Danıştay 10. Daire E.2023/5385 K.2023/6527

2- ... 3- ... 4- ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... 2-... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ..

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... , Temyiz No:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Elazığ ili, Merkez ilçesi, ... mahallesi ... ada, ... parselde yer alan bodrum ve zemin kat depolu dükkan vasfındaki taşınmazın maliki olan davacılar tarafından, 25 metrelik bulvara cephesini tamamen kapatacak şekilde yapılan ve halen imar planına işlenmeyen Yolçatı Tatvan Hattında yapılan üst geçit sonrası iş yerlerinin kotu düşürüldüğünden ticari olarak değer kaybına uğradığı iddiasıyla değer kaybı zararı olarak 80.000,00 TL, 19/02/2020-22/02/2021 tarihleri arasında oluşan kira kaybı için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 85.000,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararlarının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğundan bahisle davacıların istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir. Anılan karara karşı davacılar tarafından temyiz başvurusunda bulunması üzerine de temyize konu kararla, kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle davacıların temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, 2577 sayılı Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrası ile miktar artırım imkanı getirildiği, uğranılan gerçek zararın keşif ve bilirkişi incelemesi sonrasında ortaya çıkacağı, bunun üzerine miktar artırım hakkının kullanılacağı, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadan verilen kararın kesin olmayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Bakılmakta olan dava, Elazığ ili, Merkez ilçesi, ... mahallesi ... ada, ... parselde yer alan bodrum ve zemin kat depolu dükkan vasfındaki taşınmazın maliki olan davacılar tarafından, 25 metrelik bulvara cephesini tamamen kapatacak şekilde yapılan ve halen imar planına işlenmeyen Yolçatı Tatvan Hattı Km 21+050'de Karayolu Üst Geçidi'nden önce binaların önünden geçen yol çift taraflı bulvar iken üst geçit sonrası iş yerlerinin kotu düşürüldüğünden ticari olarak değer kaybına uğradığından bahisle değer kaybı zararı olarak 80.000,00 TL, 19/02/2020-22/02/2021 tarihleri arasında oluşan kira kaybı için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 85.000,00 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesince; davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiş, davacıların bu karara yönelik istinaf başvurusu reddedilmiş, davacıların temyiz başvurusunun kararın kesin olduğundan bahisle reddedilmesi üzerine davacılar tarafından temyiz isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması talebinde bulunulmuştur.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde, bölge idare mahkemelerinin maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların Danıştayda temyiz edilebileceği, aynı Kanun'un 45. maddesinin 6. fıkrasında ise bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu hüküm altına alınmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 26/07/2023 tarih ve E:2023/36, K:2023/142 sayılı kararıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle değiştirilen 46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Konusu yüz bin Türk lirasını aşan...” ibaresinin iptaline karar verilmiş, iptal kararı nedeniyle meydana gelecek olan hukuksal boşluğun kamu yararını olumsuz yönde etkileyecek nitelikte olduğu belirtilerek, Anayasanın 153. maddesi ve 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi ileriye dönük olarak ertelemiş bulunması, yasama organına iptal kararının gerekçesine uygun olarak yeni bir düzenleme için olanak tanımak ve ortada hukuki bir boşluk yaratmamak amacına yöneliktir.

İptal kararının yürürlüğe gireceği tarihin ileriye dönük olarak ertelenmiş olmasının, yargı yerlerinin çözümlemekte oldukları uyuşmazlıklarda Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilen yasa kurallarını uygulaması sonucunu doğurduğundan bahsedilemez. Aksi bir yorum, Anayasa Mahkemesince bir kanun maddesinin Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde, eldeki davaların Anayasaya aykırılığı saptanmış olan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi anlamına geleceğinden hukukun üstünlüğü ve hukuk devleti ilkelerine aykırı düşecektir.

Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un anılan maddeleri uyarınca, konusu 46. madde kapsamında olmayan davalarda bölge idare mahkemelerince verilen kararların kesin olduğu açık olmakla birlikte, bu hükümler uyuşmazlığın esası incelenerek verilen kararları işaret etmekte olup idare mahkemeleri veya bölge idare mahkemelerince uyuşmazlığın esası incelenmeden verilen usule ilişkin kararları kapsamamaktadır.

Zira; idare mahkemelerinin ve bölge idare mahkemelerinin, bu tip davalarda usule ilişkin olarak vermiş oldukları kararlarda, uyuşmazlığın esasının incelenmemesi nedeniyle etkin yargı yolunun işletilemediği açıktır.

Bu durumda, maliki oldukları bodrum ve zemin kat depolu dükkan vasfındaki taşınmazın üst geçit inşaatı nedeniyle ticari olarak değer kaybına uğradığından bahisle değer kaybı zararı olarak 80.000,00 TL, 19/02/2020-22/02/2021 tarihleri arasında oluşan kira kaybı için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 85.000,00 TL maddi tazminatın tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, gerek, yukarıda bahsedilen Anayasa Mahkemesinin iptal kararı uyarınca temyize tabilik hususu yönünden temyiz parasal sınıra ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmaması gerekse.

İdare Mahkemesince verilen süre aşımı yönünden davanın reddine ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi kararı davacıların taleplerinin yargı yerlerince hiç incelenmemiş, diğer bir anlatımla yargılama yapılmamış olması nedenleriyle kesin olmayıp; davacıların bu karara ilişkin temyiz isteminin esasının temyiz merciince değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, davacıların temyiz isteminin reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararın bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.