken, bu karar beklenilmeden genel hükümlere göre destekten yoksun kalma tazminatı istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine mahkemesinin bu yönde hukuki değerlendirme yaparak tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı,

nüfus kayıtlarının incelenmesinden davacılardan …'nin 20/12/2020 tarihinde vefat ettiği, bu hususun da verilecek kararda göz önünde bulundurulması gerektiği gerekçesiyle istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, destekten yoksun kalma tazminatının genel hükümlere göre tazmin edilmesi amacıyla idareye başvurulduğu ve bu başvurunun reddedildiği, Bölge İdare Mahkemesince yerel mahkeme kararının kaldırılarak kesin hüküm olarak karar verildiği, 2021 yılı için temyiz sınırının 261.000 TL olduğu ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra bakılmakta olan davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca temyize tabi olduğu görülmekle gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıların eşi-babası …'nin 01/07/2017 tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca kaçırılarak öldürülmesi olayında, idare hukukunun sorumluluğa ilişkin genel hükümleri kapsamında resmi nikahlı eş … için 36.000,00 TL (miktar artırım sonrası 118.781,95 TL), dini nikahlı eş … için 1.000,00 TL (miktar artırım sonrası 118.781,95 TL), çocukları … için 1.000,00 TL (miktar artırım sonrası 15.458,08 TL), … için 1.000,00 TL (miktar artırımı sonrası 2.795,83 TL) ve … için 1.000,00 TL (miktar artırımı sonrası 19.064,88 TL) olmak üzere toplam 40.000,00 TL (miktar artırım sonrası 274.882,70 TL) destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği belirtilmiş; maddenin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir.

Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.". 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir.

İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.".

5. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde; bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine yaptığı incelemede, kararı hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararını kaldıracağı ve işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği kuralına yer verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesini gerektiren sebepler ise anılan maddenin 5. fıkrasında, ilk inceleme üzerine verilen kararların istinaf başvurusunun haklı bulunması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması şeklinde tahdidi olarak sayılmış olup bu hallere yorum yoluyla ilave yapılması mümkün değildir.

Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesi kararının istinaf incelenmesinde, iptal kararı sonrasında komisyonun, maddi tazminat yönünden 5233 sayılı yasa kapsamında yeniden verilecek kararın sonucunun beklenilmesi gerekirken, bu karar beklenilmeden genel hükümlere göre destekten yoksun kalma tazminatı istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine mahkemesinin bu yönde hukuki değerlendirme yaparak tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı, öte yandan nüfus kayıtlarının incelenmesinden davacılardan …’nin 20/12/2020 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından,

bu hususun da verilecek kararda göz önünde bulundurulması gerektiği gerekçesiyle kararın kaldırılmasına ve yeniden karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine iadesine karar verilmiş ise de; açılan davanın yakınlarını terör saldırısı sonucu kaybeden davacıların Anayasanın 125. maddesinde ifade edilen idarenin sorumluluğuna ilişkin genel düzenleme uyarınca tazminat istemine dayandığı, Mahkemece de bu yönde bir değerlendirme yapılarak karar verildiği, Bölge İdare Mahkemesince bekletici mesele yapılması gerektiği ifade edilen hususun 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında sayılan sebeplerden birine ilişkin olmadığından,

Bölge İdare Mahkemesince gerek işin esası hakkında gerekse yargılama sırasında vefat eden davacılardan … ile ilgili karar verilmesi gerekirken, kararın kaldırılarak dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.