Danıştay 10. Daire E.2024/4557 K.2024/2999

Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış.

Kanun'un 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış. 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; dilekçede ... A.Ş. Genel Müdürlüğünün, “Ücretsiz seyahat hakkına sahip olup bir ay içinde herhangi bir sefere iki adet bilet aldığı halde trene binmediği tespit edilen kişilerin ücretsiz seyahat hakkı 180 gün süre ile kısıtlanır.” şeklindeki 10/08/2024 tarihli düzenleyici işleminin iptali ile yürütülmesinin durdurulmasının istenildiği görülmekle birlikte, 10/08/2024 tarihli işlemin, davalı idarece tesis edilen ve davacının ücretsiz seyahat hakkının 180 gün süreyle askıya alınmasına ilişkin uygulama işlemi olduğu; bu işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemin ise, yine davalı idarece tesis edilen Yolcu Tarifesinin "Trenkart" başlıklı Ek-3 başlıklı kısmının "Usulsüz Kullanım ve Kara Liste" başlıklı 3.2 maddesi olduğu ve bu maddenin 3. ve 4. fıkralarında,

"(3) Aşağıdaki durumların tespiti halinde;

a) ...

b) Ücretsiz yolculuk hakkına sahip olup bir ay içinde herhangi bir sefere 2 adet bilet aldıkları halde trene binmediği tespit edilenler,

...

(4) Bu madde kapsamında yapılan sistemsel veya doğrudan kontroller sonucunda durumları tespit edilen kişiler, verilen hakkın suiistimal edilmesi ve taşıma ile ilgili Kanunlar kapsamında kendilerine ait yükümlülüklerin yerine getirmediklerinden;

1. İlk olarak 180 gün süre ile ücretsiz (%100 indirimli) yolculuktan men edilir.

2. 180 günün sonunda ücretsiz (%100 indirimli) yolculuk yapabilmesine olanak sağlanır." kuralının yer aldığı, dolayısıyla davacı hakkında tesis edilen 10/08/2024 tarihli uygulama işleminin dayanağı olan ve davacının menfaatini ihlal eden düzenlemenin, anılan Yolcu Tarifesinin "Trenkart" başlıklı Ek-3 başlıklı kısmının 3.2 maddesinin 3. fıkrasının (b) bendi ile 4. fıkrasının (1) numaralı alt bendi olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının, 10/08/2024 tarihli uygulama işleminin mi, yoksa Yolcu Tarifesinin Ek-3 başlıklı kısmının 3.2 maddesinin 3. fıkrasının (b) bendi ile 4. fıkrasının (1) numaralı alt bendinde yer alan düzenlemelerinin mi ya da hem uygulama işleminin hem de belirtilen düzenlemelerin mi iptalini istediği anlaşılamadığından, dava konusunun hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıkça belirtilmediği ve bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.

Buna göre, davacı tarafından, hangi işlemin/işlemlerin dava konusu edildiğinin, düzenleyici işlem dava konusu ediliyor ise bu işlemin hangi madde/fıkra/bent/kısımlarının iptalinin istenildiğinin hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıkça gösterilmesi ve hukuka aykırılık sebepleri de belirtilerek iptal isteminde bulunulması suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.