Danıştay 10. Daire E.2024/754 K.2024/1702

... Genel Müdürlüğü / ...

DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı Sağlık Kabinleri Hakkında Genelgesi'nin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın görev yönünden reddine karar verilerek dava dosyasının Danıştaya gönderilmesi üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış.

Kanun'un 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış. 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Bir düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında da, düzenleyici işlemin tamamının, belirli maddelerinin veya maddelerin belirli kısımlarının iptalinin istenebilmesi mümkün olup, dava dilekçesinde iptal isteminin açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Buna göre, düzenleyici işlemin tümünün iptali, ancak yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebebiyle istenebilecek olup, yargı yerince, dava konusu düzenlemeyi yapan idarenin yetkili bulunması ve işlemde şekil yönünden hukuka aykırılık bulunmaması halinde, tek tek maddelerin incelenmesine geçileceğinden, incelenecek her maddeye veya düzenlemeye yönelik olarak menfaat ilgisinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin gösterilmiş olması gerekmektedir.

Dosyanın ve dava dilekçesinin incelenmesinden, davacı tarafından, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 13/09/2023 tarih ve 2023/7 sayılı Sağlık Kabinleri Hakkında Genelgesi'nin iptali ve yürütülmesinin durdurulmasının istenildiği, davaya konu edilen düzenlemenin 28 madde ve 6 başlıktan oluşan eklerden oluştuğu, buna rağmen dilekçe içeriğinde çeşitli hukuka aykırılık gerekçelerine yer verildiği, fakat bu hukuka aykırılık gerekçelerinin hangi maddeye ilişkin olduğunun belirtilmediği, diğer bir ifade ile her bir madde için madde numarası da belirtilerek hukuka aykırılık gerekçelerinin tek tek ortaya konulmadığı görüldüğünden, anılan Genelge'nin hangi kısım/kısımların (madde/fıkra) iptalinin istenildiği hususunda tereddüt oluşmuştur.

Ayrıca, dava dilekçesinde dava konusu edilen düzenleyici işlemin hangi tarihte tebliğ edildiği veya öğrenildiğine yönelik herhangi bir uygulama işlemi ya da bilgi de bulunmamaktadır.

Bu durumda dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmış olup, dava konusu edilen Genelge'nin hangi maddelerinin iptalinin istenildiği hususu açık ve net bir şekilde ortaya konularak, eğer belirli maddelerin iptali isteniyorsa bu maddelerin hangileri olduğu madde, fıkra, bent numaraları tek tek belirtilerek ve bunların hangi nedenlerle hukuka aykırı oldukları her bir madde için ayrı ayrı açıklanarak.

Genelge'nin tümünün iptalinin istenilmesi halinde ise, tümünü sakatlar nitelikteki yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebepleri ile dava konusu edilen düzenleme ve iptal edilmesindeki menfaat açıkça belirtilmek ve menfaatini ortaya koyan bilgi ve belgelerin sunulması ve düzenlemenin tebliğ veya öğrenme tarihinin gösterilmesi ve/veya uygulama işlemi varsa bu hususun belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle yeniden dava açılması gerekmektedir.

Öte yandan, davacı tarafından hasım mevkiinde Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü gösterilmiş ise de, Sağlık Bakanlığının hizmet birimi olan ve Bakanlıktan ayrı tüzelkişiliğe sahip olmayan Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün hasım mevkiinde gösterilmesine hukuki olanak bulunmadığından, dava dilekçesinin yenilenmesi halinde Genelge'ye ilişkin iptal isteminde Sağlık Bakanlığının hasım mevkinde gösterilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren otuz (30) gün içinde 3. maddeye uygun şekilde düzenlenerek noksanı tamamlandıktan sonra dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, aynı Kanun'un 15. maddesinin beşinci fıkrası hükmüne göre yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına, davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...