Danıştay 12. Daire E.2018/3943 K.2021/1516

Dava konusu istem : Çorum Göğüs Hastalıkları Hastanesinde röntgen teknisyeni olarak görev yapan davacının, 2014 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarında %50 artırımlı olarak ödenen nöbet ücretinin, artırımlı kısmının geri alınmasına ilişkin işlemin iptal edilerek, 2014 yılı Haziran ayından itibaren nöbet ücretinin yeniden %50 arttırımlı olarak ödenmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Toplu Sözleşme hükümlerinde, yüzde elli artırımlı olarak ödenecek nöbet ücretlerinin, belirli birimlerde tutulacak nöbetler için geçerli olduğunun belirtildiği, ilgili birimlerde fiilen görev yapma koşulundan bahsedilmediği,

dava dosyasına sunulan aylık acil röntgen nöbet listeleri incelendiğinde, acil servis hizmetleri için nöbet görevini ifa ettiği anlaşılan davacının, ifa ettiği nöbet görevi için nöbet ücretinin yüzde elli artırımlı olarak ödenmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, hesaplanacak nöbet ücreti farkının, idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının, 657 sayılı Kanun ve Toplu Sözleşmede nöbet ücretinin % 50 artırımlı ödenmesinin öngörüldüğü, sayma yoluyla belirlenen herhangi bir birimde çalışmadığı, acil birim çalışma nöbet listesinde isminin yer almadığı, normal nöbetini fiilen çalışmakta olduğu radyoloji biriminde tuttuğu, bu birimde tutulan nöbet bakımından % 50 artırımlı nöbet ücreti ödenmesi hususunda ilgili mevzuatta hüküm bulunmadığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesi uyarınca Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu yerine Sağlık Bakanlığı hasım mevkiine alınarak gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çorum Göğüs Hastalıkları Hastanesinde röntgen teknisyeni olarak görev yapan davacı; 23/09/2014 tarihli dilekçe ile, %50 artırımlı olarak ödenen nöbet ücretinin geri alınması için başlatılan işlemin iptali ve 2014 yılı Haziran ayından itibaren nöbet ücretinin yeniden %50 arttırımlı olarak ödenmesini talep etmiştir. Davalı idarece, ... tarih ve ... sayılı işlem ile başvurusunun reddi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek 33. maddesinde, "Yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında normal, acil veya branş nöbeti tutarak, bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen memurlar ile sözleşmeli personele, izin suretiyle karşılanamayan her bir nöbet saati için (nöbet süresi kesintisiz 6 saatten az olmamak üzere), aşağıda gösterilen gösterge rakamlarının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu hesaplanacak tutarda nöbet ücreti ödenir.

Bu ücret yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan söz konusu nöbetler için yüzde elli oranında artırımlı ödenir. Ancak ayda aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde 60 saatten, diğer yerlerde ve hiçbir şekilde 130 saatten fazlası için ödeme yapılmaz." hükmüne yer verilmiştir.

14/08/2013 tarih ve 28735 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2014-2015 Yıllarını Kapsayan 2. Dönem Toplu Sözleşme"nin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlığı altındaki Üçüncü Bölümünün "Nöbet ücreti" alt başlıklı 7. maddesinde de, "657 sayılı Kanunun ek 33. maddesi uyarınca ödenen nöbet ücretleri dini bayram günleri için %20 artırımlı ödenir. Ayrıca yoğun bakım, diyaliz, ameliyathane, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan nöbetler için ödenen nöbet ücretleri de %50 artırımlı ödenir." şeklinde benzer bir düzenleme yer almıştır.

Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun "Nöbet Ücretleri" konulu ... tarih ve ... sayılı Genel Yazısı'nda; yukarıda anılan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek 33. maddesi ile 14/08/2013 tarih ve 28735 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2014 ve 2015 Yıllarını Kapsayan 2. Dönem Toplu Sözleşme'nin "Sağlık ve Sosyal Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme'" başlıklı Üçüncü Bölümünün 7. maddesinin uygulanmasına ilişkin tereddütlerin giderilmesi ve birliğin sağlanması amacına yönelik açıklamalara yer verilmiş olup,

anılan Genel Yazı'nın "Özellik Arz Eden Birimlere Hizmet Verenlerin Nöbet Ücreti" başlıklı 2. maddesinde. 657 sayılı Kanun ve Toplu Sözleşme'de, nöbet ücretlerinin %50 artırımlı ödeneceği birimlerin sayma yoluyla tek tek belirlendiği, özellik arz eden bu birimlere hizmet veren röntgen ve laboratuvarda çalışan personele farklı nöbet ücreti katsayısı ödeneceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği.

Toplu Sözleşme'nin, "Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında görev yapan ve mesai saatleri dışında, acil servise hizmet veren röntgen ve laboratuvarlarda çalışan personelden (sözleşmeli personel dahil) bu birimlerde fiilen çalıştıkları süreler özellik arz eden birimler için öngörülen katsayılar üzerinden değerlendirilir." düzenlemesini içeren 12. maddesinin, ek ödemeye ilişkin olduğu ve nöbet ücretini kapsamadığı, ek ödeme için getirilen bu düzenlemenin kıyas yoluyla nöbet ücreti için de uygulanmasına imkan bulunmadığı;

röntgen ve laboratuvar teknisyenlerinin mesai saatleri dışında yoğun bakım, acil servis, diyaliz ve ameliyathane birimlerine hizmet vermeleri halinde bu birimler için öngörülen katsayılardan yararlandırılamayacağı, ancak laboratuvar veya röntgen ünitesi, acil servis bünyesinde ve sadece bu birime münhasır hizmet veriyorsa %50 artırımlı katsayıdan yararlandırılacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek 33. maddesi ile yukarıda anılan Toplu Sözleşme hükümlerinde, tahdidi olarak sayılan diyaliz, ameliyathane, yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetleri birimlerinde çalışan personele, diğer birimlerdeki personele ödenen nöbet ücretinin %50 oranında artırılmış olarak ödeneceği kurala bağlanmış olup; bu düzenlemenin, sözü edilen sağlık birimlerinin, ek çaba ve performans gerektiren birimler olması, bu birimlerde çalışan personelin görevinin sürekli özen ve dikkat gerektirmesi, daha fazla sorumluluk üstlenmesi gibi hususlar gözetilerek hazırlandığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu düzenleme, hizmet bazında değil birim bazında yapıldığından, personelin bu birimler için öngörülen artırımlı nöbet ücretinden faydalanabilmesi için görev yapılan kurumda bu birimin bulunması ve hizmetin fiilen bu birimde verilmiş olması gerekmektedir.

Bu durumda; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek 33. maddesi ve Toplu Sözleşme hükümlerinde tahdidi olarak sayılan birimlerde görev yapmayan davacının, nöbet ücretinin %50 artırımlı ödenmemesi yönündeki dava konusu işlemde hukuka aykırılık, anılan işlemin iptali ile hesaplanacak nöbet ücreti farklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/10/2020 tarih ve E:2019/3282, K:2020/1770 sayılı kararı da bu yöndedir.