Danıştay 12. Daire E.2018/10004 K.2023/3434

Dava konusu istem: Tekirdağ ili, ... Belediye Başkan Yardımcısı olarak görev yapmakta iken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca 29/08/2009 tarihinde müstafi sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verilmesi üzerine davacının, müstafi sayıldığı tarihten yaş haddinden emekliye sevk edildiği tarihe kadar geçen süreye ilişkin maaş ve sair özlük haklarının ve yaş haddinden emeklilik nedeniyle hak ettiği tazminatlarının ödenmesi ile yaş haddinden emeklilik tarihine kadar geçen süreye ilişkin emeklilik intibaklarının yapılarak,

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaliyle, müstafi sayıldığı tarihten yaş haddinden emekli olduğu tarihe kadar maaş ve sair özlük hakkı olmak üzere şimdilik 10.000,00-TL (ıslah yolu ile arttırılan tutar 228.206,72-TL) ile emeklilik nedeniyle ödenmesi gereken tazminattan şimdilik 10.000,00-TL'nin müstafi sayıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, müstafi sayıldığı tarihten emekliye sevk edildiği tarihe kadar geçen süreye ilişkin emeklilik intibaklarının yapılarak, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilmesine,

ayrıca 50.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; uyuşmazlıkta, davacının müstafi sayılmasına ilişkin işlemin iptaliyle, hukuk aleminde hiç tesis edilmemiş gibi iptal kararının geriye yürüdüğü, davacının görevde olamamasının sebebi olan işlemin yargı kararı ile ortadan kaldırıldığı, dolayısıyla davacının açıkta kaldığı süreler için parasal haklarının ödenmesi ve emeklilik intibaklarının yapılarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilmesi talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,

Mahkemece verilen ara kararına davalı idarece verilen cevapta, davacının müstafi sayıldığı 20/08/2009 tarihinden yaş haddi nedeniyle emekli olduğu 15/02/2015 tarihine kadar çalışmış olsaydı alacağı maaş ve maaşa bağlı diğer parasal haklarının aylar itibarıyla toplam tutarının 228.206,72-TL olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca ise, davacının 26/12/2014 - 14/02/2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamı dışında herhangi bir çalışmasının olmadığının belirtildiği,

davacının net zararının ortaya konulması açısından açıkta kaldığı dönemde 26/12/2014 - 14/02/2015 tarihleri arasında Şişli Belediye Başkanlığında çalışması karşılığında elde ettiği 11.320,59-TL tutarın, toplam 228.206,72-TL zarardan mahsup edildiğinde, davacının açıkta kaldığı dönemde ortaya çıkan net zararının 216.886,13-TL olduğunun görüldüğü, bu durumda davacının hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle uğradığı 216.886,13-TL zararın hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini isteminin kabulü, 11.320,59-TL zararın ve fazlaya ilişkin faiz isteminin ise reddi gerektiği sonucuna varıldığı;

davacının açıkta geçirdiği süreye ilişkin davalı idarece intibakının yapılarak, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilmesinden sonra emekli ikramiyesinin, anılan Kurum tarafından hesaplanıp davacıya ödeneceği, dolayısıyla ödeme yükümlülüğü bulunmayan davalı idareden 10.000,00-TL emekli ikramiyesi talebinde hukuka uygunluk bulunmadığı;

manevi tazminata hükmedilebilmesi için, ilgilinin idarenin hukuka aykırı bir işlemi veya eylemi sonucu ağır bir elem ve üzüntü duymuş olması veya şeref ve haysiyetinin rencide edilmiş bulunmasının gerektiği, uyuşmazlıkta, belirtilen şartların gerçekleşmediği görülmekle, davacının manevi tazminat isteminin reddi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, toplam 228.206,72-TL maddi tazminat isteminin 216.886,13-TL'lik kısmının kabulüne, 216.886,13-TL tazminatın (ücretlerin her ayın on beşi itibarıyla ödendiği dikkate alınarak) hak ediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine,

diğer istemler yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Eksik inceleme neticesinde verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, dayanak yargı kararında sadece işlemin iptaline hükmedilmiş olup, aylık ve özlük hakları konusunda hüküm tesis edilmediği, fiilen çalışılmayan süreye ilişkin ödemede bulunulmasının mümkün olmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde ise; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği,

bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.

Fazlaya ilişkin hakkın saklı tutularak belirli bir bedel üzerinden açılan tazminat davalarında, yargılama aşamasında ilgili yargı mercii tarafından konuya ilişkin yaptırılan bilirkişi incelemesi vs. araştırmalar neticesinde bulunan yeni değer, davacı tarafından 2577 sayılı Kanun'un 16. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ıslah edilerek, talebe konu tazminat miktarı, belirlenmiş olan yeni değer üzerinden güncellenebilmektedir.

İlgili yargı mercii tarafından, güncellenen bu değerin tazminine karar verilirken, hükmedilecek tazminata yürütülecek faiz yönünden, faizin niteliği gereği ikili bir ayırım yapılması ve "davanın ilk açıldığı zaman belirtilen tazminat miktarına", dava tarihinden veya dava tarihinden önce davacı tarafından idareye bir başvuru yapılmış ve bu başvuru tarihinden itibaren faiz ödenmesi yönünde bir talepte bulunulmuş ise idareye başvuru tarihinden itibaren; "tazminatın ıslah ile artırılan diğer kısmına" ise, ıslah dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edildiği tarihten itibaren faiz yürütülmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, müstafi sayıldığı tarihten yaş haddinden emekliye sevk edildiği tarihe kadar geçen süreye ilişkin maaş ve sair özlük haklarının ve yaş haddinden emeklilik nedeniyle hak ettiği tazminatlarının ödenmesi ile yaş haddinden emeklilik tarihine kadar geçen süreye ilişkin emeklilik intibaklarının yapılarak,

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaliyle, müstafi sayıldığı tarihten yaş haddinden emekli olduğu tarihe kadar maaş ve sair özlük hakkı olmak üzere şimdilik 10.000,00-TL ile emeklilik nedeniyle ödenmesi gereken tazminattan şimdilik 10.000,00-TL'nin müstafi sayıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, müstafi sayıldığı tarihten emekliye sevk edildiği tarihe kadar geçen süreye ilişkin emeklilik intibaklarının yapılarak, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilmesine,

ayrıca 50.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açtığı davada, Mahkemece verilen ara kararına istinaden davacının müstafi sayıldığı 20/08/2009 tarihinden yaş haddinden emekliye sevk edildiği 15/02/2015 tarihine kadar bulunmuş olduğu kadroda çalışmış olsaydı alacağı maaş ve maaşa bağlı diğer parasal haklarının aylar itibarıyla toplam tutarının 228.206,72-TL olduğunun belirtilmesi üzerine,

davacı tarafça 25/10/2017 tarihinde kayda giren dilekçeyle, bu kısım yönünden 10.000,00-TL olarak belirlenen dava değeri ıslah yolu ile 218.206,72-TL arttırılarak 228.206,72-TL'ye yükseltildiği, ıslah dilekçesinin 13/11/2017 tarihinde davalı idareye tebliğ edildiği,

buna karşın İdare Mahkemesince, yukarıda belirtildiği şekilde bir ayrım yapılmaksızın, maddi tazminat isteminin kabul edilen toplam 216.886,13-TL'lik kısmının (ücretlerin her ayın on beşi itibarıyla ödendiği dikkate alınarak) hak ediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine şeklinde karar verildiği görülmekle, yasal faizin başlangıcı açısından verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.

Ancak, bu husus, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, kararın hüküm fıkrasının faize ilişkin kısmının, "toplam 216.886,13-TL maddi tazminat tutarının, dava dilekçesinde talep edilen 10.000,00-TL'lik kısmı için dava tarihi olan 22/02/2016 tarihinden itibaren, ıslah yolu ile arttırılan 206.886,13-TL'lik kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 06/11/2017 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine'' şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.