Danıştay 10. Daire E.2025/1733 K.2025/4504

Dava konusu istem: Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesi yolunda tesis edilen Ankara Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında, ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile "Kullanmak İçin Uyuşturucu Kabul Etmek veya Bulundurmak" suçundan 1 yıl süreyle tedavi ve denetimli serbestlik uygulanmasına karar verildiği ve bu kararın 01/04/2010 tarihinde kesinleştiği, yine, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve ... esas, ... karar sayılı kararı ile 26/09/2012 tarihinde karışmış olduğu “basit yaralama” suçundan neticeten 1.500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, dava konusu işlemin sebep unsurunun ise, ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararı ile "Kullanmak İçin Uyuşturucu Kabul Etmek veya Bulundurmak" suçundan 1 yıl süreyle tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulması olduğunun anlaşıldığı, bu duruma göre, her ne kadar davacının yargılandığı davada verilen "Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin" infaz edilmesi nedeniyle "Düşme" kararı verildiği anlaşılmakta ise de; davacıya isnat edilen fiilin kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki özel güvenik hizmeti ile bağdaşır bir yanının bulunmadığı,

kamu güvenliği bakımından taşıdığı önem ve hizmetin niteliği de dikkate alındığında, anılan fiili nedeniyle arşiv araştırması/güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu kanaatine varılmış olup, 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, 2010 yılında mahkum olduğu suçtan dolayı özel güvenlik kimlik kartının 2023 yılında iptal edildiği, arada geçen 13 yıllık süre zarfında görevini gerektiği gibi yerine getirdiği, bu kadar süre geçtikten sonra dava konusu işlemin tesis edilerek çalışma hürriyetinin engellendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğundan bahisle Ankara Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine karar verilmesi sonucu anılan kararın iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, 7072 sayılı Kanun'un 67. maddesiyle aynen kabul edilen 69. maddesi ile değişik (d) bendinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile.

1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.

2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.

3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak." hükmü.

"Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinin, 680 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (680 sayılı KHK) 70. maddesi ile değişik 1. fıkrasında, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler (...) hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.

Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. (...)" hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının, 27/08/2008 tarihinde işlediği "Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek, Bulundurmak ve Kullanmak" suçundan yapılan yargılaması sonucunda, ... (Kapatılan) ...

Sulh Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Türk Ceza Kanununun karar tarihinde yürürlükte olan haliyle 191/1-2 maddeleri gereğince tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiği, kararın 01/04/2010 tarihinde kesinleştiği, ardından davacının yaptığı başvuru üzerine, ... (Kapatılan) ... Sulh Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında verilen ... tarih ve K:... sayılı ek karar ile " ... (Kapatılan) ...

Sulh Ceza Mahkemesinin ... tarihli kararının 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Yasadan önce verildiği, 6545 sayılı Yasanın 85. maddesi ile 5320 sayılı Yasaya eklenen geçici 7/1 maddesi gereği hakkında halen denetimli serbestlik veya tedavi kararı uygulananlar bakımından bu tedbirlerin uygulanmasına devam olunur hükmü ve 6545 sayılı Yasa öncesi TCK 191/5 maddesi hükümleri gereği tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davranan kişi hakkında açılmış olan davanın düşmesine karar verilir hükmü gereğince sanık Taylan Başaran'ın tedavi ve denetimli serbestlik yükümlülüğünü yerine getirdiğinin anlaşıldığı"

gerekçesiyle davanın düşmesine karar verildiği görülmektedir.

Uyuşmazlık, suç eyleminin ceza kovuşturmasına konu olmasına karşın, ceza soruşturması veya kovuşturması sonunda ortaya çıkan ve ilgilinin özel güvenlik görevlilerinde aranacak belli suçlardan mahkum olmamak koşulunu yitirmesine neden olmayan hukuki durumun, bu defa ilgilinin güvenlik soruşturmasının idare tarafından olumsuz değerlendirilmesine, böylece çalışma hak ve özgürlüğünden yoksun bırakılmasına dayanak olup olamayacağı noktasındadır.

Genel ve önleyici kolluk biçimindeki kamu hizmetinin tamamlayıcı unsuru olarak özel güvenlik hizmetini görecek olanların belirlenmesinde, bunların çalışma ruhsatının verilmesinde yetkili ve görevli idarenin bu hizmetin niteliği ve gereği olarak, geniş bir değerlendirme ve takdir yetkisiyle donatıldığında şüphe yoktur. Ancak bu değerlendirme ve takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı gerekleri ile ilgilinin çalışma özgürlüğü ve hakkı arasındaki adil dengenin gözetilmesini gerekli kılar.

Nitekim davacının çok eski tarihte (2008 yılı) işlediği "kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçu"nun kendine özgü niteliği nedeniyle hakkındaki ceza kovuşturmasının, denetimli serbestlik süresince durdurulup, denetimli serbestlik süresi sonunda davanın düşmesine karar verilmesi karşısında, tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uygun davrandığı anlaşılan davacının, bu eyleminin artık özel güvenlik hizmetini yürütmesine engel hal olarak varlığının korunmasının,

hukuki etkisinin sürüdürülmesinin ve yalnızca buna dayanılarak ilgilinin çalışma hak ve özgürlüğünden yoksun bırakılmasının idareye tanınan takdir yetkisinin gerekleriyle bağdaşmadığı değerlendirilerek, davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.