Danıştay 10. Daire E.2023/2739 K.2025/1611

..., H... ve ... adına velayeten ... 2- ... 3- ... 4- ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, yakınları ...'in Hakkari ili, Derecik ilçesi, Süngütepe Üs Bölgesi ile Habeşti Üs Bölgesi arasında bulunan yol inşaatında görev yapmakta iken, 04/11/2020 tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca gerçekleştirilen saldırıda hayatını kaybettiğinden bahisle olayda davalı idarenin sorumluluğu bulunduğu ileri sürülerek, uğradıkları iddia edilen zararlara karşılık müteveffanın eşi ... için 200.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 150.000,00 TL, annesi ... için 100.000,00 TL, kardeşleri ... ve ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL olmak üzere toplam 950.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Şemdinli Cumhuriyet Başsavcılığının ...sayılı soruşturma dosyasına ait bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacıların yakını olan ...'in terör örgütü üyeleri tarafından yapılan saldırıda hayatını kaybettiğinin sabit olduğu, terör örgütü olaylarının Devlete yönelik olduğu, Anayasal düzeni ve toplumsal barışı yıkmayı amaçladığı, zarar gören davacıların yakınına karşı kişisel bir husumetten kaynaklanmadığı, bir başka anlatımla toplumsal bir riskin gerçekleşmesi niteliğinde olduğu anlaşıldığından,

sosyal risk ilkesi kapsamında davacıların olay nedeniyle uğradığı zararların karşılanması gerektiği, somut olayın niteliği, idarenin sosyal risk ilkesi gereği sorumlu olması ve davacıların sosyo ekonomik durumu göz önünde bulundurularak olay nedeniyle duyulan elem ve üzüntü sebebiyle, müteveffa ...'in yakınları olan eşi ... için 200.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ...'in her biri için 150.000,00 TL, annesi ... için 100.000,00 TL, kardeşleri ... ve ...'in her biri için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 950.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulü gerektiği,

dava konusu manevi tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi talebine ilişkin olarak ise davacılara yapılacak manevi tazminat ödemesine, ön karar için 04/01/2021 tarihinde idareye yapılan başvuru tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, eş ... için 150.000,00 TL, çocuklar ..., ... ve ...'in her biri için 150.000,00 TL, anne ... için 100.000,00 TL, kardeşleri ... ve ...'in her biri için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 800.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne, fazlaya ilişkin toplam 150.000,00 TL'lik manevi tazminat isteminin ise reddine,

kabul edilen toplam 800.000,00 TL manevi tazminatın, davalı idareye başvuru tarihi olan 04/01/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı eşe 5233 sayılı Kanun kapsamında maddi tazminat ödendiği, bu ödemeye rağmen manevi tazminat talep edilmesinin hukuka uygun olmadığı, Mahkemece kabul edilen manevi tazminat miktarının, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşmeye yol açmaması kuralına aykırı olduğu, ayrıca manevi tazminat için faiz işletilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

A) Temyize Konu Kararın, İdare Mahkemesi Kararının Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısmına Karşı Davalı İdare Tarafından Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine Dair Kısmı Yönünden İncelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar anılan kısmı yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu yönden bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize Konu Kararın İdare Mahkemesi Kararının Gerekçesi ile Hüküm Fıkrası Arasındaki Uyumsuzluk Yönünden İncelenmesi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmü.

"Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir..." hükmü ve "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; (...) b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden.

İdare Mahkemesince verilen kararın gerekçe kısmında; müteveffa ...'in yakınları olan eşi ... için 200.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ...'in her biri için 150.000,00 TL, annesi ... için 100.000,00 TL, kardeşleri ... ve ...'in her biri için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 950.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulü gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesine yer verilmişken, hüküm fıkrasında anılan terör saldırısında hayatını kaybeden ...'in yakınları olan davacılardan;

eşi ... için 150.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ...'in her biri için 150.000,00 TL, annesi ... için 100.000,00 TL, kardeşleri ... ve ...'in her biri için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 800.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne, fazlaya ilişkin toplam 150.000,00 TL'lik manevi tazminat isteminin ise reddine karar verildiği görülmektedir.

İdare Mahkemesi kararının gerekçe kısmında yazılan tutarların davacıların dava dilekçesinde talep ettiği manevi tazminat miktarları olduğu, ilk derece mahkemesince verilen karara ilişkin görüşme tutanağında karar sonucunun "kısmen kabul, kısmen ret" şeklinde dercedildiği, bu itibarla davacıların manevi tazminat taleplerinin toplamı olan 950.000,00 TL'nin tamamının kabulüne karar verilmediğinin açık olduğu, ayrıca kararın hüküm kısmında 150.000,00 TL'lik manevi tazminat isteminin reddine de karar verildiği dikkate alındığında gerekçe ile hüküm kısmında yer alan bu çelişkili durumun maddi bir hatadan kaynaklandığı,

ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminat tutarının, kararın gerekçesinde değil hüküm fıkrasında yer verilen miktar olduğu sonucuna varılmaktadır. İdare Mahkemesi kararında yer alan bu hatanın istinaf incelemesi safhasında Bölge İdare Mahkemesince düzeltilmemiş olmasında hukuki isabet görülmemiştir.

Bu durumda temyize konu kararın, hüküm fıkrasına "İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde yer alan 'müteveffa ...'in yakınları olan eşi ... için 200.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ...'in her biri için 150.000,00 TL, annesi ... için 100.000,00 TL, kardeşleri ... ve ...'in her biri için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 950.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulü gerektiği' ibaresinin; 'müteveffa ...'in yakınları olan eşi ... için 150.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ...'in her biri için 150.000,00 TL, annesi ... için 100.000,00 TL, kardeşleri ... ve ...'in her biri için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 800.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulü gerektiği' şeklinde düzeltilmesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilmesi gerekmektedir.