Danıştay 13. Daire E.2024/2324 K.2024/3414

Dava konusu istem: "İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:..." adresinde faaliyette bulunan davacıya ait iş yerinde yetkisiz olarak döviz alım satımında bulunulduğundan bahisle 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş yerinin faaliyetlerinin 1 (bir) ay süreyle geçici olarak durdurulmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Olur'u ile söz konusu işlemin uygulanması amacıyla İstanbul Valiliği'ne hitaben yazılan...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin yoklama fişindeki tespit ve gözlemler esas/dayanak alınmak suretiyle tesis edildiği, yoklama fişinde kayda geçirilen/tespit edilen hususların, " ... Denetim yapılan adreste ...

Madenler A.Ş.'nin faaliyet gösterdiği, faaliyet konusunun altın ve mücevherat perakende ticareti olduğu, iş yerinde demirbaş eşya olarak 3 adet bilgisayar, 1 adet tv ekranı, 2 adet ışıklı tabela bulunduğu, iş yerinin kiralık olduğu ve aylık kirasının 40.000,00-TL olduğu, 1 sigortalı çalışanının olduğu, iş yerine girmeden önce yaklaşık 30 dakika beklenildiği, 3 ayrı müşteriye döviz alım-satımında bulunulduğunun tespit edildiği, müşterilerin isim ve imza vermekten imtina ettikleri, ayrıca iş yerine girince cihaz üzerinde bulunan bir kağıt çıktının cihaz üzerinden hızlıca alındığı ve taraflarından saklandığı,

iş yerinde bankonun arka tarafında bulunan tv ekranının açık vaziyette olduğu, ancak herhangi bir yazı bulunmadığı, denetim öncesinde ise döviz alım satım fiyatlarının bulunduğu ... " şeklinde olduğu, ayrıca iş yerine ait çeşitli fotoğraflarda altın fiyatlarının yer aldığı tablo, iş yerinin değişik yerlerinin görüntüleri ile dış görünüşüne (giriş kapısı) ait görüntülerin yer aldığı,

yoklama elemanları tarafından döviz alım satımına ilişkin tespitler olduğu iddia edilen bazı müşterilerin beyanlarına yoklama fişinin içeriğinde yer verilmiş ise de, bu kişilerin kimlik belgeleri ile konuya ilişkin beyanlarının yer aldığı ve imzalı beyanlarının bulunduğu resmi bir tutanağın mevcut olmadığı;

Davacıya isnat edilen fiillerin gerçekleştiğinin hukuken kabul edilebilmesi için bu fiillerin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak ve/veya Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'in 5. maddesinin ikinci fıkrasında tanımlandığı şekilde hukuken kabul edilebilir somut emarelerden hareketle işlem tesis edilmesi gerekirken, dava konusu işleme dayanak alınan söz konusu yoklama fişindeki tespitlerin, iş yerinde yetkisiz döviz alım satımının gerçekleştirildiğini ortaya koyabilecek nitelikte ve içerikte olmadığı, dolayısıyla hukuken kabul edilebilir tespit ve emareler mevcut olmaksızın tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin kambiyo mevzuatı kapsamında tesis edildiği, işlemin dayanağı olan e-yoklama fişinin ise hukuka uygun bir şekilde yetkilendirilmiş kamu görevlilerince gerçekleştirilen denetim sonucu hazırlanan ispat gücüne sahip hukuki bir delil olduğu, resmi belge niteliğinde olduğu, yoklama tutanağı ve eki fotoğraflardan davacının yetkisiz olarak döviz alım satım faaliyeti içerisinde olduğunun açıkça anlaşıldığı, yoklama fişinin davacı şirket yöneticisi ve iş yeri yetkilisi tarafından hiçbir şerh düşülmeden imzalandığı,

yetkisiz döviz alım satımına yönelik denetimlerin işin doğası gereği dışarıdan gözlemlenme ve müşterilerin sözlü beyanları çerçevesinde denetime yetkili memurlar tarafından gözleme dayalı olarak oluşturulmasından ibaret olduğu, denetime yetkili memurların tutanak altına aldığı resmi belgenin delil olarak kabul edilmemesi durumunda 1567 sayılı Kanun'da belirtilen yaptırımın uygulanmasının mümkün olamayacağı ve Kanun'un amacının gerçekleşmesinin imkânsız hâle geleceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.