Danıştay 10. Daire E.2024/3755 K.2024/5030

Dava konusu istem: Davacı tarafından, özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi talebi ile yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesine ilişkin Hakkari Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunun... tarih ve ...sayılı kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; kişinin özel güvenlik görevlisi olabilmesi için 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinde aranılan şartları kümülatif olarak taşıması gerektiği, yapılan değerlendirme sonucunda işlemin (d) bendi kapsamında hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış ise de (h) bendi kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığı, bu sebeple tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davacının 20/03/2013 tarihinde işlediği, terör örgütü propagandası yapmak suçundan yargılandığı davada, suçu işlediği sabit görülmekle birlikte verilen cezanın bir yıl hapis cezasının altında oluğu, mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, davacının, ceza yargılamasına konu suç tarihinin ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yayımlandığı 02/01/2017 tarihinden önce olduğu, ayrıca...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:...sayılı kararı ile davacı hakkında verilen karara ilişkin davanın düşmesine karar verildiği, dolayısıyla davacının ceza yargılaması sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin verilen karar sebebiyle herhangi bir suçtan mahkum olduğundan söz edilemeyeceği, buna göre 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) ve (h) bentlerinde belirlenen koşulları taşımadığından bahisle, özel güvenlik görevlisi kimlik kartı yenilenmesi talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne,

Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı hakkındaki güvenlik soruşturmasının olumsuz sayılması için yeterli somut bilgi ve belge bulunduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi talebi ile yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesine ilişkin Hakkari Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunun ...tarih ve ...sayılı kararının iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.

c) 18 yaşını doldurmuş olmak.

d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;

1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.

2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.

3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.

...

f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.

g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.

h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümlerine. 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.

Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir.

Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; kanun koyucu tarafından Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, özel güvenlik görevlisi olmaya engel suç ve cezalar sayma suretiyle belirlenmiş; aynı fıkranın (h) bendinde ise, özel güvenlik görevlisi/adayı hakkında yapılacak güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olması özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlar arasında sayılmıştır.

Olayda, davacı hakkında elde edilen bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilen şartları taşıdığının anlaşıldığı, aynı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde belirtilen "güvenlik soruşturması olumlu olmak" şartını taşıyıp taşımadığı ile ilgili ayrı bir değerlendirme yapılması gerektiği açıktır.

Bu doğrultuda, özel güvenlik hizmetinin kamu güvenliğini sağlamayı ve sürdürmeyi amaçlayan kolluk kamu hizmetini tamamlayıcı nitelikte olması nedeniyle, söz konusu hizmetin yürütülmesi aşamasında görev yapan (hizmeti yürüten) kişilerin, hizmetin aktarılan niteliğiyle bağdaşır şekilde suç şüphesinden uzak olması gerektiği ve özel güvenlik hizmetinin niteliği ve önemi de dikkate alındığında, davacı hakkında "terör örgütü propagandası yapmak" suçundan yargılandığı davada elde edilen bilgi ve belgeler ile söz konusu davada anılan suçu işlediği gerekçesiyle ceza verilmesi hususunun birlikte değerlendirilmesinden, davacının 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde belirtilen güvenlik soruşturması olumlu olmak şartını taşımadığı sonucuna varılmaktadır.

Öte yandan, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirmesi noktasında davalı idarenin takdir yetkisini keyfi olarak kullandığına ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belgenin de bulunmadığı görüldüğünden, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Erzurum Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.