Danıştay 10. Daire E.2022/6474 K.2025/5551

Davanın_konusu

Davacı vekili tarafından, müvekkilinin karın ağrısı, bulantı ve kusma şikayeti ile başvurduğu ... Devlet Hastanesi'nde ... tarihinde gerçekleştirilen ameliyat neticesinde hatalı tedavi nedeniyle sindirim sistemi yönünden ömür boyu engelli hale gelmesinde davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık 20.000,00 TL maddi (miktar artırımı ile 226.827,74 TL) ve 75.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, her ne kadar dava dilekçesinde faiz isteminde bulunulmamış ise de miktar artırım dilekçesiyle faiz talebinde bulunulduğu, faiz istemi yönünden verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı idare tarafından, davada süre aşımı itirazlarının dikkate alınmadığı, ameliyat öncesi davacının aydınlatılmış onamının alındığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, usûl hukukunun temel ilkelerinden olan taleple bağlılık ilkesine göre, Mahkeme tarafından davacının talepleri aşılarak karar verilmesi mümkün olmamakta, davacının istemleri ile bağlı olunup, istemleri genişletecek şekilde karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında da, "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmü ile taleple bağlılık ilkesi açıklanmıştır.

Bakılan uyuşmazlıkta; davacının, dava dilekçesinde maddi ve manevi tazminat istemlerine faiz işletilmesi talebinin bulunmadığı anlaşılmakta olup, taleple bağlılık ilkesi gereğince Bölge İdare Mahkemesince kabul edilen tazminat miktarlarına faiz işletilmemesinde usul kurallarına aykırılık bulunmadığı açıktır.

Bununla birlikte, dava dilekçesinde talep edilmediği halde miktar artırımı dilekçesinde yapılan yasal faiz talebinin, "taleple bağlılık" kuralının istisnası olan miktar artırımı kapsamında olduğunu kabul etmeye hukuken olanak bulunmamaktadır. Zira, 2577 sayılı Kanun'un 16/4. maddesiyle getirilen "artırım" hakkı dava dilekçesinde gösterilen "miktar" ile sınırlı olup dava dilekçesinde yer verilmeyen yeni bir talepte bulunulmasına imkan veren bir mahiyet taşımamaktadır. Bu nedenle, miktar artırım dilekçesinde talep edilen "yasal faiz" "davanın genişletilmesi" kapsamında olduğundan ve davacı dava dilekçesinde faiz talebinde bulunmadığından kabul edilen tazminat miktarlarına yasal faiz işletilemeyeceği açıktır.

(X)-KARŞI OY

Davacı vekili tarafından, müvekkilinin karın ağrısı, bulantı ve kusma şikayeti ile başvurduğu ... Devlet Hastanesi'nde ... tarihinde gerçekleştirilen ameliyat neticesinde hatalı tedavi nedeniyle sindirim sistemi yönünden ömür boyu engelli hale gelmesinde davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık 20.000,00 TL maddi (miktar artırımı ile 226.827,74 TL) ve 75.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Manevi zarar; kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, ölüm veya uğranılan diğer cismani zarar nedeniyle duyulan acı ve ızdırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran belli ağırlıktaki her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmektedir. Kendisinin veya yakınlarının uğradığı tecavüz, saldırı veya meydana gelen bir ölüm olayı sonucunda; fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir.

Manevi tazminat, kişinin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır.

Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, zenginleşmeye yol açmayacak şekilde belirlenmesi ve tam yargı davalarının niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.

Bakılan uyuşmazlıkta, davacıya yönelik hatalı tıbbi müdahalenin gerçekleştiği ve dolayısıyla manevi zararın oluştuğu / ortaya çıktığı yıl göz önünde bulundurulduğunda, davacı adına hükmedilen manevi tazminat miktarının Dairemiz içtihatlarına göre yüksek olması nedeniyle manevi tazminatın amaç ve niteliği de dikkate alınarak olay karşısında duyulan acıyla da orantılı olacak şekilde yeniden ve takdiren belirlenmesi gerektiğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminata ilişkin kısmının bozulması gerektiği kanaatinde olmam nedeniyle, kararın belirtilen kısmının da onanması yolundaki çoğunluk kararına katılmıyorum.