Danıştay 10. Daire E.2025/410 K.2025/5033

...adlarına velayeten ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, yakınları İs. Asb. Kıdemli Üstçavuş ...'in 03/05/2018 tarihinde Suriye'nin Afrin bölgesinde icra edilen arama faaliyetleri sırasında meydana gelen patlamada şehit olması nedeniyle uğradıklarını iddia ettikleri manevi zararların karşılığı olarak eş ... için 100.000,00 TL, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 75.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacılardan eş ... için 60.000,00 TL, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 160.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 18/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 30/05/2024 tarih ve E:2020/5012, K:2024/2331 sayılı bozma kararına uyularak, davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne, İdare Mahkemesince kabul edilen tutara ek olarak davacı eş ... için 40.000,00 TL, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL daha olmak üzere toplam 90.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 18/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, olayda idarelerine izafe edilebilecek bir hizmet kusurunun bulunmadığı, manevi tazminat talebinin çok yüksek olduğu, hükmedilen maddi ve manevi tazminata karar tarihinden itibaren faiz işletilebileceği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından, usul yönünden, temyize konu karar kesin nitelikte olduğundan temyiz isteminin incelenemeyeceği, esas yönünden ise, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyize konu kararın esas yönünden incelenmesi :

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar esas yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu kararın hükmedilen manevi tazminat tutarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi yönünden incelenmesi :

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatı ödediği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuna göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, uyuşmazlık bakımından ön karar başvurusunda bulunulduğu tarihteki haliyle 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği; bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği kuralı yer almaktadır.

İdari işlem ve eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak idareye başvuru tarihinin, dava dilekçesinde yasal faizin başlangıç tarihine ilişkin bir istemde bulunulmaması halinde ise dava tarihinin esas alınması Danıştay içtihatlarında genel kabul görmüş ve istikrar kazanmıştır.

Bakılan davada, davacılar tarafından, dava konusu olay nedeniyle uğranılan zararların tazmini istemiyle 18/02/2019 tarihinde başvuruda bulunulduğu, bu başvurunun reddi üzerine toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı ve temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hükmedilen manevi tazminata, idareye başvuru tarihi olduğu belirtilerek 18/02/2018 tarihinden itibaren yasal faiz işletildiği görülmüştür.

Buna göre, davacılar tarafından dava dilekçesinde olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi talebinde bulunulduğundan, hükmedilen manevi tazminata Danıştayın yerleşik içtihatları gereği idareye başvuru tarihi olan 18/02/2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği açıktır.

Bu durumun bir hatadan kaynaklandığı anlaşıldığından; temyize konu kararın gerekçesinde ve hüküm fıkrasında yer alan "18/02/2018" ibarelerinin, "18/02/2019" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.