Danıştay 10. Daire E.2024/3678 K.2025/1819

2- ... Valiliği / ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ... VEKİLİ : Av. ... 2- ... mirasçıları ... ve ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idarelerce aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: 11/05/2013 tarihinde, Hatay ili, Reyhanlı ilçesinde meydana gelen patlamalarda hayatını kaybeden ...'nın annesi ... ve babası ... tarafından, 5233 sayılı Kanun kapsamında imzaladıkları sulhnamenin gabin sebebiyle iptali ve İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesi gereğince anne ve baba için ayrı ayrı 1.000,00 TL (miktar artırımı ile anne için 81.230,99 TL, baba için 18.409,54 TL) maddi, 125.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda idarelerin hizmet kusurlarının bulunduğu, maddi tazminat yönünden; yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen hesap raporunda annenin 81.230,99 TL, babanın ise 18.409,54 TL maddi zararının bulunduğunun belirtildiği gerekçesiyle, anılan tutarların 1.000,00'er TL'lik kısımlarının idareye başvuru tarihinden, kalan kısımlarının ise miktar artırım dilekçesinin davalı idarelere tebliğ tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat yönünden;

olay nedeniyle uğradıkları manevi zarara karşılık takdiren davacıların her biri için ayrı ayrı 40.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, sulhnamenin iptali istemi yönünden;

sulhnamenin imzalandığı 25/06/2013 tarihinden itibaren en geç 60 gün içerisinde dava açılması veya aynı süre içerisinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca idareye başvurularak başvuru üzerine tesis edilecek işlemin neticesine göre işlemin tebliğinden itibaren kalan dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekirken, 06/12/2013 tarihinde yapılan ve sulhnamenin iptali istemi yönünden dava açma süresini canlandırma olanağı bulunmayan başvurunun reddi üzerine 13/01/2014 tarihinde açılan davanın, sulhnamenin iptali istemine ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle,

iptal isteminin süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

Danıştay Onuncu Dairesinin 18/01/2023 tarih ve E:2021/7800, K:2023/198 sayılı kısmen bozma kararına uyularak, davacı ... mirasçıları olan ... ve ... tarafından sunulan 13/11/2023 tarihli dilekçe ile davaya devam etme iradesi gösterdikleri, bu nedenle İdare Mahkemesi kararının müteveffa ...'ya ilişkin kısmının belirtilen mirasçılar yönünden incelenmesi gerektiği gerekçesiyle, davacıların istinaf başvurusunun reddine, davalı idarelerin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, istinaf başvurusuna konu ...

İdare Mahkemesi kararının müteveffa davacı ...'nın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin kısmına yönelik tarafların istinaf başvurusunun reddine, müteveffa davacı ...'nın maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılmasına, anılan davacının maddi tazminat istemi yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediği, bakılan uyuşmazlıkta belirtilen nitelikte olduğundan davacılar lehine manevi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

11/05/2013 tarihinde, Hatay ili, Reyhanlı ilçesinde meydana gelen patlamalarda davacıların kızı ... hayatını kaybetmiştir.

... tarih ve ... sayılı sulhname ile olay nedeniyle uğradıkları maddi zararlara karşılık 5233 sayılı Kanun kapsamında 25.842,95 TL maddi tazminatın davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Ardından, davacılar tarafından 06/12/2013 tarihli dilekçe ile, 5233 sayılı Kanun kapsamında düzenlenerek imzalanmış olan sulhnamenin gabin sebebiyle iptali ile İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesi gereğince maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle idareye yapılan başvurunun Hatay Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddi üzerine, başvuru dilekçesiyle aynı istemi barındıran dava dilekçesiyle, 13/01/2014 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

... İdare Mahkemesince, ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile olayda idarelerin hizmet kusurlarının bulunduğu gerekçesiyle, davacıların tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, sulhnamenin iptali isteminin süre aşımı yönünden reddine karar verilmiş, bu karara karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile, İdare Mahkemesi kararının, işlemin iptali istemi ile manevi tazminata ilişkin kısımları yönünden davacıların istinaf başvurularının reddi ile davalı idarelerin istinaf başvurularının kısmen reddine; davalı idarelerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmının kaldırılmasına,

25/06/2013 tarihinde imzalanan sulhnameye karşı 60 gün içinde dava açılması veya idareye başvurulması gerekirken, 06/12/2013 tarihli dilekçe ile yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davanın esasının incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle, maddi tazminat yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, temyizde bu karar Danıştay Onuncu Dairesinin 18/01/2023 tarih ve E:2021/7800, K:2023/198 sayılı kararı ile ...'ya ilişkin kısım yönünden gerekçeli olarak onanmış,

davacı ...'nın dava derdest iken 27/01/2020 tarihinde vefat ettiği gerekçesiyle ...'ya ilişkin kısım yönünden 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası hükümlerinin uygulanmasını teminen bozulmuştur.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile müteveffa ... yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesinin ardından, müteveffanın mirasçıları sıfatıyla ... ve ...'nın 13/11/2023 tarihli dilekçe ile davaya devam etmek istediklerini bildirmeleri üzerine bakılan davanın ...'ya ilişkin kısmı adı geçen iki mirasçıya taraf sıfatı kazandırılarak yürütülmüş ve ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararı ile, istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının müteveffa davacı ...'nın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin kısmına yönelik tarafların istinaf başvurusunun reddine, ...

İdare Mahkemesi kararının müteveffa davacı ...'nın maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılmasına, anılan davacının maddi tazminat istemi yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır." hükmü; 2. fıkrasında, "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir.

" hükmü yer almaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 25. maddesinin 4. fıkrasında; "Manevi tazminat istemi, karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez; miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararı ile, istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının müteveffa davacı ...'nın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin kısmına yönelik tarafların istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, ancak Dairemizce aynı olayda çocukları vefat eden davacılar lehine 40.000,00 TL manevi tazminatın uygun görüldüğü, müteveffa ... yönünden de bu tutardan ayrılmasını gerektirecek bir durum bulunmadığı, ancak Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararının, müteveffanın iki mirasçısına taraf sıfatı kazandırılmasına rağmen, Dairemizce uygun tutar olarak belirlenen 40.000,00 TL'nin iki mirasçıya miras payları oranında ödenmesi sonucunu doğurmadığı görülmektedir.

Dosyanın işlemden kaldırılmasından sonra bakılan davayı takip etmeyen diğer mirasçıların davayı takip iradesi gösterdiklerinde, diğer mirasçılara da taraf sıfatı kazandırılarak davanın sürdürülebileceği dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu görüldüğünden, temyize konu kararın belirtilen kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, temyize konu kararın gerekçe kısmında (müteveffa ... yönünden), ... İdare Mahkemesinin istinaf başvurularına konu 21/06/2013 tarihli sulhnamenin iptaline ilişkin istemin 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi gereğince süre aşımı yönünden reddine ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek yasal bir sebebin bulunmadığı belirtilmesine rağmen, hüküm kısmında bu talebe yönelik bir hüküm kurulmadığı, ancak davacılar tarafından temyize gelinmediği ve bu durum temyize gelen davalı idareler aleyhine de olmadığından, Hatay 1. İdare Mahkemesince verilen ...'nın sulhnamenin iptali isteminin süre aşımı yönünden reddine ilişkin kısmı davacılar ... ve ... yönünden kesinleşmiştir.