Danıştay 10. Daire E.2022/6085 K.2025/2310

2- ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları ...'un Tunceli ili, Ovacık ilçesinde Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmakta iken 19/09/2012 tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca gerçekleştirilen silahlı terör saldırısı sonucu şehit edildiğinden bahisle, uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 1.215.161,41 TL) maddi ve 200.000,00 TL manevi, çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; maddi tazminat istemi yönünden, Mahkemece alınan bilirkişi raporu ve ek rapor doğrultusunda müteveffanın eşinin destekten yoksun kalma tazminatının 1.049.100,37 TL olduğunun tespit edildiği, manevi tazminat istemi yönünden, dava konusu olay nedeniyle duyulan acı ve üzüntü ile orantılı olarak davacılardan eş ve çocuklar için ayrı ayrı 100.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idareler tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacı ...'un 1.215.161,41 TL maddi tazminat isteminin kabulüne, kabulüne karar verilen maddi tazminatın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine, davacılar için ayrı ayrı 150.000,00 TL olmak üzere toplam 450.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine, kabulüne karar verilen manevi tazminatın davalı idarelere başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından; SGK tarafından yapılan ödemelerin tazminattan düşülmemesi gerektiği, hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğu, nispi karar harcının kendilerine tamamlatılmaması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı Adalat Bakanlığı tarafından; Bakanlıklarına ait herhangi bir kusur bulunmadığı, önleyici ve koruyucu tedbirleri alma görevinin İçişleri Bakanlığında olduğu, hasım mevkiinden çıkarılmaları gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından; davacılara 3713 sayılı Kanun kapsamında emsal aylık bağlandığı, yapılan ödemeler ve bağlanan aylık ile davacıların maddi zararlarının karşılandığı, manevi tazminat miktarının zenginleşmeye yol açmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI : Davalı İdareler tarafından davacıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacıların eşi ve babası olan ...'un Tunceli ili, Ovacık ilçesinde Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmakta iken 19/09/2012 tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca gerçekleştirilen silahlı terör saldırısı sonucu şehit edildiğinden bahisle, uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı sonucu 1.215.161,41 TL) maddi ve 200.000,00 TL manevi, çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinde, "Kamu görevlilerinden yurtiçinde ve yurtdışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, engelli hale gelen, ölen veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Ayrıca; a) Malul olanlarla, ölenlerin aylığa müstehak dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan; emekli olanların öldürülmeleri halinde ise, dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı ve Kanuna göre kendisine bağlanabilecek emekli aylığından az olamaz.

Yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malül olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden, diğerlerine mevcut aylıkları üzerinden, 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir. Bu bent hükümlerine göre ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı ilgili sosyal güvenlik kuruluşlarınca Hazineden tahsil edilir..." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacı ...'un Maddi Tazminat İsteminin Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi:

Olayda, davacılar yakını Tunceli ili, Ovacık ilçesinde Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapan ...'un uğramış olduğu terör saldırısı sonucunda vefat etmesi nedeniyle davacı eşine ve çocuklarına 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre 15/10/2012 tarihinden itibaren 1. derece vazife malullüğü aylığı bağlandığı, emekli ve tütün ikramiyesi ödendiği dikkate alındığında, davacıların aktif ve pasif dönemde maddi bir zararının bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda, 3713 sayılı Kanun uyarınca davacılara yapılan ödemeler ve emsal aylık üzerinden bağlanan aylık tutarları dikkate alınarak davanın maddi tazminata ilişkin kısmının reddine karar verilmesi gerekirken, hükme esas alınacak nitelik ve yeterlilikte olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak davacı ...'un maddi tazminat isteminin kabulü yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Ayrıca; Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesince davacı çocuklar ... ve ... yönünden maddi tazminat istemlerinin reddi yolunda verilen karara karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, maddi tazminat isteminin kabulüne karar verilerek, davacı eş ... yönünden maddi tazminata hükmedildiği, ancak davacı çocuklar ... ve ...'un maddi tazminat istemleri yönünden hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, davacılar ... ve ... yönünden de yukarıda belirtilen gerekçe ile maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesi gerekirken bu talepler hakkında hüküm kurulmayan Bölge İdare Mahkemesi kararında bu yönden de hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Öte yandan, konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç, keşif ve bilirkişi ücreti ile posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının ise, hükmedilen miktar yönünden haksız çıkmış olan davalı idareye yükletilmesi gerekmekte olup davalı idarece ödenmesi gereken bakiye nispi karar harcının önce davacılardan tahsil edilmesinde hukuka uygunluk bulunmamakta olup Mahkemece yeniden verilecek kararda bu hususun da dikkate alınması gerektiği açıktır.