Danıştay 10. Daire E.2023/285 K.2024/5086

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığı, terör örgütleri ile irtibatlı ve iltisaklı olmama şartını sağlamadığından bahisle 6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu'nun 21. maddesinin 1. fıkrası hükmü uyarınca arabulucular sicilindeki kaydının silinmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı,

ilgili mevzuat uyarınca, arabuluculuğun kamu hizmeti olarak yürütülen ihtiyari bir uyuşmazlık çözüm yöntemi olduğu ve 6749 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin 2. fıkrası gereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyecekleri, uyuşmazlık konusu olayda,

her ne kadar davacı hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de 6749 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesinin 2. fıkrası gereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyecekleri yönündeki düzenleme karşısında, kamu görevinden çıkarılan kişinin kamu hizmeti olarak yürütülen arabulucular siciline yazılamayacağı sonucuna varılmakla,

davacının arabulucular sicilindeki kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesince hiçbir gerekçeye yer verilmeden karara varıldığı, hakkında takipsizlik kararı bulunduğunun bilinmesine rağmen aleyhine karar verildiği, arabuluculuğa ilişkin Anayasa Mahkemesi kararının dikkate alınmadığı, idarenin her açıdan usûl ve yasaya aykırı işlemini hukuka aykırılık yönünden incelemeyen, idarenin kararını olduğu gibi kopyalayan, kendini idarenin yerine koyarak Anayasa'da yer alan kuvvetler ayrılığı ilkesini ihlal eden, böylelikle yargı organı olma vasfından kaynaklanan görevini ifa etmeyen İdare Mahkemesi kararını hukuka uygun bulan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Avukatlık mesleğini icra eden davacının arabulucular sicilindeki kaydı, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilen "terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak" şartını taşımadığı ve 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen kamu görevinden çıkarılan kişilerin yeniden kamu görevine alınmayacağına ilişkin hükmü göz önüne alınarak Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedilmiştir. Bunun üzerine, 14/07/2021 tarihinde kayda giren dilekçe ile anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

22/06/2012 tarih ve 28331 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun;

"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde,

"(1) Bu Kanunun amacı, hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesinde uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.

... hükmüne;

"Arabulucular siciline kayıt şartları" başlıklı 20. maddesinde,

"(1) Sicile kayıt, ilgilinin Daire Başkanlığına yazılı olarak başvurması üzerine yapılır.

(2) Arabulucular siciline kaydedilebilmek için;

a) Türk vatandaşı olmak,

b) Mesleğinde en az beş yıllık kıdeme sahip hukuk fakültesi mezunu olmak,

c) Tam ehliyetli olmak,

ç) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, gerçeğe aykırı bilirkişilik yapma, yalan tanıklık ve yalan yere yemin suçlarından mahkûm olmamak,

d) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak,

e) Arabuluculuk eğitimini tamamlamak ve Bakanlıkça yapılan yazılı ... sınavda başarılı olmak,

gerekir.

..." hükmüne;

"Arabulucular sicilinden silinme" başlıklı 21. maddesinde,

"(1) Daire Başkanlığı, arabuluculuk için aranan koşulları taşımadığı hâlde sicile kaydedilen veya daha sonra bu koşulları kaybeden arabulucunun kaydını siler.

..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemde, davacının 6325 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendindeki şartı sağlamadığı ifade edilmiş; davalı idarenin savunma dilekçesinde bu şartın sağlanamamasına neden olarak davacının 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden ihraç edilmesi ve yeniden kamu görevinde istihdam edilemeyecek olması gerekçe gösterilmiş; İdare Mahkemesince de 6749 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesinin 2. fıkrası gereğince kamu görevinden çıkarılan kişilerin bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyecekleri yönündeki düzenleme gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı dava açıp açmadığı Dairemizin 05/06/2024 tarihli ara kararı ile sorulmuş, ara kararına cevaben davacı tarafından dosyaya sunulan dilekçe ve UYAP üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda, davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı açtığı davanın ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... sayılı esasında kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının kamu görevinden ihraç edildiği, ihraç edilmesine ilişkin açılan davanın, davacının terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğuna yönelik tespitlere yer verilmek suretiyle reddedildiği, arabulucular siciline kayıt olma şartlarından biri olan "terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak" şartını işlem tarihi itibariyle taşımadığı sabit olan davacının arabulucular sicilindeki kaydının silinmesine ilişkin işlemde ve bu işleme karşı açılan davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.