Danıştay 10. Daire E.2025/5083 K.2025/4839

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü:

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde, "1.

Danıştay ilk derece mahkemesi olarak: a) Cumhurbaşkanı kararlarına, b) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,

f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar." hükmü yer almaktadır.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin, bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" bağımsız mahkemeler olduğu hükme bağlandıktan sonra, aynı Kanun'un 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği.

15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda, adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği.

32. maddesinin 1. fıkrasında da, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu hükmü bulunmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, uluslararası koruma başvurusunun reddi kararına yapılan itirazın reddine ilişkin Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu kararının ve anılan işlemin dayanağı olduğu belirtilen 17/03/2016 tarih ve 29656 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 92. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "en geç altı ay" ibaresi ve "Kararın bu süre içinde verilememesi hâlinde başvuru sahibi bilgilendirilir." cümlesi ile "Komisyonun kararları ve niteliği" başlıklı 100. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "en geç on beş gün" ve "en fazla beş

gün" ibarelerinin, Göç İdaresi Başkanlığının "6458 sayılı Kanunun Uluslararası Korumaya İlişkin Uygulama Usul ve Esasları" konulu, 2022/1 sayılı Genelgesi'nin 7.1. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan ''en geç 6 (altı) ay" ibaresi ve ''Kararın bu süre içerisinde verilememesi halinde başvuru sahibi il göç idaresi müdürlüğü tarafından bilgilendirilecek ve karar süreci devam edecektir.'' şeklindeki ikinci cümlesi ile "Komisyonun kararları ve niteliği" başlıklı 8.1.2. maddesinin sondan ikinci paragrafında yer alan "en geç 15 (on beş) gün" ve "15 (on beş) gün daha" ibarelerinin iptali istemiyle açılan davada,

Dairemizin 30/07/2025 tarih ve E:2025/3718, K:2025/3493 sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddine karar verildiği, bunun üzerine davacı tarafından verilen yenileme dilekçesi ile bu kez Göç İdaresi Başkanlığının ... tarih ve E.... sayılı yazısıyla bildirilen, uluslararası koruma başvurusunun reddi kararına yapılan itirazın reddine ilişkin Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu kararının iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu hâliyle bakılan davanın, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında yer almaması nedeniyle Danıştayda ilk derece olarak incelenmesi olanağı bulunmadığından, genel görevli mahkeme olan idare mahkemesinde görülmesi ve 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca yetkili Ankara İdare Mahkemesince çözümlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.