Danıştay 10. Daire E.2023/4587 K.2023/5066

Dava konusu istem: Davacı tarafından, serbest dolaşımda bulunmayan eşyayı izinsiz olarak çıkarmak suretiyle 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet kabahatini işlediğinden bahisle Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve K:… sayılı kararı ile anılan Kanun'un 3. maddesinin 8. fıkrası ile 4. maddesinin 2. ve 4. fıkraları uyarınca verilen 142.546,00 TL idari para cezasının tahsili amacıyla Yeditepe Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının idari yaptırım kararı ile davacıya verilen idari para cezasının kesinleştiği, söz konusu para cezasının davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından; İdare Mahkemesince ödeme emrinin esastan incelemesi gerekirken davanın reddine karar verilmiş olmasının dava açma hakkını ihlal ettiği, ortaya konulan deliller dikkate alınmadan usulden karar verildiği, araçta üç kişi değil iki kişi oldukları ve bu nedenle artırım yapılmasının hukuka aykırı olduğu, kanunsuz suç ve ceza olamayacağı, ticari faaliyetinin olmadığı, o eşyanın yasak olduğunu bilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının Ambarlı Gümrüğünde bulunan ve serbest dolaşıma tabi olmayan eşyayı izinsiz olarak çıkarmak suretiyle 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet kabahatini işlediğinden bahisle Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve K:… sayılı kararı ile 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinin 8. fıkrası ile 4. maddesinin 2. ve 4. fıkraları uyarınca davacıya 142.546,00-TL idari para cezası verildiği, davacı tarafından söz konusu karara karşı yapılan itiraz üzerine.

Sulh Ceza Mahkemesinin … tarih ve.

D.İş sayılı kararı ile başvurunun görev yönünden reddine karar verildiği, söz konusu kararın 05/09/2013 tarihinde itiraz edilmeyerek kesinleştiği ve anılan idari yaptırım kararına karşı dosya kapsamında açılmış başkaca dava bilgisine rastlanmadığı, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 27/04/2017 tarihli yazısına istinaden davalı idarece söz konusu para cezasının tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlenerek davacıya tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde "Amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu" kuralına yer verilmiş;

aynı Kanun'un dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 'Ödeme Emri' başlıklı 55. maddesinde “Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir “ödeme emri” ile tebliğ olunur.” hükmü yer almış; 'Ödeme Emrine İtiraz' başlıklı 58. maddesinde ise, "kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itirazda bulunabileceği" hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun maddelerinin incelenmesinden; ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları hakkında ödeme emri düzenlenmeden önce Maliye Vekaletince borcu ödemesi için borçluya bir ay süre verilmesi gerektiği, ancak bu süre içerisinde borç ödenmezse ödeme emri düzenlenebileceği anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre, ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacağının takibine geçilebilmesi için alacağın usulüne uygun bir şekilde ilgiliye tebliğ edilmesi ve ödeme için bir aylık süre tanınması gerekmektedir. 6183 sayılı Kanun hükmü uyarınca takip işlemlerini yürüten davalı idarenin, Kanun'da belirtilen şekilde ödeme zamanının belirlenip belirlenmediği hususunu re'sen inceleyerek, ödeme zamanı belirlenmemiş alacaklar için bir aylık ödeme süresi tanıyarak vade tarihini belirlemesi, akabinde süresi içerisinde ödenmeyen alacaklar için ödeme emri düzenlemesi gerektiği açıktır.

Uyuşmazlıkta, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı İdari Yaptırım Bürosu tarafından tahsil işlemlerinin başlatılması amacıyla gönderilen yazı uyarınca Yeditepe Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 10/05/2017 tarihinde tahakkuk fişinin ve 11/05/2017 tarihinde de ödeme emrinin düzenlendiği görülmekte olup, yukarıda anılan Kanun uyarınca hususi kanununda ödeme zamanı tespit edilmeyen amme alacağının, bir aylık ödeme süresi tanınmadan dolayısıyla vade tarihi belirlenmeden tahsili yolunda tesis edilen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.