Danıştay 10. Daire E.2025/3854 K.2025/4063

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Bursa ili, Yıldırım ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... nolu adreste işletmekte olduğu ".... Eczanesi" isimli eczanesini, aynı sokakta bulunan 3/1 nolu taşınmazın bulunduğu adrese nakletmek istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyada bulunan bilgi, belge ve fotoğrafların değerlendirilmesi sonucunda, aile sağlığı merkezi ile eczanenin nakli istendiği taşınmaz arasında taşıt yolu bulunduğu ve aile sağlığı merkezinin bahçe duvarı ile yoldan ayrıldığı, nakil istemine konu taşınmaz ile aile sağlığı merkezinin bütünsellik arz etmediği ve eczane hizmetinden faydalanacak vatandaşlar tarafından sağlık kuruluşu-eczane arasındaki aidiyet konusunda yanlış anlaşılmaya sebebiyet verecek konumda bulunmadığı, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; uyuşmazlık konusu olayda; nakil istenilen iş yerinin ... ve ...

Mahallelerinin bir kısmını kapsayan 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama Planına göre aile sağlığı merkezi alanında kaldığının Yıldırım Belediyesince davalı idareye bildirildiği, hukuken sağlık alanında bulunan taşınmazın fiilen aile sağlığı merkezi olarak kullanılmamasının nakil talebinin karşılanması imkanını vermeyeceği, inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bulunmayan ancak yapı kayıt belgesi alınan nakil talebine konu taşınmaz için başka eczane açma taleplerinin de bulunduğu, davacı tarafından, aynı iş yeri için daha önceki bir tarihte başka bir eczacının eczane açma talebi üzerine,

21/09/2020 tarihli dilekçe ile sağlık alanı merkezi alanında kalan taşınmaz için edinilen yapı kullanma belgesinin hükümsüz olduğu belirtilerek yanlış bir işlem yapılmamasının davalı idareden istenildiği, anılan şikayet başvurusu üzerine açılmak istenilen eczanenin açılmadığı hususları göz önüne alındığında mevcut fiili duruma göre değil de hukuki duruma uygun olarak nakil talebinin reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, mevzuatta aranılan tüm şartların yerine getirilerek, gerekli evrakın eklenmek suretiyle başvuru yapıldığı, nakil talep edilen taşınmazın sağlık kuruluşu binasının içerisinde yer almadığı gibi bahçesi ya da müştemilatında da yer almadığı, taşınmazda bulunan yapı için düzenlenmiş yapı kayıt belgesi bulunduğu, nakil talebine engel teşkil edebilecek herhangi bir hukuka aykırı durum bulunmadığı, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görülmekle davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, halihazırda Bursa ili, Yıldırım ilçesi, .. Mahallesi, ... Sokak, ... nolu adreste işletmekte olduğu "... Eczanesi" isimli eczanesini, aynı sokakta bulunan 3/1 nolu taşınmazın bulunduğu adrese nakletmek istemiyle davalı idareye başvurmuş, davalı idare, nakil başvurusuna konu taşınmazın Uygulama İmar Planında aile sağlığı merkezi alanında kaldığı gerekçesiyle davacının başvurusunu reddetmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından, yapmış olduğu başvurusunun reddine dair Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 5. maddesinin ikinci fıkrasında; "Eczane açmak, devretmek veya başka bir yere nakletmek isteyen eczacılar, bulunduğu ilin sağlık müdürlüğüne dilekçe ile başvurur. Eczane açmak isteyenlerin belgelerinin tam olması hâlinde ruhsatname düzenlenir. ..." hükmü, 20. maddesinde, “Eczane binalarının kaç kısımdan mürekkep olacağı ve laboratuvarların vasıf ve şartları ve içerlerinde bulunması lazım gelen alet ve saire ve eczanenin dahili hizmetleri Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletince tayin ve tespit olunur.” hükmü yer almıştır.

Mevzuatla verilen yetkiye dayanılarak, eczacıların görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi, eczanelerin açılması, işletilmesi, nakli, devri ve kapanması ile eczanelerin özellikleri ve eczacılık hizmetlerinin yürütülmesine dâir usûl ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik 12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, bağımsız dükkân: Yapı ruhsatı belgesi veya yapı kullanım izin belgesi ya da bağlı bulunduğu belediye tarafından dükkân veya işyeri olarak kullanılabileceğine dair resmî belgesi bulunan ve eczane olabilecek diğer vasıfları haiz mekân olarak tanımlanmış, "Eczanenin Nakli" başlıklı 19. maddesinde; eczanenin naklinde, açılmaya ilişkin usûl ve esasların uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin 20. maddesinde "Eczane olarak kullanılacak yerin özellikleri" ayrıntılı olarak belirlenmiş; anılan maddenin ikinci fıkrasında, "Eczane olarak kullanılacak binanın yapı ruhsatı belgesi veya yapı kullanım izin belgesi ya da bağlı bulunduğu belediye tarafından dükkân veya işyeri olarak kullanılabileceğine dair resmî belgesinin bulunması gerekir. Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce başvuru yapılmış veya ruhsatlandırılmış eczanelerde ve bunların devrinde bu madde hükmü uygulanmaz." hükmüne;

Dördüncü fıkrasında, "Serbest faaliyet gösteren eczanelerin;

a) Eczaneler için belirlenen çalışma saatlerini ve nöbet hizmetini aksatmayacak şekilde, halkın serbestçe girip çıkabildiği ve Yönetmelikte tarif edilen nitelikteki yerlerde açılması,

b) Bağımsız dükkânlarda açılması ve faaliyet göstermesi,

c) Eczanelerin cephelerinden ve kapılarından en az birinin belediyelere ait cadde veya sokak üzerinde olması ve o cadde veya sokaktan numara alması,

ç) Alışveriş merkezlerinde ve sitelerde açılacak serbest eczaneler bakımından eczanenin cephelerinden en az birinin doğrudan gün ışığından yararlanacak şekilde olması ve kapılarından en az birinin doğrudan dışarıya açılması,

zorunludur. Ancak havaalanları, limanlar, otogarlar, tren garları, alışveriş merkezleri ve sitelerde açılacak eczanelerde (c) bendindeki zorunluluk aranmaz." hükmüne;

Sekizinci fıkrasında ise, "Diş hekimlerince açılan poliklinikler, muayenehaneler ile sadece tahlil ve görüntüleme hizmeti veren laboratuvar tanı merkezleri hariç olmak üzere, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında serbest eczane açılamaz. Havaalanları, otogarlar ile tren garları ve limanlarda bu kısıtlama uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuata göre, içinde sağlık kurum ve kuruluşlarının bulunduğu bina ve müştemilatı ile bu yapıların bulunduğu bahçe sınırları içerisinde serbest eczane açılamayacağı kurala bağlanarak, eczane hizmetinden faydalanacak vatandaşlar tarafından sağlık kuruluşu-eczane arasındaki aidiyet konusunda yanlış anlaşılmanın engellenmesi ve özel ve resmi sağlık kuruluşu olan sağlık tesislerinin bulunduğu bina, bahçe ve müstemilatında bulunan eczanelerin yüksek bir reçete potansiyeline sahip olmaları nedeniyle eczaneler arasında doğabilecek haksız rekabetin önlenmesi amaçlanmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Bursa ili, Yıldırım ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... nolu adreste işletmekte olduğu "... Eczanesi" isimli eczanesini, aynı sokakta bulunan 3/1 nolu taşınmazın bulunduğu adrese nakletmek istemiyle davalı idareye başvuruda bulunduğu, davalı idarece nakil başvurusuna konu taşınmazın Uygulama İmar Planında aile sağlığı merkezi alanında kaldığı gerekçesiyle başvurunun reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlığın, çözümü için öncelikle, nakil suretiyle gidilmek istenen eczanenin Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 20. maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında bulunup bulunmadığının tartışılarak çözümlenmesi gerekmektedir.

Dosya içeriğinde bulunan bilgi, belge ve fotoğrafların birlikte değerlendirilmesinden aile sağlığı merkezi ile eczanenin nakli istendiği taşınmaz arasında taşıt yolu bulunduğu ve aile sağlığı merkezinin bahçe duvarı ile yoldan ayrıldığı, yani her iki binanın alanlarının fiilen birbirinden ayrı olduğu, nakil istemine konu taşınmaz ile aile sağlığı merkezinin bütünsellik arz etmediği ve eczane hizmetinden faydalanacak vatandaşlar tarafından sağlık kuruluşu-eczane arasındaki aidiyet konusunda yanlış anlaşılmaya sebebiyet verecek konumda bulunmadığı görülmektedir.

Buna göre, Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin eczane olarak kullanılacak yerin özelliklerine ilişkin maddesinde, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında serbest eczane açılamayacağı kuralına yer verildiği, anılan Yönetmelikte uygulama imar planında aile sağlığı merkezi alanında eczane açılamayacağına ilişkin herhangi bir sınırlama getirilmediği, naklen gidilmek istenen eczanenin karşısında yer alan aile sağlığı merkezi ile arasında taşıt yolu bulunduğu ve aile sağlığı merkezinin bahçe duvarı ile yoldan ayrıldığı, eczane ile bahsi geçen sağlık kuruluşunun aynı bahçede yer almadığı,

her iki binanın alanlarının fiilen birbirinden ayrı olduğu, eczane ve sağlık kuruluşu arasında aidiyet duygusu uyandıracak bir yakınlığın olmadığı sonucuna varıldığından eczane nakil talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, dava konusu işlemde yukarıda belirtilen gerekçelerle hukuka uygunluk bulunmamakla birlikte nakil talebine konu taşınmaz için davaya konu başvurudan önce başka eczane açma taleplerinin de bulunduğu, davacı tarafından, aynı iş yeri için daha önceki bir tarihte başka bir eczacının eczane açma talebi üzerine, 21/09/2020 tarihli dilekçe ile sağlık merkezi alanında kalan taşınmaz için edinilen yapı kullanma belgesinin hükümsüz olduğu belirtilerek yanlış bir işlem yapılmamasının davalı idareden istenildiği,

anılan şikayet başvurusu üzerine açılmak istenilen eczanenin açılmadığı hususları ile hukukun kötü niyeti korumayacağının açık olduğu dikkate alındığında, Bölge İdare Mahkemesince işbu bozma kararına uyulması halinde dava konusu işlemin iptali yolunda verilecek kararın, doğrudan nakil başvurusunun kabulü sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece dava konusu taşınmazla ilgili var olan başvurular ve mevzuatta yer alan diğer şartlar yönünden değerlendirme yapılacağı da tabiidir.

(X)-KARŞI OY

Dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı hukuka uygun olduğundan, kararın onanması gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan Daire kararına katılmıyoruz.