Danıştay 10. Daire E.2024/1553 K.2024/2321

Davacı ... vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin üyesi olduğu ...

Sahil Köyü Konut Yapı Kooperatifine ilişkin denetim görevinin yerine getirilmediğinden bahisle oluştuğu ileri sürülen zararlara karşılık 10.000,00 TL manevi tazminatın başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına karşı açılan davada, Ankara 25. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Antalya İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 08/03/2023 tarih ve E:2023/320,

K:2023/316 sayılı karar ile Antalya 5. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 12/03/2024 tarih ve E:2023/690, K:2024/284 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu hükmüne; 36. maddesinde, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer, İdari mahkemesidir.'' hükmüne yer verilmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun "Teftiş ve denetleme" başlıklı 90. maddesinde, "...Birinci fıkradaki teşekküller, denetim sonuçlarına göre ilgili bakanlıkça verilecek talimata uymak zorundadırlar.

Yapılan denetimler sonucunda, kooperatiflerin, kooperatif birliklerinin, kooperatif merkez birliklerinin, Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin ve bunların iştiraklerinin yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerinin, hukuka açıkça aykırı eylem ve işlemlerinin tespit edilmesi durumunda, ilgili Bakanlık, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak gecikmesinde sakınca görülen hallerde ileride telafisi güç veya imkansız zararlara yol açılmasının engellenmesi amacıyla bu kişilerin görevlerine tedbiren son verebilir.

Bu durumda ilgili Bakanlık, bir yıl içerisinde olağanüstü genel kurul toplantısının yapılması için gerekli tedbirleri alır..." hükümleri bulunmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının üyesi olduğu ... Sahil Köyü Konut Yapı Kooperatifine ilişkin denetim görevinin yerine getirilmediğinden bahisle oluştuğu ileri sürülen zararlara karşılık 10.000,00 TL manevi tazminatın başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada tazminat isteminin dayanağını davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yerine getirilmediği ileri sürülen denetim ve müdahale işlemleri oluşturduğundan, tam yargı davası niteliğindeki uyuşmazlığın görüm ve çözüm yerinin, 2577 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan hükmü uyarınca, ileri sürülen zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi olduğu sonucuna varılmıştır.