Danıştay 10. Daire E.2022/4523 K.2023/3055

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2021 yılı apranti vizesinin yapılması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı Yüksek Komiserler Kurulu işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı tarafından yapılan jokeylik lisans başvurusunun At Yarışları Yönetmeliği hükmünde yer alan şartlara göre değerlendirilmesi gerektiği, adli sicil belgesinin lisans vizesi yapılmadan önce istenen belgelerden biri olduğu, 13/06/2018 tarihli ve 30457 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik hükmünde vize başvurusu yapanların birtakım suçlardan mahkum olmaması gerektiği, aksi halde vize başvurusunun kabul edilmeyeceğinin düzenlendiği,.

Ağır Ceza Mahkemesi'nin 23/11/2015 tarihli kararı gereğince davacının Türk Ceza Kanunun 157. maddesi uyarınca dolandırıcılık suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldığı, dolandırıcılık suçundan mahkum olanların vize başvurusunun reddedileceği hususunun mevzuat hükmünün bir gereği olduğu, davacının At Yarışları Yönetmeliğinin 1. maddesinde yer alan dolandırıcılık suçundan mahkum olmama şartını sağlamadığı görüldüğünden, 2021 yılı lisans vizesi için yaptığı 30/11/2020 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. "Jokey, Apranti ve Amatör Binici" olabilmek için müracaat koşullarının yönetmelik yerine yasa ile düzenlenmesi gerektiği, davacının jokey lisans vizesi alamaması durumunda koşularda jokey olarak at binemeyeceği gibi idmanlarda at da çalıştıramayacağı bu nedenle de jokey lisansı vize verilmemesinin çalışma hakkını engelleyeceği,

At Yarışları Hakkında Kanunda dolandırıcılık suçunun işlenmesi halinde jokey lisansı vizesi verilmeyeceğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği göz önüne alındığında bu hususun çalışma hakkını sınırlayıcı nitelikte Yönetmelikle düzenlenemeyeceğinden bahisle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun tesis edildiği iddiasıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, 30/11/2020 tarihinde apranti lisansının 2021 yılı vizesinin yapılması istemiyle davalı idareye başvurulmuş, davalı idarece cevap verilmemesi üzerine başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Türkiye sınırları içerisinde at yarışları düzenlemeye, yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen yarışlar üzerine yurt içinden ve yurt dışından müşterek bahis kabul etmeye Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yetkilidir.".

8. maddesinde, "Yarışların şartlarına, tertip, icra ve inzibatına, hipodrom ve yarış yerlerinin tanzim ve idaresine, yarış programları, ikramiyeler veya müşterek bahislere dair teknik, idari, mali ve inzibati hususlara, Yüksek Komiserler Kurulunun teşekkül sureti, görev ve yetkilerine, görevlendirilecek 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki personel ve diğer personele yarış gelirlerinden karşılanmak şartıyla, 16 yaşından büyükler için tespit edilen aylık brüt asgari ücretin dört katını geçmemek üzere yapılacak aylık net ödemeler ile harcırahlara,

Jokey Kaza ve Yardım Sandığı kurulması ile yardım sandığına üye olabilecekler, yardım sandığına at binme ücretinin % 10'unu geçmemek üzere kesinti yapılması, sandığın diğer gelirlerinin tespiti, sandık gelirlerinin harcanması ile bu gelirlerin, 5 inci madde uyarınca yetkilendirilen ilgili kurum veya kuruluşa borç olarak verilmesine veya ek 1 inci madde hükmü uyarınca oluşturulan hesaba aktarılmasına,

disiplin cezalarının hangi hâllerde hangi merciler tarafından verileceğine, yarışların ve yetki verilmiş dernek, belediye ve il özel idarelerinin murakabe ve teftiş tarzı ile doping muayenelerine ait usuller, bu Kanun ve uluslararası yarış esasları ile memleket ihtiyaçları ve işin icaplarına göre Tarım ve Köyişleri (Orman) Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir." hükmü yer almaktadır.

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "Zootekni" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında, "Bakanlık, hayvan ıslahı, hayvan gen kaynaklarının korunması, geliştirilmesi, damızlık amaçlı hayvanların yetiştirilmesi, kayıt altına alınması, ön soy kütüğü ve soy kütüklerinin oluşturulması ve belgelendirilmesi gibi zootekni konularında düzenleme yapmaya, hayvan yarışları düzenlemeye, yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen hayvan yarışları üzerine yurt içinden ve yurt dışından müşterek bahis kabul etmeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiş; son fıkrasında da, bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esasların Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür.

Anılan Kanun hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 19/04/2011 tarihli ve 27910 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren At Yarışları Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4.maddesinde.

(1) Bu Yönetmelikte geçen;....l) Binici: Jokey, apranti ve amatör biniciyi..d) Apranti: Koşularda at binen ve bu Yönetmelik hükümlerine göre apranti lisansı taşıyan jokey yamağını....ll) Lisans: Yüksek Komiserler Kurulu tarafından verilen, nüfus ve diğer lüzumlu bilgileri içeren resimli belgeyi,....hhhh) Adli sicil belgesi: Arşiv kayıtlı olması ve 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kamunun sağlığına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya vergi kaçakçılığı suçlarından mahkûm olmamayı....ifade eder.".

"Lisans, izin belgesi vizesi ve geçerlilik" başlıklı 85.maddesinin 3.fıkrasında," Antrenör, jokey, apranti ve seyislere yeni verilen veya vize edilen lisanslar ile amatör binici izin belgeleri, bir yarış yılı için geçerlidir. Tespit edilen tarihte noksansız belgelerle müracaat edenlerin lisansları ve izin belgeleri, Yüksek Komiserler Kurulunca vize edilir.".

"Jokey, apranti ve amatör binicilerden istenen belgeler" başlıklı 88.maddesinde, "(3) Lisanslarını vize ettirecek jokey, apranti ve amatör binicilerden aşağıdaki belgeler istenir: a) Dilekçe, b) Eski lisans veya izin belgesi, c) Adres beyanı, ç) Adli sicil belgesi, d) Jokey, apranti ve amatör binicilik yapmaya engel bir hali olmadığına ve uyuşturucu kullanmadığına dair bilgileri içeren sağlık raporu.e) Yıl içerisinde Yüksek Komiserler Kurulu tarafından düzenlenecek zorunlu eğitimlere katılmak " kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, apranti lisanslarının bir yarış yılı süresince geçerli olduğu, tespit edilen tarihte noksansız belgelerle müracaat edilmesi halinde lisansların Yüksek Komiserler Kurulunca vize edileceği, vize başvurusu için istenen belgeler arasında adli sicil belgesinin de yer aldığı, yönetmelikte yer alan tanımıyla adli sicil belgesinin arşiv kayıtlı olması ve 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kamunun sağlığına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya vergi kaçakçılığı suçlarından mahkûm olmamayı ifade ettiği anlaşılmaktadır.

Olayda, davacı tarafından vize başvurusu esnasında Yüksek Komiserler Kuruluna sunulan belgeler arasında yer alan arşiv kayıtlı adli sicil belgesinde davacının dolandırıcılık suçundan kesinleşmiş üç adet mahkumiyetinin bulunduğu görülmektedir.

Bu durumda, davacının yürürlükte olan Yönetmelik hükümleri gereğince vize başvurusu sırasında istenen şartları taşımadığı açık olduğundan, davacının apranti lisansının vize edilmesi talebinin cevap verilmemek suretiyle reddedilmesine ilişkin davalı idare işleminde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Bununla birlikte, davacı tarafından, dava konusu işlemin dayanağı olan yönetmelik hükümlerinin iptali istemiyle dava açılmadığı ve apranti lisansının verilmesi, vize edilmesi konusunda At Yarışları Yönetmeliğinin dayanağını teşkil eden kanunlarda bu konulara ilişkin aksi yönde bir hüküm bulunmadığı da göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu işlemin dayanağı olan Yönetmelik kurallarının, dayanağı olan kanun hükmüne aykırı olduğundan bahisle yargı yerlerince ihmal edilmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline yolunda verilen temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.