Danıştay 10. Daire E.2023/4572 K.2023/5074

Dava konusu istem: Davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği uyarınca Türkiye Gümrük Bölgesine girmesinin yasak olduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca 1.200.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı kararı ile karara yapılan itirazın reddine dair İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; GTIP numarası verilemeyen ve davacının ithal etmek istediği eşya dışında gönderilen bir eşya için davacının sorumlu tutulamayacağı ve tesis edilen para cezasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacının basiretli bir tacir gibi davranması gerektiği, eşyanın sözleşme konusu eşya olmadığı ve davacının bundan haberdar olmadığı gerekçesinin basiretli tacir kavramı ile uyuşmadığı, davacının eşyayı teslim alma şekli CIF (mal, sigorta ve taşıma bedeli ödenmiş) olup davacının eşyayı kontrol etme hak ve yetkisinin olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasının gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın (yüksek yoğunluklu geri dönüşümlü polietilen granül - 25 kg'lik torbalarda toplam 2000 torba) Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği uyarınca Türkiye Gümrük Bölgesine girmesinin yasak olduğundan bahisle Ambarlı Gümrük Müdürlüğünce davacı şirkete 4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca 1.200.000,00-TL idari para cezası verildiği, anılan cezaya yapılan itirazın İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Vergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6. maddesinde, "Vergi mahkemeleri, a) Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları, b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları, c) Diğer kanunlarla verilen işleri, çözümler" hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönünden ilk incelemeye tabi tutulacağı; 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince 14. maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14. maddenin 3/(a) bendine göre, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde "(a) bendindeki eşyanın değersiz, artık veya atık madde olması durumunda, idari para cezası; dökme halinde gelen eşya için ton başına otuz bin Türk Lirası, ambalajlı gelmesi halinde kap başına altı yüz Türk Lirası olarak hesaplanır ve eşya yurtdışı edilir." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu idari para cezası, Gümrük Kanunu'nun cezaları konu alan onbirinci kısmının, vergi kaybına neden olan işlemlere uygulanacak cezaların düzenlendiği ikinci bölümünde yer alan 235. maddesi uyarınca uygulanmış bir yaptırımdır.

Bu durumda, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan muayene sonucunda; genel düzenleyici idari işlemle ithalinin yasaklanmış olduğu tespit edilen eşyanın değersiz, artık veya atık olduğundan bahisle tesis edilen işlemlerden kaynaklanan ve vergi kaybına neden olan işlemlere uygulanacak cezalara ilişkin hükümler kapsamında verilen idari para cezasına ilişkin işlemlerin iptali istemine dair uyuşmazlığın çözümü, yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca vergi mahkemesinin görevinde olduğundan, idare mahkemesince davanın görev yönünden reddi ile dosyanın vergi mahkemesine gönderilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Nitekim, sözü edilen uyuşmazlıklara ilişkin vergi mahkemelerince uyuşmazlığın esası incelnerek verilen kararların temyizen incelenmesi, Danıştay Yedinci Dairesi tarafından istikrarlı şekilde yapılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.