Danıştay 10. Daire E.2024/4450 K.2025/4590

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dosyası öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; anılan maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği.

8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı. 11. maddesinin 1. fıkrasında, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı.

2. fıkrasında, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve 3. fıkrasında, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı hükümlerine yer verilmiş, aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği.

15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, bu işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden.

Gebze Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan davacı tarafından, 29/03/2020 tarih ve 31083 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin 74. maddesinin 2. fıkrasının (ğ), (h), (i) ve (j) bentlerinin 19/08/2024 tarihli dilekçe ile dava konusu edildiği, dava dilekçesinin ekinde anılan düzenlemelerin uygulanmasına yönelik herhangi bir işlemin sunulmamış olması nedeniyle Dairemizin 26/06/2025 tarihli ara kararı ile bu hususun davacıya ve davacının bulunduğu ceza infaz kurumu idaresine sorulduğu,

davacının ifadesine de başvurulmak suretiyle ceza infaz kurumu idaresince gönderilen cevapta ise görüntülü görüşme yapmak istemiyle davacı tarafından herhangi bir başvuru yapılmadığının ve Kurumlarınca da bu hususta tesis edilmiş bir işlem veya alınmış bir kararın bulunmadığının belirtildiği görülmektedir.

Bu nedenle, dava konusu düzenlemelerin 29/03/2020 tarih ve 31083 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı ve yürürlüğe girdiği, davacı tarafından bu tarihten itibaren altmış gün içinde dava açılmadığı ve/veya itiraz başvurusunda bulunulmadığı gibi, bu düzenlemelerin uygulanması suretiyle davacı hakkında tesis edilmiş bireysel bir işlemin (uygulama işleminin) de tesis edilmediği görüldüğünden, davacı tarafından altmış günlük dava açma süresi geçirildikten sonra, 19/08/2024 tarihinde gönderilen ve aynı tarihte kayda giren dilekçe ile açılan davanın, süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi olanağının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Aksi yorumun, kamu düzeninden olan dava açma süresinin göz ardı edilerek kanun koyucunun dava açma süresi ile hedeflediği idari istikrar ve hukuk güvenliğini sağlama amacını zedeleyeceği açıktır.

Öte yandan, dava konusu düzenlemeler uyarınca davacı hakkında uygulama işlemi tesis edilmesi hâlinde, bu işlemin tebliğini müteakip dava açma süresi içinde dava açılabileceği de tabiidir.