Danıştay 10. Daire E.2025/1095 K.2025/5291

2- ... Valiliği / ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... tarihinde ... mevkiinde meydana gelen bombalı saldırıda yaralanması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararın genel hükümler uyarınca karşılanması gerektiği ileri sürülerek 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 322.454,76 TL) maddi ve 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ... kayıt tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının yaralanması nedeniyle oluşan iş göremezlik tazminatının, 322.454,76 TL olduğunun belirtildiği, anılan raporun taraflara tebliğ edildiği ve rapora karşı yapılan itirazların yerinde görülmediği, bu durumda, davacının terör olayı sonucunda ağır yaralanması nedeniyle 322.454,76 TL iş göremezlik tazminatının kusursuz sorumluluk kapsamında sosyal risk ilkesi gereğince davalı idarelerce davacıya ödenmesi gerektiği, manevi tazminat istemi yönünden, davacının olay yerinde yaralandığı,

vücudunda kırıklar oluştuğu, bu nedenle ameliyat olduğu, belli bir süre iş göremediği, yaşanan olayların etkisi nedeniyle davacının ağır elem ve üzüntü içerisinde kaldığı anlaşıldığından, duyulan acı, üzüntü ve ruhsal sıkıntının giderilmesi için çekilen manevi üzüntü ve ızdıraba karşılık olarak 20.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesinin uygun olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, hükmedilen 322.454,76 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 28/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine,

hükmedilen 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 28/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

Danıştay Onuncu Dairesinin 29/02/2024 tarih ve E:2021/7381, K:2024/416 sayılı kısmen bozma kararına uyularak, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine, İdare Mahkemesi kararının hükmedilen tazminat tutarlarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının kaldırılmasına, hükmedilen 322.454,76 TL maddi tazminatın, davacının idareye başvuru dilekçesinin idareye ulaştığı tarih olan 31/08/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine,

hükmedilen 20.000,00 TL manevi tazminatın, davacının idareye başvuru dilekçesinin idareye ulaştığı tarih olan 31/08/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, maddi tazminat hesabına ilişkin itirazları dikkate alınmadan karar verildiği, hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz olduğu, manevi tazminat üzerinden hesaplanan vekalet ücretinin hukuka aykırı olduğu, hükmedilen manevi tazminat tutarına olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, zarara neden olan olayın idarenin hizmet kusuru ya da kusursuz sorumluluğunu doğuracak bir olay olmayıp terör eylemi niteliğinde olduğu,5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediğinden davacının manevi tazminat isteminin reddi gerektiği, hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu, maddi tazminat hesabının yerleşik içtihatlara aykırı olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının idareleri aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı Ankara Valiliği tarafından, olayın terör eylemi niteliğinde olduğu, maddi tazminat hesabının 5233 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılması gerektiği, manevi tazminat yönünden idarelerinin hasım mevkiinden çıkartılması gerektiği, hükmedilen manevi tazminat tutarının yüksek olduğu, yasal faizin başlangıç tarihinin hukuka aykırı olduğu, 5233 sayılı Kanun'da manevi tazminata yer verilmediğinden davacının manevi tazminat isteminin reddi gerektiği, olayın meydana gelmesinde idarelerinin hizmet kusurunun bulunmadığı iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının idareleri aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kısmen incelenmeksizin reddi, kısmen reddi, kısmen kabulü, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kısmen incelenmeksizin reddi, kısmen reddi ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata işletilecek yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmının onanması, manevi tazminata ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Tarafların Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının Maddi Tazminatın Esasına İlişkin Kısmına Yönelik Temyiz İstemlerinin İncelenmesi:

Dosyanın incelenmesinden, ... İdare Mahkemesince, ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiği, taraflarca bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince, ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile tarafların istinaf başvurularının kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiği, taraflarca karara karşı temyiz başvurusunda bulunulduğu, Danıştay Onuncu Dairesinin 29/02/2024 tarih ve E:2021/7381, K:2024/416 sayılı kararı ile anılan kararın maddi tazminatın esasına ilişkin kısmının onandığı, manevi tazminata ilişkin kısmı ile hükmedilen maddi tazminatın yasal faiz başlangıcına ilişkin kısmının bozulduğu, ...

Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararı ile de, anılan kısmen bozma kararına uyularak, bozulan kısımlar yönünden yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının manevi tazminatın esasına ilişkin kısmına yönelik tarafların istinaf başvurularının reddine, maddi ve manevi tazminatın yasal faiz başlangıç tarihi yönünden kararın kaldırılmasına, hükmedilen tazminat tutarlarına idareye başvuru dilekçesinin idareye ulaştığı tarihten itibaren yasal faiz işletilmesine karar verildiği, taraflarca anılan kararın aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, taraflarca ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği, ancak kararın maddi tazminatın esasına ilişkin kısmının onanarak kesinleştiği, tarafların temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri hukuka aykırılık iddialarının bir kısmının kararın kesinleşen kısmına ilişkin olduğu dikkate alındığında, davacının ve davalı idarelerin maddi tazminatın esasına ilişkin kısmına yönelik temyiz istemlerinin incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

B) Tarafların Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının Hükmedilen Maddi Tazminata İşletilecek Yasal Faizin Başlangıç Tarihine İlişkin Kısmına Yönelik Temyiz İstemlerinin İncelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın belirtilen kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

C) Tarafların Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının Manevi Tazminata İlişkin Kısmına Yönelik Temyiz İstemlerinin İncelenmesi:

Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Tam yargı davalarının niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.

Temyize konu karar ile hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararıyla, yaralanan Ahmet Acan'ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilmişse de manevi tazminatın, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, davacı için hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı sonucuna varıldığından, temyize konu kararın belirtilen kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.