Danıştay 10. Daire E.2023/3155 K.2023/4898

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile davanın görev yönünden reddine karar verilerek dava dosyasının Danıştaya gönderilmesi üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış.

Kanun'un 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış. 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur. Bir düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında da, düzenleyici işlemin tamamının, belirli maddelerinin veya maddelerin belirli kısımlarının iptalinin istenebilmesi mümkün olup, dava dilekçesinde iptal isteminin açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanı olan davacının muayenehanesinde serbest meslek faaliyetinde bulunduğu, teşhis ve tedavisini yürütmekte olduğu hastalarının ameliyatlarını Özel ... Hastanesi ile Özel ... Hastanesinde yapmakta olduğu. Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından Özel ...

Hastanesine gönderilen bila tarih ve ... sayılı yazıda ... tarihinde yapılan yönetmelik değişikliği sebebiyle artık anılan özel hastanelerde ameliyat yapamayacağının bildirildiğinin belirtildiği; bunun üzerine anılan işlemin ve dayanağı 07/01/2023 tarih ve 32066 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

07/01/2023 tarih ve 32066 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Özel Hastaneler Yönetmeliğinin ek 5. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde değişikliğe gidilmiş ve muayenehanesi bulunan hekimlerin muayenehanelerine müracaat eden hastalarının teşhis ve tedavilerini özel hastanelerde yapma koşulları değiştirilmiştir.

Yine aynı tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile de Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin ek 1. maddesinin on ikinci fıkrasında muayenehanesi bulunan hekimlerin muayenehanelerine müracaat eden hastalarının teşhis ve tedavilerini bu kez tıp merkezlerinde yapma koşullarında benzer yönde değişikliğe gidilmiştir.

Bu çerçevede bakıldığında, dava dilekçesinin konu kısmında, 07/01/2023 tarih ve 32066 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliğinin tamamı ile anılan değişikliğe dayanılarak tesis edilen Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün bila tarih ve .... sayılı yazısı ile ameliyat yapma hakkının elinden alınmasına ilişkin işlemin iptali istemine yer verildiği, sonuç ve istem kısmında, Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından Özel ...

Hastanesine gönderilen bila tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan işlemin dayanağı 07/01/2023 tarih ve 32066 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin tamamının iptali ve yürütülmesinin durdurulmasının istenildiği,

dilekçenin içeriğinde ise, 07/01/2023 tarih ve 32066 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile değiştirilen 15/02/2008 tarih ve 26788 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin ek 1. maddesinin on ikinci fıkrasına ilişkin hukuka aykırılık iddiasına yer verildiği ve ameliyat yapma hakkına anılan hükümde yapılan değişikliğin engel olduğunun ileri sürüldüğü,

ayrıca "sonuç ve istem" kısmında 07/01/2023 tarih ve 32066 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin tamamının iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemine yer verilmiş ise de, her bir madde için madde numarası da belirtilerek hukuka aykırılık gerekçelerinin tek tek ortaya konulmadığı, bununla birlikte anılan Yönetmeliğin tamamına yönelik olarak yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebeplerinden birinin de gösterilmediği görülmektedir.

Bu haliyle dava dilekçesinin konu ve sonuç kısmıyla içeriği arasında çelişki bulunduğu ve dava konusu edilen Yönetmelik değişikliğinin tam olarak hangi hükümlerinin iptalinin istenildiğinin açıkça anlaşılamadığı, dava dilekçesinin bir bütün hâlinde uyumlu olmadığı, böylece dava konusu istemin tereddüte yer bırakılmayacak şekilde ifade edilmediği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, dava konusu edilen bireysel işlem incelendiğinde, Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin ek 5. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ile geçici 20. maddesine yer verilerek anılan hükümler kapsamında ruhsata esas kadrosunda mevcut bulunmayan branşlarda muayenehanesi bulunan hekimlerle sözleşme yapılmasının mümkün olmadığının bildirildiği anlaşılmakta ve davacı tarafından ameliyat yapma hakkının Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte 07/01/2023 tarihinde yapılan değişiklikle engellendiği iddia edilmekte ise de,

Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin ek 1. maddesinin on ikinci fıkrasının, dava konusu edilen uygulama işleminin dayanağı olarak kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Buna göre, uygulama işlemi ile dayanağı olmayan düzenleyici işleme karşı aynı dilekçeyle dava açılmasının, aralarında maddi ve hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmaması nedeniyle mümkün olmadığı, başka bir ifadeyle uygulama işlemi ile değişikliğe uğrayan düzenleyici işlemin bir arada incelenemeyeceği de muhakkaktır.

Bu haliyle, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun biçimde düzenlenmediği sonucuna varılmış olup, hangi Yönetmelik değişikliğinin dava konusu edildiği ve dava konusu edilen Yönetmeliğin hangi maddelerinin iptalinin istenildiği hususu açık ve net bir şekilde ortaya konularak, eğer belirli maddelerin iptali isteniyorsa bu maddelerin hangileri olduğu madde, fıkra, bent numaraları tek tek belirtilerek ve bunların hangi nedenlerle hukuka aykırı oldukları her bir madde için ayrı ayrı açıklanarak,

Yönetmeliğin tümünün iptalinin istenilmesi halinde ise, tümünü sakatlar nitelikteki yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebepleri ile dava konusu edilen düzenleme ve iptal edilmesindeki menfaat açıkça belirtilmek ve menfaatini ortaya koyan bilgi ve belgeler de sunulmak suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle yeniden dava açılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren otuz (30) gün içinde 3. maddeye uygun şekilde düzenlenerek noksanı tamamlandıktan sonra dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, aynı Kanun'un 15. maddesinin beşinci fıkrası hükmüne göre yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına, davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...