Danıştay 10. Daire E.2024/3674 K.2024/3921

Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları...'nın ... ili, ... ilçesinde polis memuru olarak görev yapmakta iken 02/05/2013 tarihinde şehit olduğundan bahisle, eş ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 52.972,40 TL) maddi ve 50.000,00 TL manevi, çocuk ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 145.362,82 TL) maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...4 tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; Danıştay Onuncu Dairesinin 27/09/2018 tarih ve E:2018/979, K:2018/2808 sayılı, maddi tazminat isteminin kabulüne yönelik bozma kararına uyularak, hükme esas alınabilecek nitelikte bulunan ek bilirkişi raporunda, ... için 75.855,89 TL, ... için 148.791,77 TL maddi tazminat hesaplandığı, davacılar tarafından ek rapor üzerine miktar artırım talebinde bulunulmadığı gerekçesiyle taleple bağlılık ilkesi gereğince, davanın kabulüne; davacı... için 52.972,40 TL,... için 145.362,82 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacılara ödenecek nakdi tazminatın hesaplanan tazminattan düşülmesi gerektiği ve idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından, yakınları ...'nın ... ili, ... ilçesinde polis memuru olarak görev yapmakta iken 02/05/2013 tarihinde sınır güvenliğini sağlamakla görevli olduğu sırada uğradığı saldırı sonucunda şehit olduğundan bahisle, eş... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 52.972,40 TL) maddi ve 50.000,00 TL manevi, çocuk... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 145.362,82 TL) maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

Kusursuz sorumluluk, kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağan dışı zararların idarece tazmini esasına dayanmakta olup; kusur sorumluluğuna oranla ikincil derecede bir sorumluluk türüdür. Başka bir anlatımla idare, yürüttüğü hizmetin doğrudan sonucu olan, idari faaliyet ile nedensellik bağı kurulabilen, özel ve olağan dışı zararları kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminle yükümlüdür. Bu bağlamda, kamu görevlilerinin görevini yaparken, görevi nedeniyle uğramış olduğu zararların da kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mahkemece hükme esas alınan 18/09/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda; kök rapordaki veriler de dikkate alınarak hesap yapıldığı belirtildiğinden her iki rapor yönünden yapılan değerlendirmede; işlemiş dönem zararı hesaplanırken davacılara bağlanan vazife malullüğü aylıklarının peşin sermaye değerinin düşümü ile hesap yapılmasının hatalı olduğu anlaşıldığından, Mahkemece yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacıların zararının aşağıdaki hususlara göre hesaplanması gerekmektedir.

Aktif dönemde işlemiş dönem zararı, desteğin ölüm tarihinden bilirkişi raporunun düzenlendiği tarihe kadar olan dönemi ifade eder.(davacılardan eş ... yönünden yeniden evlendiği 07/09/2017 tarihine kadar ki dönem). Bu dönemde, desteğin emsali polis memurunun aylar itibarıyla aldığı görev aylıkları ile SGK tarafından davacılara bağlanan ve aylar itibarıyla ödenen vazife malullüğü aylıkları dikkate alınarak, desteğin görev aylığı üzerinden her bir davacıya ayıracağı destek tutarı ile SGK tarafından her bir davacıya bağlanan vazife malullüğü aylık tutarı arasındaki fark, davacıların destek zararını oluşturmaktadır. Bu dönemdeki zarar kalemlerinin -fiilen gerçekleşmiş olması nedeniyle- peşin sermaye değerinin hesaplanmayacağı da dikkate alınmalıdır.

Aktif dönemde işleyecek dönem zararı, bilirkişi raporunun düzenlendiği tarihten desteğin yasal emeklilik yaşını dolduracağı tarihe kadar olan dönemi ifade eder.(davacı çocuk ...'nın destek süresinin sonuna kadar ki dönem) Bu dönemde de, desteğin emsali polis memurunun aylar itibarıyla alabileceği görev aylıkları ile SGK tarafından davacılara bağlanan ve aylar itibarıyla ödenecek vazife malullüğü aylıkları dikkate alınarak,

desteğin görev aylığı üzerinden her bir davacıya ayıracağı destek tutarı ile SGK tarafından her bir davacıya bağlanan vazife malullüğü aylık tutarı arasındaki fark, davacıların destekten yoksun kalma zararını oluşturmaktadır. Bu dönemdeki zarar kalemlerinin -fiilen gerçekleşmemiş olması nedeniyle- peşin sermaye değerinin (her yıl %10 artırılmak ve %10 iskontoya tabi tutulmak suretiyle 1/kn formülü uygulanarak) dikkate alınması gerekmektedir.

Öte yandan, yapılacak hesaplamada, davalı idarece ödenen nakdi tazminat tutarının yarar olarak kabul edilip, yeniden düzenlenecek rapor tarihindeki yasal faiz uygulanarak bulunacak güncel değerinin hesaplanan maddi tazminat tutarından indirilmesi gerekmektedir. Buna göre İdare Mahkemesince, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenecek rapora göre maddi tazminat istemleri hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.