Danıştay 12. Daire E.2018/2282 K.2020/3141

Dava konusu istem: Mamak Belediye Başkanlığı Bilgi İşlem Müdürlüğü'nde programcı kadrosuyla görev yapan davacı tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-(ı) maddesi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarihli ve … sayılı işleminin iptaline ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu olayda, her ne kadar davacı, disiplin cezasına konu eylemleri nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-(ı) maddesi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmış ise de, davacıya isnat edilen fiilerin sözkonusu 657 sayılı Kanunun 125/C-(ı) maddesi kapsamına girmediği anlaşılmakla birlikte anılan eylemlerin anılan Kanunun 125/C-(a) maddesinde belirtilen "kasıtlı olarak;

emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak " maddesi kapsamına girdiğinden ve bu fiilin de 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasını gerektiren fiillerden olduğu sonucuna varılmakla davacının anılan fiilleri nedeniyle 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işlediği iddia edilen eylemi ile cezanın örtüşmediği, yorum yapıldığı, başka eyleme dahil edildiği, disiplin cezalarında tipiklik kuralının olduğu, eyleminin işlediğinin somut deliller ile ortaya konulamadığı ileri sürülerek Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 21/11/2017 tarih ve E:2014/8307, K:2017/5820 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacının Mamak Belediye Başkanlığı Bilgi İşlem Müdürlüğü'nde programcı kadrosuyla görev yaptığı, görev yaptığı dönemlerde hakkında işe geç gelmesi ve görev mahallini izinsiz ve mazeretsiz olarak terk etmesi, öğleden sonra yapılan kontrollerde ise gelmediği saatlerdeki imzalarının mesai saati dolmadan attığının tespit edilmesi nedeniyle hakkında uyarma ve kınama cezaları verildiği, ancak sözlü ve yazılı uyarılara rağmen davacının anılan eylemlerine devam ettiği ve alışkanlık haline getirmesi üzerine hakkında … tarihli disiplin soruşturması oluru verilmesi üzerine disiplin soruşturmasına başlandığı,

yapılan soruşturma neticesinde, davacının mesai giriş ve çıkış saatlerine uymadığından bahisle tutanakların tutulduğu, mesai saatlerine keyfi olarak uymadığı ve günlük devam çizelgelerinin incelenmesi sonucunda görevde olmadığı saatler için de imza attığının tespit edildiği, bu kapsamda, davacının görev yaptığı birimde görevli memurların ifadelerinin alındığı, verilen ifadelerde de işe sürekli olarak geç geldiği ve işten erken ayrıldığı, genellikle öğle yemeğini yedikten sonra işyerini izinsiz olarak terk ettiği, anılan hareketlerini alışkanlık haline getirdiği, kendilerini de bu hareketlerin olumsuz olarak etkilediğinin beyan edildiği,

tüm bu hususların değerlendirilmesi sonucunda, davacının mesai saatlerine uymadığı yönündeki tutanaklar, çalışan personelin beyanları ve önceki disiplin cezaları dikkate alınmak suretiyle davacının eylemlerinin Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte olduğundan bahisle adına 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-(ı) maddesi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği,

teklif doğrultusunda … tarihli ve … sayılı dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine disiplin cezasına konu işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/A-(b) maddesinde, "Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terketmek" fiili uyarma cezası ile cezalandırılacak fiil ve haller arasında sayılmış; 125-C/(ı) maddesinde, hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunanların aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun'un 125/2 maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuşlardır.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Sözkonusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.

Uyuşmazlığa konu olayda dosya kapsamı ve soruşturma raporu içeriğinden, davacıya isnat edilen fiilin, yukarıda aktarılan mevzuat hükmü uyarınca, uyarma cezasını gerektiren haller arasında düzenlenmiş olup, tekerrürü halinde ise bir üst ceza ile cezalandırılılabileceği haller yine aynı Kanun maddesinin devamında belirlenmiştir

Bu durumda, davacıya isnat edilen fiilin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-(ı) maddesinde yer alan suç tanımına uymadığı, diğer bir ifadeyle 657 sayılı Kanun'un 125/C-(ı) maddesiyle örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, davacının anılan madde uyarınca aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.