Danıştay 10. Daire E.2022/729 K.2023/638

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'in 21/02/2018 tarihinde Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gerçekleştirilen kalça protezi ameliyatı sonrası fenalaşması neticesinde hayatını kaybettiği iddiasıyla, davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklandığını ileri sürdükleri zararlarına karşılık ... için 25.000,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi, ... için 10.000,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi, ... için 1.000.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi, 5. fıkrası uyarınca dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, meydana gelen zararın hizmet kusurundan kaynaklanmadığı, usulüne uygun onam alınarak bilgilendirme ve aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmiş olduğu, manevi tazminat talebinin haksız bir talep olduğu belitilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıların yakını ... 21/02/2018 tarihinde Namık Kemal Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde kalça protezi ameliyatına alınmış, meydana gelen kanama nedeniyle ameliyata son verilmiş, takipleri sırasında durumunun kötüleşmesi üzerine tekrar ameliyata alınarak damarları onarılmış, yoğun bakıma alındığı esnada kalbinin durması üzerine yapılan müdahalelere rağmen hayatını kaybetmiştir.

Davacılar tarafından, meydana gelen ölüm olayının hizmet kusurundan kaynaklandığı belirtilerek, davalı idareye zararlarının tazmini için yapmış oldukları başvurunun reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İdare Mahkemesince; ... Asliye Ceza Mahkemesince alınmış olan Adli Tıp Kurumu raporu hükme esas alınarak, davacıların yakını ...'e Namık Kemal Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yapılan müdahalelerin tıp kurallarına uygun olduğu ve davalı idare nezdinde yapılacak teşhis ve tedavi işlemlerine yönelik davacıların yakını ... tarafından imzalanmış aydınlatılmış onay belgesi düzenlendiği anlaşıldığından, olayda davalı idareye atfı kabil herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığı, bu nedenle davalı idarenin hizmet kusuru nedeniyle meydana geldiği ileri sürülen davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin karşılanma olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesince. Mahkemece usul ekonomisi gereği yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmayarak ...

Asliye Ceza Mahkemesince alınan Adli Tıp Kurumu raporu hükme esas alınarak karar verilmiş ise de, aynı olaya ilişkin davalı idare tarafından yaptırılan soruşturma sonucu hazırlanan raporda, "gerçekleşen arter yaralanmasına bağlı ölümün literatürde çok düşük oranda belirtilen bir komplikasyon olduğu göz önüne alındığında, ameliyatı gerçekleştiren hekimin ihmal ve kusur suretiyle taksirle ölüme sebebiyet verme suçunu işlediği ve eylemine uyan Türk Ceza Kanunu uyarınca yargılanmasının gerektiğine karar verildiği" dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümü ve davacı iddialarının karşılanması amacıyla,

dosyada bulunan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiği, bu durumda, bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın verilen istinafa konu Mahkeme kararının, uyuşmazlığın esasını çözümlemeye yönelik maddi ve hukuki yönlerden tekemmül ettirilmiş bir karar niteliğinde olmadığı, yeniden bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra, kararın dayandığı hukuki sebepler ve gerekçesi ortaya konulmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden bir karar verilmek üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi, 5. fıkrası uyarınca dava dosyasının Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesi, 1. fıkrasında, "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz." hükmüne. 2. fıkrasında, "İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir.

İstinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir." hükmüne. 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne.

4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir.

İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir." hükmüne. 5. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir.

Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca; aynı Kanun'un 26. maddesi, 1. fıkrasında ise, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik ve niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde; bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine yaptığı incelemede, kararı hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararını kaldıracağı ve işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği kuralına yer verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesini gerektiren sebepler ise anılan maddenin 5. fıkrasında, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı bulunması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması şeklinde tahdidi olarak sayılmış olup bu hallere yorum yoluyla ilave yapılması mümkün değildir.

Bakılan uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle davacıların maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden davanın reddine karar verilmiş olup, bu kararın 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi, 5. fıkrasında belirtilen ilk inceleme üzerine verilen kararlardan olmadığı açıktır.

Hal böyle olunca, Bölge İdare Mahkemesince 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi, 3. veya 4. fıkrası uyarınca bir karar verilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince, davacıların istinaf başvurusu hakkında 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi, 3. veya 4. fıkrası uyarınca bir karar verilmesi gerekmekte iken, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi, 5. fıkrası uyarınca İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemesine gönderilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan; UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı verilmeden önce davacılardan ...'in hayatını kaybettiği görüldüğünden, bozma kararı üzerine yapılacak olan yargılamada, davacılardan ...'in vefat etmiş olması ve uyuşmazlığın yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde bulunmadığı gözetilerek, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi, 1. fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçıların başvurmasına kadar dosyanın anılan davacı yönünden işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.