Danıştay 10. Daire E.2024/1233 K.2024/5218

2- ... 3- ... VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

2- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: 10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde meydana gelen patlama neticesinde yakınları ...'yi kaybeden davacılar tarafından, uğradıklarını iddia ettikleri zararlara karşılık müteveffanın babası ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 98.139,00 TL) , annesi ... için 1.000,00 TL ( miktar artırımı ile 260.893,00 TL) olmak üzere toplam 2.000,00 TL (miktar artırımı ile 359.032,00 TL) maddi tazminat ile davacı ... için 250.000,00 TL, ... için 250.000,00 TL ve kardeş ... için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 600.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile, maddi tazminat istemi bakımından; davacı anne ...'nin maddi tazminat isteminin kabulü ile 260.893,00 TL maddi tazminatın, 1.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihinden itibaren, miktar artırım dilekçesi ile artırılan 259.893,00 TL'sinin miktar artırım tarihi olan 14/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine,

davacı baba ...'nin maddi tazminat isteminin kabulü ile 98.139,00 TL maddi tazminatın, 1.000,00 TL'sinin idareye başvuru tarihinden itibaren, miktar artırım dilekçesi ile artırılan 97.139,00 TL'sinin miktar artırım tarihi olan 14/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, manevi tazminat istemi bakımından; anne ... için 30.000,00 TL, baba ... için 30.000,00 TL ve kardeş ... için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 85.000,00 TL manevi tazminatın davalı idarelere başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine,

fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. Danıştay Onuncu Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/5363, K:2022/978 sayılı, davacılar Belgin ve ...'nin maddi tazminat istemleri ile davacı ...'nin manevi tazminat istemine ilişkin bozma kararına uyularak; davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacıların istinaf başvurusunun ise reddine.

İdare Mahkemesi kararının Danıştay Onuncu Dairesince bozulan kısımlar yönünden kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacılara 31.085,95 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 08/12/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, takdiren davacı ...'ye 15.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 08/12/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminatın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, temyize konu kararın yaşam hakkını, etkili başvuru hakkını, ayrımcılık yasağını, mülkiyet hakkını, adil yargılanma hakkını, gösteri hakkını, kanunilik ve öngörülebilirlik ilkesini ihlal ettiği, maddi tazminat yönünden kararın temyizen bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, idarenin ağır hizmet kusuru halinde sorumluluğunun bulunduğu, olay terör eyleminden kaynaklandığından idarenin sorumluluğunun bulunmadığı, olayın 5233 sayılı Kanun kapsamında çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediği ileri sürülmektedir.

Davalı Ankara Valiliği tarafından, kendileri yönünden husumet yokluğundan davanın reddi gerektiği, hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu, dava konusu olayın 5233 sayılı Kanun çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediği, kasıt ya da ihmal suretiyle bir hizmet kusuru bulunmadığı, harçtan muaf olduklarından aleyhine harca hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı Ankara Valiliği tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar ve davalı İçişleri Bakanlığı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu kararın davacılardan ...'nin manevi tazminat istemine ilişkin kısmının onanması, davacılardan ... ve ...'nin maddi tazminat istemlerine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacıların duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde canlı bomba eylemi şeklinde gerçekleştirilen terör eylemi neticesinde davacıların yakını ... hayatını kaybetmiştir. Davacılar tarafından, yakınlarının hayatını kaybetmesinden dolayı uğradıklarını iddia ettikleri zararlara karşılık hizmet kusuru / kusursuz sorumluluk ilkeleri kapsamında maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle 21/09/2016 tarihinde davalı idareye başvurulmuş, başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

17/07/2004 tarihinde kabul edilip, 27/07/2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un 9. maddesinde, ''Yaralanma, engelli hâle gelme ve ölüm hâllerinde (7000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan miktarın;

a) Yaralananlara altı katı tutarını geçmemek üzere yaralanma derecesine göre, b) Çalışma gücü kaybı, yetkili sağlık kuruluşları tarafından üçüncü derece olarak tespit edilenlere dört katından yirmidört katı tutarına kadar, c) Çalışma gücü kaybı, yetkili sağlık kuruluşları tarafından ikinci derece olarak tespit edilenlere yirmibeş katından kırksekiz katı tutarına kadar, d) Çalışma gücü kaybı, yetkili sağlık kuruluşları tarafından birinci derece olarak tespit edilenlere kırkdokuz katından yetmişiki katı tutarına kadar, e) Ölenlerin mirasçılarına elli katı tutarında, nakdî ödeme yapılır.

Nakdî ödemenin tespitine esas tutulacak miktar, ödeme yapılmasına ilişkin valinin veya Bakanın onayı tarihinde geçerli gösterge ve katsayı rakamları esas alınarak belirlenir. Birinci fıkranın (e) bendine göre belirlenen nakdî ödemenin mirasçılara intikalinde 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun mirasa ilişkin hükümleri uygulanır. Cumhurbaşkanı, nakdî ödemeye esas tutulan gösterge rakamını yüzde otuza kadar artırmaya veya kanunî sınıra kadar indirmeye yetkilidir.

Bu Kanun kapsamındaki zararlardan dolayı, zarar gören kişilere gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri tarafından yapılan ödemeler sebebiyle Devlete rücu edilemez. Nakdî ödemenin şekli, tutarı, yaralanma ve engellilik derecelerinin tespitine ilişkin esas ve usuller yönetmelikle belirlenir.'' hükümleri düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

1- Temyize Konu Kararın Davacılardan ... ve ...'nin Maddi Tazminat İstemleri Yönünden İncelenmesi:

Danıştay Onuncu Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2021/5363, K:2022/978 sayılı kararında uyuşmazlıkta, olayın terör olayı olduğu ve olayda idarenin kusurlu veya kusursuz sorumluluk sebeplerinin bulunmadığı görüldüğünden; davacıların maddi tazminat istemlerinin sosyal risk ilkesi gereğince ve 5233 sayılı Kanun esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği, 5233 sayılı Kanun'a göre ölüm halinde maddi tazminatın ölenin yasal mirasçılarına verilebileceğinin düzenlendiği,

UYAP üzerinden yapılan sorgulamada da görüleceği üzere vefat edenin çocuklarının bulunması sebebiyle davacılar ... ve ...'nin müteveffa ...'nin yasal mirasçısı sıfatını haiz olmadığı, dolayısıyla 5233 sayılı Kanun kapsamında maddi tazminat alma haklarının bulunmadığı gözetilerek maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle anılan davacıların maddi tazminat istemleri yönünden temyize konu kararın bozulduğu, Bölge İdare Mahkemesince bozma kararına uyulduğu belirtilmesine rağmen söz konusu davacılara 5233 sayılı Kanun uyarınca hesaplanan 31.085,95 TL maddi tazminatın ödenmesine karar verildiği görülmektedir.

Oysa bozma kararında da belirtildiği üzere vefat edenin çocuklarının bulunması sebebiyle davacılar ... ve ...'nin müteveffa ...'nin yasal mirasçısı sıfatını haiz olmadığı, dolayısıyla 5233 sayılı Kanun kapsamında maddi tazminat alma haklarının bulunmadığı gözetilerek maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesi gerekirken, 5233 sayılı Kanun hükümlere göre maddi tazminat hesabı yapılarak davacılara tazminat ödenmesine karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

2- Temyize Konu Kararın Davacı ...'nin Manevi Tazminat İstemi Yönünden İncelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın davacı ...'nin manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.