Danıştay 2. Daire E.2024/2323 K.2024/4303

Dava Konusu İstem

Dava, davacının, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda komiser yardımcısı olarak görev yapmakta iken, "görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu disiplin cezasına dayanak soruşturma raporunda muhakkikin davacı hakkında teklifte bulunduğu cezanın "3 günlük maaş kesimi" cezası olduğu, ancak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun bu cezayı değil, daha ağır olan 24 ay uzun süreli durdurma cezasını uyguladığı,

disiplin hukukunda, yürütülen soruşturma neticesinde disiplin cezası vermeye yetkili amir veya kurulların muhakkik teklifiyle bağlı olmadığı sabit olmakla birlikte, muhakkikin olaya doğrudan vakıf olan kişi olması bakımından değerlendirmelerinin özellikle dikkate alınması gerektiği, davacının görevini yaptığı sırada daha ciddi ve sağlam bulgular üzerine hareket ederek işlem takibi yapması gerekirken, bunu yapmayarak sadece adres teyidi ile yetinerek başlatılan işlemlerde kusurlu davrandığının açık olduğu,

ancak davacının eylemlerinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6 maddesi kapsamında bir görevi savsaklamak olduğundan, muhakkikin teklifinin davacının fiiline daha uygun düştüğü, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay İkinci Dairesinin 14/02/2024 günlü, E:2021/6144, K:2024/888 sayılı kararıyla, olayda, M.M.O. isimli vatandaşın şikayeti üzerine başlatılan soruşturmada, kamuoyunun tanıdığı bir kişi olan A.O. isimli vatandaş hakkında kaçakçılık yaptığından bahisle e-posta ihbarı geldiği, görev yaptığı birime havale edilen ihbar e-maili üzerine davacının imzalı form düzenlediği, akabinde, şube müdürü Y.S. imzasıyla ihbar içeriğindeki kişilere ait ev ve müştemilatında arama ve el koyma kararı alınması istemiyle Kadıköy Cumhuriyet Başsavcılığından talepte bulunulduğu,

ancak bu taleplerin ilgili sulh ceza hakimliğince reddedildiği görülmekle, davacı tarafından, e-posta olarak gelen ihbar üzerine MERNİS üzerinden adres araştırması yapılmak suretiyle, ihbardaki bilgilerin tutarlılık gösterdiği tespit edilerek, bu hususa ilişkin form düzenlenmesi fiilinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesinde yer alan, "görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" fiili kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacıya isnat edilen fiil sübuta ermediğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararı gerekçeli olarak onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; üzerine atılı disiplin suçunu işlediğini yapılan soruşturmayla sübuta eren davacının, söz konusu eylemiyle müşteki M.M.O.'nun mağdur olmasına neden olduğu, ayrıca 672 sayılı KHK ile davacının kamu görevinden çıkarıldığı ileri sürülerek, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap süresinde verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1/b fıkrasına uygun bulunmakta olup, davacının temyiz yoluna başvurmamış olması ve İdare Mahkemesi kararının, temyiz eden davalı idare aleyhine "davacıya isnat edilen fiilin sübuta ermediği"nden bahisle onanmasının aleyhe bozma yasağı kapsamında olduğundan davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay İkinci Dairesinin 14/02/2024 günlü, E:2021/6144, K:2024/888 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü kadrosunda komiser yardımcısı olarak görev yapmakta iken, "görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine ilişkin ...günlü, ...sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan (Mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün "Görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" başlıklı 13. maddesinde; "Bu Tüzükte disiplin suçu olarak saptanan eylem, işlem, tutum, ve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklaması görülen memura kınama cezası verilir. Bu hoşgörü veya savsaklama Devleti veya kişileri zarar uğratmış veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa, durumun ağırlığına ve zararın derecesine göre, daha ağır bir ceza verilebilir." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Bahse konu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Uyuşmazlıkta.

Mahkemece, her ne kadar davacının görevini yaptığı sırada daha ciddi ve sağlam bulgular üzerine hareket ederek işlem takibi yapması gerekirken bunu yapmayarak sadece adres teyidi ile yetinerek başlatılan işlemlerde kusurlu davrandığının açık olduğu, ancak davacının eylemlerinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6 maddesi kapsamında bir görevi savsaklama olduğundan bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; davacının eyleminin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesinde yer alan fiil ile örtüşmediği, dolayısıyla disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının olayda gerçekleşmediği,

davacının eylemine uyan başka bir disiplin cezası verilebileceği açık olmakla birlikte, kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili makamın ilgili disiplin otoritesi olduğu gözetildiğinde, Mahkemece davacının eylemine uyan disiplin cezasının tespitinin yapılmasının yerinde olmadığı, disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince sadece disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, isnat edilen fiilin sübut bulup bulmadığı,

sübut bulmuş ise ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı yönünden hukukilik denetimi yapılabileceği, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının da tespitinin yapılmasının disiplin otoritesinin yetki alanına girilmesi ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğuracağı hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.