Danıştay 10. Daire E.2023/379 K.2023/483

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dosyası öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi, 1. fıkrası (a) bendi yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar belirlenmiş olup; aynı maddenin 1-c bendinde, bakanlıkların düzenleyici işlemleri ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak karara bağlayacağı düzenlenmiştir.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3410 sayılı Kanun ile değişik 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki dava ve işlerin yanısıra özel kanunlarda Danıştay'ın görevli olduğu belirtilen ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile idare mahkemelerinin görevli kılınmış bulunduğu davaları çözümleyeceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi, 3. fıkrası, (a) bendinde, dilekçelerin "görev ve yetki yönünden inceleneceği".

15. maddesi, 1. fıkrası, (a) bendinde, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda "adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği" hükmü.

"İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesi, 1. fıkrasında ise, "(1) Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmü bulunmaktadır.

Davaya konu Adalet Bakanlığı Bursa E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce hazırlanan … tarih ve … sayılı "İç Yönerge Değişikliği" konulu iç yönergenin 37. maddesi, 6. fıkrasında, "Tutuklular, avukatları ile hafta sonları dâhil olmak üzere saat 08.00'den 00:00'a kadar görüşür." kuralına yer verilmiştir.

Uyuşmazlıkta; davaya konu edilen düzenlemeyle getirilen kuralın sadece Bursa E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü'nde bulunan tutukluların avukatlarıyla görüşmelerinde uygulanacağı anlaşılmakta olup, 2575 sayılı Kanun'un 24. maddesi kapsamında ülke çapında uygulanacak bir düzenleyici işlem niteliğinde olmayan dava konusu iç yönergenin iptali istemiyle açılan dava, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar arasında bulunmadığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümü, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesi, 1. fıkrası uyarınca Bursa İdare Mahkemesine ait bulunmaktadır.