Danıştay 10. Daire E.2024/2321 K.2024/3024

2- ... 3- ... 4- ... VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ

I. Hukuk Müş. Yrd. V. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, 10/10/2015 tarihinde Ankara Garı önünde gerçekleştirilen etkinlikte meydana gelen terör saldırısı sonucu yakınları ...’nın ölmesi nedeniyle uğranılan maddi zararların karşılanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali ile müteveffanın desteğinden mahrum kalınması nedeniyle ... için 15.000,00 TL (miktar artırımı ile 314.429,47 TL), ... için 5.000,00 TL (miktar artırımı ile 8.225,07 TL), ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL (miktar artırımı ile 12.000,00 TL) ve... için 5.000,00 TL (miktar artırımı ile 51.398,33 TL) maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptali isteminin incelenmeksizin reddine, tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 13/10/2022 tarih ve E:2022/946 , K:2022/2857 sayılı bozma kararına uyularak, davacıların istinaf istemlerinin reddine, davalı idarenin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, olayın meydana gelmesinde idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, kusur yönünden eksik inceleme ve araştırma yapılarak karar verildiği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Davalı idare tarafından, olayın meydana gelmesinde idarenin hizmet kusurunun bulunmadığı iddiasıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca karşılıklı olarak temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, kabulüne karar verilen maddi tazminat miktarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi ve vekalet ücretine ilişkin kısımları dışındaki kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, hükmedilen maddi tazminata işletilen yasal faizin başlangıç tarihi yönünden incelenmesi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.".

"Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir..." ve "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; ... b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükümleri yer almaktadır.

Faiz en basit biçimiyle; idarenin tazmin borcu bağlamında, kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.

Öte yandan, davacılar tarafından dava dilekçesinde yasal faizin hangi tarihten itibaren işletilmesi gerektiğine ilişkin açık bir talebe yer verilmemesi halinde faizin dava açma tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, 07/04/2016 tarihinde bakılan davanın açıldığı, dava dilekçesinde idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz istenildiği ibaresine yer verilmeksizin talep edilen tazminat tutarlarının sadece yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmesine rağmen, Bölge İdare Mahkemesince faizin, dava açma tarihi olan 07/04/2016 tarihinden itibaren işletilmesi gerekirken, idareye başvuru tarihinden itibaren işletildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "5-Davacılara 35.947,10 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 09/12/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece ÖDENMESİNE,...." ibaresinin "5-Davacılara 35.947,10 TL maddi tazminatın dava açma tarihi olan 07/04/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece ÖDENMESİNE,..." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, vekalet ücreti yönünden incelenmesi:

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde; avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade edeceği hükmüne yer verilmiştir.

21/09/2023 tarih ve 32316 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (2023 yılı) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 2. maddesinde, Tarifede yazılı avukatlık ücretinin, kesin hüküm elde edilinceye kadar olan dava, iş ve işlemlerin karşılığı olduğu.

3. maddesinde, yargı yerlerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin, ekli tarifede yazılı miktardan az ve üç katından çok olamayacağı, bu ücretin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresinin gözönünde tutulacağı.

13. maddesinin 1. fıkrasında, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücretinin, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7nci maddenin ikinci fıkrası, 10uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12nci maddenin birinci fıkrası, 16ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirleneceği, 3. fıkrasında, maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücretin,

davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği. 21. maddesinde ise, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan Tarifenin esas alınacağı kuralı getirilmiş. Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümünün 17. satırında; idare ve vergi Mahkemelerinde takip edilen davalar için ödenecek ücret duruşmasız ise (a) bendine göre 10.500,00 TL, duruşmalı ise (b) bendine göre 20.900,00 TL olarak belirlenmiştir.

Uyuşmazlıkta, davacılar vekilinin 20/05/2019 tarihinde Ankara 4. İdare Mahkemesince açılan duruşmaya katıldığı görülmektedir.

Bu durumda Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan; "..yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için (davacı vekilinin duruşmaya katılamadığı) kabul edilen maddi tazminat üzerinden 10.500,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine," ibaresinin, "..yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için kabul edilen maddi tazminat üzerinden 20.900,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine," şeklinde, "..yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (Davalı idare lehine hükmedilecek vekalet ücreti,

davacı tarafa hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğinden) ret edilen maddi tazminat üzerinden 10.500,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine," ibaresinin, "..yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (davalı idare lehine hükmedilecek vekalet ücreti, davacı tarafa hükmedilen vekalet ücretini geçemeyeceğinden) ret edilen maddi tazminat üzerinden 20.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine," şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.