Danıştay 10. Daire E.2024/4572 K.2024/5016

Dava konusu istem: Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken, 5188 sayılı kanunun 10. maddesinin (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde. yer alan "Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayat ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" şartını taşımadığı tespit edildiğinden bahisle aynı Kanunun 11. maddesi uyarınca silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Tokat Valiliği işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, işlemin hukuka aykırı olduğu, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında yürütülen ve halen devam eden FETÖ/PDY soruşturması gerekçe gösterilerek söz konusu işlem tesis edilmiş ise de, bu örgüt ve benzer örgütlerle hiçbir zaman bağlantısının bulunmadığı, kaldı ki söz konusu ihbar dosyasında soruşturmaya yer olmadığına karar verildiği, ailesi ile birlikte maddi ve manevi olarak büyük zarara uğradıkları ileri sürülmüştür.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken, 5188 sayılı kanunun 10. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayat ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" şartını taşımadığı tespit edildiğinden bahisle aynı Kanunun 11. maddesi uyarınca silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin ... tarih ve ... sayılı Tokat Valiliği işlemi ile iptal edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinde, (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan hâliyle) "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

b) (Değişik: 21/4/2005 – 5335/23 md.) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.

c) 18 yaşını doldurmuş olmak.

d) (Değişik: 2/1/2017 - KHK-680/69 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/67 md.) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;

1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.

2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.

3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.

e) (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.)

f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.

g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.

h) (Ek: 2/1/2017 - KHK-680/69 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/67 md.) Güvenlik soruşturması olumlu olmak." hükmüne yer verilmiştir.

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 3. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.

(2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri,

özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmüne. 4. maddesinde, "Arşiv araştırması;

a) Kişinin adli sicil kaydının,

b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının,

c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının,

ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların,

d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının,

mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir." hükmüne; 5. maddesinde, "(1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin;

a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin,

b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin,

c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının,

mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlığın çözümü için davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz bulunmasına gerekçe gösterilen unsurların değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin sebebi olarak davacı hakkındaki devam eden soruşturma olmasının gösterildiği, özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken, 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayat ve hayatın gizli alanına,

cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" şartını taşımadığının tespit edildiğinden bahisle aynı Kanunun 11. maddesi uyarınca silahlı davacının özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve özel güvenlik çalışma izninin Tokat Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile iptal edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesi tarafından, silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izni olan davacının, özel güvenlik yenileme eğitim sertifikasına istinaden özel güvenlik görevlisi kimlik kartının düzenlenerek tarafına verilmesi talebiyle başvuruda bulunduğu, başvuruya yönelik olarak yapılan araştırmada.

FETÖ/PDY faaliyetleri kapsamında Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında el konulan dijital dökümanlar içerisinde adının geçtiğinin tespit edilmesi üzerine, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına akıbet sorulduğu, ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarihli cevabi yazısında, ... soruşturma esasına kayden açılan dosyada soruşturmanın halen derdest olduğunun bildirildiği, bunun üzerine davacı hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği" suçlamasıyla devam eden soruşturma bulunmasının özel güvenlik görevlisi olmasına engel teşkil ettiğinden güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğuna ilişkin olarak alınan Tokat Valiliği Değerlendirme Komisyonunun ...tarih ve ...sayılı kararına istinaden... tarih ve ...sayılı Tokat Valiliği işlemi ile özel güvenlik çalışma izni ve silahlı özel güvenlik kimlik kartının iptal edildiği,

Mahkeme 17/08/2022 tarihli ara kararı ile bahsi geçen soruşturmanın akıbetinin sorulduğu, 25/08/2022 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren ara karar cevabında da Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturmanın halen derdest olduğunun belirtildiği,

5188 sayılı Kanunun 10. maddedsi incelendiğinde, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunanların özel güvenlik görevlisi olamayacağı ve özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliğinin iptal edileceği, davacı hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütü üyeliği" suçlamasıyla adli soruşturmanın devam ettiği görüldüğünden,

5188 sayılı Kanun'un 11. maddesi gereğince tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bununla birlikte dosya muhteviyatından, her ne kadar Mahkeme 17/08/2022 tarihli ara kararı ile bahsi geçen soruşturmanın akıbetinin sorulduğu, 25/08/2022 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren ara karar cevabında da Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturmanın halen derdest olduğunun belirtildiğinin görüldüğü belirtilmişse de, dava konusu işlemin 26/07/2022 tarihinde gerçekleştirildiği, davacı hakkında bir ihbar dosyası olduğu, işlem tarihinde devam eden soruşturmasının olmadığı, kaldı ki 22/12/2022 tarihinde soruşturmaya yer olmadığına karar verildiği göz önüne alındığında 5188 sayılı Kanunun 10 maddesinin (d) bendinin (3) numaralı bendinde yer alan "devam eden soruşturma" şartını sağlamadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.