Danıştay 10. Daire E.2024/3820 K.2024/2878

Davacı ... vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin Kara Kuvvetleri Komutanlığı 1. Ordu Komutanlığında astsubay olarak görev yaptığı, yakın zamanda emekli olacağı, bugünkü mevzuat hükümlerine göre Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin 3. fırkası kapsamında silah taşıma ruhsatı hakkının iptal edileceği, ... (kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla tabancasının müsadere edildiği,

sonrasında haklarının geri verildiğine ilişkin ... tarih ve E:...., K:.... sayılı kararın bulunduğu belirtilerek emekli olduğunda ... marka tabancasına ruhsat hakkının verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 02/12/2022 tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle Milli Savunma Bakanlığına karşı açılan davada, Ankara 24. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 15/12/2022 tarih ve E:2022/1179,

K:2022/2193 sayılı karar ile İstanbul 6. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 08/07/2024 tarih ve E:2024/1323, K:2024/1310 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7329 sayılı Kanun'un 16. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na eklenen "Askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklara dair hükümler" başlıklı 20/C maddesinin 1. fıkrasında, "Bu madde.

Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanır." hükmüne yer verilmiş.

13/07/2022 tarih ve 31892 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7415 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile de anılan fıkraya, "Bu uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir." hükmü eklenmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; Kara Kuvvetleri Komutanlığı 1. Ordu Komutanlığından astsubay olarak görev yapan davacı tarafından, yakın zamanda emekli olacağı, bugünkü mevzuat hükümlerine göre Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin 3. fırkası kapsamında silah taşıma ruhsatı hakkının iptal edileceği, ... (kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla silahının müsadere edildiği sonrasında haklarının geri verildiğine ilişkin 31/05/2018 tarih ve E:2002/726, K:2002/601 sayılı kararın bulunduğu belirtilerek emekli olduğunda Sarsılmaz marka tabancasına ruhsat hakkının verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 02/12/2022 tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu somut olayda, hakkında tesis edilen işleme dava açan kişinin asker kişi olduğu hususunda bir tartışma bulunmamaktadır.

Buna göre, anılan davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı noktasında uyuşmazlık, idari işlemin askeri hizmete ilişkin olup olmamasından kaynaklanmaktadır. Zira, 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesinde "askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların" anılan madde kapsamında olduğu belirtilmiştir.

Askeri hizmetin yasa ile belirlenmiş bir tanımı bulunmamaktadır. Ancak, söz konusu hususa ilişkin yargı kararlarında; bir idari işlemin askeri hizmete ilişkin olmasının, o işlemin bir askeri hizmetin yürütülmesi veya yerine getirilmesi maksadıyla yapılması olarak değerlendirildiği görülmektedir.

Nitekim AYİM'in yerleşik içtihatlarına göre işlemin tesisinde; asker kişinin askerlik yeterlilik ve yetenekleri, tutum ve davranışları, askeri geçmişi, asker kişi olmaktan kaynaklanan hak ve ödevleri, askerlik hizmetinin amacı, askeri görev yerinin özellikleri ve askeri kural, gerek ve gelenekler göz önünde tutuluyor ise, bu işlemin askeri hizmete ilişkin olduğu kabul edilmektedir. (AYİM 3. Dairesi 10/03/2005 tarih E:2004/1580, K:2005/374,; AYİMD S.21, sayfa 130-133; AYİM 1. Daire 20/11/2001 tarih E:2001/1289, K:2001/1234 AYİMD S.17, syf 343-345)

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararlarında da, idari işlemin "askeri hizmete ilişkin" olup olmadığının saptanabilmesi için işlemin konusuna bakılması gerektiği belirtilerek eğer idari işlem askeri gereklere, askeri usul ve yönteme ve askeri hizmete göre tesis edilmiş ise, bu işlemin askeri hizmete ilişkin olduğu kabul edilmektedir. (Danıştay İDDK 12/04/2018 tarih ve E:2016/4943 K:2018/1782)

Bu açıklamalar çerçevesinde uyuşmazlık incelendiğinde, Milli Savunma Bakanlığına bağlı Kara Kuvvetleri Komutanlığı emrinde astsubay olarak görev yapan davacının, yakın zamanda emekli olacağı ve bugünkü mevzuat hükümlerine göre Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin 3. fırkası kapsamında silah taşıma ruhsatı hakkının iptal edileceğinden bahisle emekli olduğunda ... marka tabancasına ruhsat hakkının verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin askeri gereklere, askeri usul ve yönteme göre tesis edilmiş bir işlem olmadığı, dolayısıyla uyuşmazlık konusunun 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesi kapsamında bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca iş bu davanın görüm ve çözümünde, başvurunun reddine ilişkin işlemi tesis eden Mili Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığının bulunduğu yer olan Ankara ilinin yargı çevresi bakımından bağlı bulunduğu Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.