Danıştay 10. Daire E.2022/7708 K.2023/4043

Davanın_konusu

Davacı tarafından, şirketlerine ait işitme cihazı merkezinin tabelasında logo kullanıldığı yönündeki şikayet üzerine İstanbul Valiliğine hitaben konunun tetkiki ile gerekli işlemlerin yapılması yolunda tesis edilen Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun … tarih ve E-… sayılı işlemi ile bu doğrultuda İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce tesis edilen … tarih ve E-… sayılı işlemin ve bu işlemlerin dayanağı olan 24/09/2011 tarih ve 28064 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ismarlama Protez ve Ortez Merkezleri İle İşitme Cihazı Merkezleri Hakkında Yönetmeliğin 13. maddesinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ;_İDDİALARI : Davacı tarafından, şirketlerine ait markalardan biri olan "DUY-MER" ve ses dalgalarını da içeren "Duymer İşitme Cihazları" markalarının bir şekil markası olduğu ve bu haliyle tescil edildiği, "Duymer İşitme Cihazları" ibaresindeki ses dalgasının bir bütün olarak markayı temsil ettiği, söz konusu ses dalgasının logo olmadığı, Türk Ticaret Kanunu ve Sınai Mülkiyet Kanunu'na aykırı düzenlemeye dayanılarak işlem tesis edildiği, Anayasal haklarının ihlal edildiği iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davalı Kurum tarafından, usul yönünden, davanın süresi içinde açılıp açılmadığının tetkik edilerek süresi içinde açılmadığının tespiti halinde davanın reddine karar verilmesinin gerektiği; esas yönünden ise, davacının logosunu kullanmasının engellenmediği, kişilerin yanlış algılamasının ve karışıklığın önüne geçilmesi amacıyla merkezlerin tabelasında firmanın unvanı dışında yazı, resim, logo ve benzerlerine yer verilmemesinin gerektiği, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. Davalı Valilik tarafından, süresi içerisinde savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davanın dava konusu bireysel işlemler yönünden incelenmeksizin reddi, düzenleyici işlem yönünden süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi, ekleri, savunma ve tarafların ara kararı cevapları incelenerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dışı bir şirket tarafından, işitme cihazı merkezi açma istemiyle yapılan başvurunun tabelanın uygun olmadığından bahisle reddi sonrasında Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna yapılan şikayet başvurusunda, davacı şirket dahil birkaç firmaya ait işitme cihazı merkezinin tabelasında logo kullanıldığı belirtilmiş, bunun üzerine Kurumun … tarih ve E-… sayılı yazısıyla, İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünden konunun tetkiki ile gerekli işlemlerin yapılması,

İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve E-… sayılı yazısıyla da, İlçe Sağlık Müdürlüklerinden gerekli iş ve işlemlerin tesis edilerek sonucundan Müdürlüklerine bilgi verilmesi istenilmiş, Tuzla Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısıyla, davacı şirkete ait Duymer İşitme Cihazları Satış ve Uygulama Merkezine, "Merkezlerine ait tabelanın en geç 30/11/2022 tarihinde kadar Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilmesi, varsa bayrak, logo, amblem, resim vb çıkartılması,

Yönetmelik hükümlerine uyulmadığı takdirde idari işlem tesis edileceği" hususu bildirilmiş, bu yazının tebliği üzerine davacı tarafından Kurum ve Valilik işlemlerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hükme bağlanmış; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, davacının dava açma ehliyetinin bulunmaması, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlemin olmaması ve davanın süresinde açılmaması hallerinde davanın reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

24/09/2011 tarih ve 28064 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ismarlama Protez ve Ortez Merkezleri İle İşitme Cihazı Merkezleri Hakkında Yönetmeliğin "Merkezin isim ve tabelası" başlıklı 13. maddesinde, "(1) Merkezin tabelalarında, açılış izin belgesinde belirtilen kuruluş ismi yazılır. Kişilerin yanlış algılamasının, karışıklığın ve haksız rekabetin önlenmesi amacıyla aynı il sınırları içinde faaliyet gösteren merkezlerin isimleri kullanılamaz.

(2) Merkezlerin dış tabelasında merkezin unvanı yer alır, sahibinin ismi yer alabilir. Tabelanın azami büyüklüğü 8 m²’dir. Merkezin birden fazla cephesi var ise en fazla iki cephesine bu tabeladan asılabilir. Tabela, ışıklandırabilir veya dışarıdan aydınlatılabilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ile İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü işlemleri yönünden :

Bir idari davanın görülebilmesinin ön koşulu, idari davaya konu edilebilen bir idari işlemin bulunmasıdır.

İdare Hukukunda idari işlem, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler olarak tanımlanmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davalı Kurum yazısı doğrultusunda İstanbul Valiliği tarafından, konunun tetkikinin istenilmesi üzerine Tuzla Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğünün denetim ekibince 22/12/2022 tarihinde bu yazışmalara konu tabelalar yerinde görülmüş ve … tarih ve … sayılı yazıyla, tabelaların Yönetmeliğe uygun olduğu İstanbul İlaç ve Tıbbi Cihaz Hizmetleri Başkanlığına bildirilmiştir.

Buna göre, davacı şirkete ait işitme cihazı merkezinin tabelasının mevzuata uygun olmadığı yönünde tesis edilmiş, idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir idari işlemin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, idari davaya konu edilebilir bir idari işlem niteliğinde olmayan anılan yazıların iptali isteminin incelenmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Dava konusu Yönetmeliğin 13. maddesi yönünden :

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu; aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri kurala bağlanmıştır.

Buna göre, ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgili hakkında uygulama işlemi tesis edilmiş olması, bu işlemin ise birlikte dava konusu edilen düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bulunması gerekmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramı, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik yaratan kesin ve icrai bireysel nitelikteki işlemleri ifade etmektedir.

Uyuşmazlıkta, dava konusu düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bir uygulama işlemi bulunmadığı, bu nedenle de 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen süre içinde açılmayan davanın düzenleyici işleme ilişkin kısmının, süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.