Danıştay 11. Daire E.2005/4535 K.2007/8301

İstemin Özeti

Dava malülen emekli olan davacı tarafından, kendisinden dolayı Sandık sağlık hizmetlerinden yararlanan babasının, 2022 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı aldığından bahisle, söz konusu hizmetten yararlandırılmasına son verilerek ...TL muayene, ilaç ve diğer tedavi giderlerinin adına borç çıkarılması ve aylıklarından kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. ...İdare Mahkemesi ...gün ve E:..., K:...sayılı kararıyla. 5434 sayılı T.C.

Emekli Sandığı Kanununun Geçici 139. maddesinde, Sandığın tedavi ve muayene hizmetinden yararlanacaklar sayılmış olup, 4447 sayılı Yasanın 25. maddesi ile değiştirilen ve 1.1.2000 tarihinde yürürlüğe giren fıkrada ise, özel kanunları gereğince sağlık yardımından faydalananlar ile Sandıktan emekli, adi malüllük veya vazife malüllüğü aylığı alanların diğer sosyal güvenlik kurumlarına tabi görevlerde çalışan veya bu kuruluşlardan aylık alan eşleri ve Sandıktan dul aylığı alanlardan diğer sosyal güvenlik kuruluşlarından yaşlılık veya malullük aylığı alanların bu madde hükmünden yararlanamayacakları,

isteğe bağlı sağlık sigortasından yararlananlar hakkında ise bu hükmün uygulanmayacağının öngörüldüğü, öte yandan 2022 sayılı 65 yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 1. maddesinde kendilerine aylık bağlanacaklar arasında "kendisine kanunen bakmakla mükellef kimsesi bulunmayan" ların sayıldığı gibi aynı Kanunun 7. maddesinde de bu Kanundan yararlananların devlet hastanelerinde ücretsiz tedavi edilecekleri hükmüne yer verildiği;

olayda davacının babasının davalı sandığa ait bulunan sağlık karnesini kullanma hususunda herhangi bir hatası, hilesi veya kusuru olmadığından karneyi kullandığı dönemlere ait sağlık giderlerinin davacının babasına bakmakla mükellef olması nedeniyle 2022 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığı, davalı idarece bu yasaya göre verilen maaşın kesilerek ödenen maaşların geri alınması gerekirken, sağlık harcamaları borç çıkarılıp bunun geri alınması yoluna gidilmesinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal etmiştir.

Davalı idare vekili tarafından, davacı babasının özel kanunlar gereğince sağlık yardımından faydalandığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi: ... Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı : ... Düşüncesi: İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir. Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen Mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, malülen emekli olan davacı tarafından, kendisinden dolayı Sandık sağlık hizmetlerinden yararlanan babasının, 2022 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı aldığından bahisle, söz konusu hizmetten yararlandırılmalarına son verilerek ...TL muayene, ilaç ve diğer tedavi giderlerinin adına borç çıkarılması ve aylıklarından kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunun Geçici 139. maddesinde, Sandıktan emekli aylığı alanların; özel kanunları gereğince sağlık yardımından faydalananlar hariç olmak üzere, bu kanunun 67. maddesinde belirtilen ve kanunen bakmakla yükümlü oldukları aile fertlerinin Sandık sağlık hizmetlerinden yararlanacakları belirtilmiş, 67. maddesinde de, aile fertleri kapsamında anne ve baba da sayılmıştır.

Diğer taraftan, 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun, 5335 sayılı Kanunla değişik 7.maddesinde, bu kanundan yararlananların tedavi giderlerinin, 3816 sayılı Kanun hükümlerine göre yeşil kart verilerek karşılanacağı hükme bağlanmış, 3816 sayılı Ödeme Gücü Olmayan Vatandaşların Tedavi Giderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması Hakkında Kanunun "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin sondan bir önceki paragrafında ise, herhangi bir sağlık güvencesi altında olanlara bağımlı olarak sağlık hizmetlerinden yararlanması gerekenlerin, bu kanunun kapsamı dışında bulundukları belirtilmiştir.

Emekli ve Malullük Aylığı Bağlanmış Olanlarla, Bunların Kanunen Bakmakla Yükümlü Bulundukları Aile Fertleri, Dul ve Yetim Aylığı Alanların Muayene ile Tedavileri Hakkında Yönetmeliğin 5/d maddesinde de, 2022 sayılı Kanuna göre aylık alanların, Emekli Sandığının sağlık hizmetlerinden yararlanamayacakları kuralına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 2022 sayılı Kanuna göre aylık alanların tedavi giderlerinin, kendilerine yeşil kart verilmek suretiyle karşılandığı, ancak 3816 sayılı Ödeme Gücü Olmayan Vatandaşların Tedavi Giderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması Hakkında Kanunun 2. maddesinde, herhangi bir sağlık güvencesi altında olanlara bağımlı olarak sağlık hizmetlerinden yararlanması gerekenlerin, bu kanunun kapsamı dışında bırakıldıkları, dolayısıyla bu durumda olanlara yeşil kart verilmesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Olayda da, Emekli Sandığının sağlık güvencesi altında bulunan davacıya bağımlı olarak Sandık sağlık hizmetlerinden yararlanması gerekenler kapsamında bulunduğu anlaşılan babasının, 3816 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen 2. maddesi karşısında yeşil kart alması olanaklı görülmemektedir. Bu itibarla, 2022 sayılı Kanuna göre aylık alanların, Emekli Sandığının sağladığı tedavi hizmetleri kapsamı dışında bırakılmasını öngören yönetmelik hükmünün, dayanağı olan 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun Geçici 139. maddesine aykırılık oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, Emekli Sandığından emekli aylığı alan davacının, bakmakla yükümlü bulunduğu aile fertleri kapsamındaki babasının tedavi hizmetlerinin, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun geçici 139. maddesi hükmü uyarınca Emekli Sandığınca karşılanması gerektiğinden, 2022 sayılı Kanuna göre aylık aldıklarından bahisle, yararlanmakta olduğu tedavi hizmetlerine son verilerek adına borç çıkarılmasına ve aylıklarından kesinti yoluna gidilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.