Danıştay 10. Daire E.2023/961 K.2025/1859

Dava konusu istem: Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesi yolunda tesis edilen Ankara Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemin sebep unsurunun, hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca "Kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" suçundan ... numaralı soruşturma dosyasının derdest bulunması olduğunun anlaşıldığı,

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 10. maddesinin 1/(d) fıkrasının 3. bendinde, özel güvenlik görevlilerinde, uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak şartının arandığı, aynı Kanunun 11. maddesinde de, Kanunda aranan şartların sonradan kaybedildiğinin tespit edilmesi halinde özel güvenlik kimlik kartının iptal edileceğinin açık bir şekilde belirtilmiş olması karşısında, bu şartı kaybeden davacının özel güvenlik kimlik belgesinin iptal edileceğinin açık olduğu,

her ne kadar davacı tarafından, hakkındaki suçlamadan dolayı açılan soruşturmada kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verildiği ve bu nedenle dava konusu işlemin hukuka aykırı hale geldiği belirtilmiş ise de, kamu davasının açılmasının ertelenmesi müessesinin soruşturmayı sonlandıran bir müessese olmaması nedeniyle davacının bu iddiasına itibar edilmediği, nitekim, UYAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde de, davacı hakkında söz konusu suçtan dolayı şüpheli sıfatıyla yukarıda anılan adli soruşturmanın açık olduğunun görüldüğü,

bu haliyle, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının ... numarasına kayden "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" suçundan yürütülen soruşturma neticesinde ... tarih ve ... sayılı karar ile kamu davasının açılmasının 5 yıl süre ile ertelenmesine ve 1 yıl süreyle tedaviye tabi tutulmasına dair denetimli serbestlik hükmünün uygulanmasına karar verildiği, belirtilen süreler sonunda hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verileceği, hali hazırda mahkumiyet kararının bulunmadığı, lekelenmeme hakkının ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda; Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve soruşturma No:..., K:... sayılı kararı ile "Kullanmak için Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek, Bulundurmak ve Kullanmak" suçundan 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, 1 yıl süreyle tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiğinden bahisle Ankara Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 3. alt bendi ile (h) bendi hükümleri uyarınca, silahlı/silahsız özel güvenlik olarak çalışmasının uygun görülmemesine karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, özel güvenlik görevlisi olmaya engel suç ve cezalar sayma suretiyle belirlenmiş; aynı bendin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 3. alt bendinde ise, bu bentte sayılan suçlardan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmasının özel güvenlik görevlisi olmaya engel olacağı belirtilmiştir. Aynı fıkranın (h) bendinde ise, özel güvenlik görevlisi/adayı hakkında yapılacak güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olması özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlar arasında sayılmıştır.

Dava konusu işlemde davacı hakkında "Kullanmak için Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek, Bulundurmak ve Kullanmak" suçu kapsamında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/5177 sayılı dosyası ile yürütülen soruşturmada 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, 1 yıl süreyle tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiğinden bahisle işlem tarihinde 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinde yer alan "uyuşturucu ve uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" hükmü ile (h) bendinde yer alan hüküm doğrultusunda davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine karar verildiği görülmektedir.

Bununla birlikte, 30/11/2024 tarih ve 32738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7533 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesi ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş” ibaresi madde metninden çıkarılmış,

bendin (2) numaralı alt bendine “mahkûm olmamak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak” ibaresi eklenmiş, (3) numaralı alt bendinde yer alan “uyuştururcu veya uyarıcı madde suçlarından" ibaresi korunurken “soruşturma veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 21/11/2024 tarih ve 32729 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 24/09/2024 tarih ve E:2024/65, K:2024/163 sayılı kararı ile de " kamu yararının sağlanması amacına daha hafif bir sınırlamayla ulaşılması mümkünken anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına,

cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında soruşturma ve kovuşturma bulunan kişilerin özel güvenlik kimlik belgelerinin iptal edilmesini öngören kuralın çalışma hakkı ve özgürlüğüne ölçüsüz bir sınırlama getirdiği gerekçesiyle 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "....

Bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği...." ibaresinin 10. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi yönünden Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline, iptal hükmünün kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasında, " Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur." hükmü yer almaktadır. Kanunlarda yapılan değişikliklerin lehe kanun değişikliği niteliğinde olması halinde, idari yargı yerlerince de yargılama aşamasında yapılan lehe kanun değişikliklerinin ilgili kişiler hakkında uygulanmasına bir engel bulunmamaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma bulunmamak (kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı soruşturma aşamasını sonlandıran bir karar olmadığından davacı hakkında dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla uyuşturucu veya uyarıcı madde suçundan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma bulunmaktadır.) şartı özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar arasında sayılmış ise de yukarıda yer verilen 30/11/2024 tarihli Kanun değişikliği ile "soruşturma veya" ibaresi kanun metninden çıkarılmak

suretiyle, hakkında kanun metninde tahdidi bir şekilde sayılan suçlardan devam etmekte olan bir soruşturma bulunan kişiler yönünden lehe düzenleme yapılarak bu kişilerin Kanun'da belirtilen diğer şartları taşımaları halinde özel güvenlik görevlisi olabilmelerine olanak sağlandığından ve söz konusu değişikliğin davacının lehine sonuç doğurması hasebiyle yargı yerlerince de dikkate alınması gerektiğinden, dava konusu işlemin davacı hakkında "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak kabul etmek,

bulundurmak ve kullanmak" suçundan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma bulunduğuna yönelik sebep unsurunda bu gerekçe ile hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X)-KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda; Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve soruşturma No:..., K:... sayılı kararı ile "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" suçundan 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, 1 yıl süreyle tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiğinden bahisle Ankara Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 3. alt bendi ile (h) bendi hükümleri uyarınca, silahlı/silahsız özel güvenlik olarak çalışmasının uygun görülmemesine karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Özel güvenlik görevlilerinin de diğer kolluk güçleri gibi silah vb. teçhizatla donatılmasının yanı sıra önleme araması yapma, adli kolluğa verilmek üzere suç eşyalarını emanete alma, gerekli hallerde yakalama, olay yeri ve delilleri koruma, zor kullanma gibi ciddi kamu hukuku yetkilerini elinde bulundurduğu göz önüne alındığında bu görevi yerine getirecek kişilerin her türlü suç şüphesinden uzak olması gerektiği, bu nedenle idarenin bu konudaki takdir yetkisinin geniş olarak ele alınması gerektiği tartışmasızdır.

Bu itibarla, kamu güvenliği hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası olan ve bu sebeple personel tayininde hassasiyet arz eden özel güvenlik hizmetleri alanında tesis edilen, Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korunması amacıyla ve devlet menfaatleri adına idarenin kanunen sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanmasından ibaret olan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.