Danıştay 10. Daire E.2025/2203 K.2025/3376

Davanın konusu

Davacı tarafından, çocuğu ...'ın 04/01/2016 (nüfus kayıtlarında 05/01/2016) tarihinde terör örgütü mensuplarına karşı yapılan operasyon sırasında öldürüldüğünden bahisle uğradığını ileri sürdüğü zararlara karşılık destekten yoksun kaldığı için 250.000,00 TL maddi, 250.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 500.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Anılan karara karşı, davacı tarafından, temyiz başvurusunda bulunulması üzerine; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No... sayılı kararıyla; Dairelerinin kesin nitelikteki kararına karşı temyiz yolu kapalı olduğundan, davacının temyiz isteminin incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 48/6 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere temyiz başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddine ilişkin olarak; fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutmak kaydıyla kısmi dava açtıkları, gerek yasal mevzuat gerekse yargısal içtihatlara göre kısmi olarak açılan davalarda verilen kararların kesin nitelikte kabul edilmediği, bu durum dikkate alınmadan karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile sonucu itibarıyla usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasında, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir" kuralı yer almaktadır.

2577 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinde "Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz.

17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davaların belirlenmesinde davanın açıldığı. 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır.

Ancak nihai karar tarihinden sonra parasal sınırlarda meydana gelen artış, bölge idare mahkemesinin kaldırma veya Danıştayın bozma kararı üzerine yeniden bakılan davalarda uygulanmaz." hükümleri yer almakta iken, 04/06/2025 tarih ve 32920 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile Ek 1. maddenin 2. fıkrası değiştirilmiş,

anılan değişiklik ile "17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davalar ile 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır." düzenlemesi getirilmiştir.

Yukarıda aktarılan düzenlemelerin incelenmesinden, temyiz kanun yolu parasal sınırının belirlenmesinde, temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan düzenleme uyarınca, Bölge İdare Mahkemesi karar tarihinin esas alınması kurala bağlanıyor iken 04/06/2025 tarih ve 32920 (mükerer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun ile 2577 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinde yapılan değişiklik sonucu temyiz kanun yolu parasal sınırının belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınırın esas alınması düzenlenmiştir.

Bilindiği üzere, usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise usul hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olmasıdır.

Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken diğer bir husus da yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde, ilgili usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığıdır. Çünkü bir usul işlemi tamamlandıktan sonra yeni kural yürürlüğe girerse tamamlanmış işlem geçerli olarak kalır. Buna karşılık bir usul işlemi henüz tamamlanmamış ise yeni kanun, kural olarak hemen yürürlüğe girecektir. Başka bir deyişle, tamamlanmış usul işlemleri, yeni yürürlüğe giren usul hükmünden etkilenmeyecektir.

Nitekim, medeni yargılama hukukuna ilişkin usul kanunu niteliğindeki 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 448. maddesinde “Bu kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla” derhal uygulanır denilmek suretiyle usul hükümlerinin zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık ilkesi benimsenmiş, tamamlanmış işlemler ise istisna kapsamında tutulmuştur.

Dava, dava dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle başlayan ve bir kararla sonuçlanıncaya kadar devam eden çeşitli usul işlemlerinden ve aşamalarından oluşmaktadır. Yargılama sırasında yapılan bir usul işlemi ve kesiti tamamlanmış ise artık yeni kanun o usul işlemi hakkında etkili olmayacak dolayısıyla da uygulanmayacaktır.

Bu açıklamalar kapsamında, usuli meselelerden biri olan bir davanın temyiz kanun yoluna tabi bir dava olup olmadığı hususu yönünden işbu temyiz incelemesinde 7550 sayılı Kanun ile 2577 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinde yapılan değişikliğin uygulanma kabiliyeti bulunduğu görüldüğünden anılan usuli meselenin nihayete erdiğinden bahsedilemeyecek, bu sebeple usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında gözetilen derhal uygulanırlık ilkesi kapsamında anılan değişiklik işbu incelemede dikkate alınacaktır.

Dosyanın incelenmesinden, davanın açıldığı 06/09/2023 tarihinde temyiz parasal sınırının 581.000,00 TL, dava konusu toplam tazminat miktarının ise 500.000,00 TL olduğu görülmekte olup, bu haliyle bakılmakta olan davanın açıldığı tarih itibarıyla da 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde sayılan temyiz yolu açık davalardan olmaması nedeniyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı karar kesin olup, açıklanan gerekçe ile temyizen incelenmesine hukuki olanak bulunmadığından, davacının temyiz başvurusunun reddi yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:......, K:... sayılı Temyiz No:... sayılı kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.