Danıştay 12. Daire E.2018/4370 K.2021/5768

Dava konusu istem : Emniyet Genel Müdürlüğü ... Başkanlığında 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde başmüfettiş olarak görev yapmakta iken 28/12/2010 tarihinde yaş haddi nedeniyle emekliye sevk edilen davacı tarafından, makam ve görev tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam iki yıl bulunma şartını sağladığının yargı kararıyla tespit edildiğinden bahisle, anılan tazminat tutarlarından yararlandırılması talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince; davacının makam ve görev tazminatından yararlandırılması hususunda hak sahibi olduğuna ilişkin yargı kararlarının uygulanmasının Anayasal bir zorunluluk olduğu, dolayısıyla, ilgili karar uyarınca 1. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine 30/06/2005 tarihinde terfi ettiği dikkate alındığında, makam tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam 2 yıl bulunma şartını taşıdığından, dava konusu başvurusunun zımnen reddine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dava dosyasındaki uyuşmazlığa esas olan idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanarak, aynı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

2 yıldan az süreyle başmüfettişlik görevinde bulunan davacının, makam tazminatından ve buna bağlı bir hak olan görev tazminatından yararlandırılmasına imkan bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Kastamonu Polis Meslek Yüksekokulu Müdürlüğünde 2. sınıf emniyet müdürü rütbesiyle görev yapmakta iken 1. Sınıf emniyet müdürlüğüne terfi ettirilmemesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle İçişleri Bakanlığına karşı açılan davada.

Danıştay Onikinci Dairesince verilen bozma kararına uyularak, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının dava tarihi olan 14/07/2005 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir. Anılan karar temyiz ve kararın düzeltilmesi aşamalarından sonra Mahkeme kararı doğrultusunda kesinleşmiştir.

Davacı, bu karar uyarınca Emniyet Genel Müdürlüğünün ... tarihli Olur'u ile rütbe hak ediş tarihinin 30/06/2005 şeklinde belirlenmesiyle, ... Dairesi Başkanlığında 1. sınıf emniyet müdürü rütbesiyle merkez emniyet müdürü olarak naklen terfien atanmıştır. 17/03/2010 tarihinde ... Kurulu Başkanlığında 1. sınıf emniyet müdürü rütbesiyle başmüfettiş olarak göreve başlamıştır. 28/12/2020 tarihinde yaş haddinden emekliye sevki üzerine 26/01/2011 tarihli işlem ile 45 yıl, 3 ay, 14 gün hizmetine karşılık 1. derecenin 4. kademesi intibakı ve (3600) ek gösterge rakamı üzerinden 15/01/2011 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanmıştır.

Davacının temyizen incelenen iş bu dosya kapsamındaki talebine dayanak oluşturan ve 1. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettiği 30/06/2005 ile emekliye sevk edildiği 28/12/2010 tarihleri arasındaki 2 yılı aşan çalışmaları nedeniyle makam tazminatı ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ve maddi zararlarının tazmini istemiyle Emniyet Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada; ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 1. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine atanması işlemi 30/06/2005 tarihinden geçerli olmak üzere yapılan ve dolayısıyla bu tarihten emekliye sevk edildiği 28/12/2010 tarihine kadar anılan rütbede görev yapan davacının, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nda belirtilen makam tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam 2 yıl çalışma şartını sağladığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının tazmin talebinin kısmen kabulüyle,

bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı 15/12/2013 sonrasına ait makam tazminatlarının dava tarihi olan 03/02/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, 15/12/2013 öncesine ait tazmin talebine yönelik kısmın ise süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Temyiz aşamasında ise Dairemizin 10/03/2020 tarih ve E:2018/4315, K:2020/1939 sayılı kararı ile makam tazminatı ve yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevler arasında yer alan polis başmüfettişliğine 12/03/2010 tarihinde atanan davacının, 5434 sayılı Kanun'un Ek 68. maddesindeki kuralın aksine, bu görevlerde 2 yıldan az olmak üzere toplam 9 ay, 11 gün çalıştıktan sonra emekliye sevk edildiği anlaşıldığından,

makam tazminatından yararlandırılmaması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle kararın, dava konusu işlemin işlemin iptali ile davacının tazmin talebinin kısmen kabulü ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı 15/12/2013 başvuru tarihinden sonrasına ait makam tazminatlarının dava tarihi olan 03/02/2014 itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmiştir.

Söz konusu kararın düzeltilmesi istemi Dairemizin 30/12/2020 tarih ve E:2020/4598, K:2020/4961 sayılı kararı ile reddedilmiştir. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile bozma kararına uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı bu kez, 22/08/2015 tarihli başvurusuyla, 1. sınıf emniyet müdürü rütbesiyle merkez emniyet müdürü olarak göreve başladığı 15/06/2009 ile emekliye sevk edildiği 28/12/2010 tarihleri arası sürenin 2 yıldan az olması nedeniyle makam ve görev tazminatından yararlandırılmadığı, oysa ... İdare Mahkemesinin ... tarihli kararında da yer verildiği üzere, iki yıllık sürenin başlangıcı açısından 1. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettiği 30/06/2005 tarihi dikkate alındığında, emekliye sevkine kadar ilgili Kanun kapsamında belirtilen süre şartının sağlandığı ve bu nedenle, 01/01/2011 tarihi itibarıyla makam ve görev tazminatından yararlandırılması yönünde talepte bulunmuştur.

Davacının başvurusu idarece cevap verilmemek suretiyle reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10. maddesiyle eklenen Ek 26. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; bu Kanun'a ekli (IV) sayılı Cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödeneceği, (b) bendinde;

bu görevlerde (...) makam tazminatını almaya müstehak oldukları tarihten itibaren toplam iki yıl süre ile çalıştıktan sonra emekliye ayrılanlara yukarıdaki fıkraya göre bulunacak miktarın tamamının (926 sayılı Kanun'a tabi profesörlere yarısı) hayatta bulundukları sürece her ay T.C. Emekli Sandığınca ödeneceği, T.C. Emekli Sandığının bu ödemeleri üç aylık devreler halinde faturası karşılığında Hazine'den tahsil edeceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Kanun'a ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetveli'nde kadro ve görev unvanlarına göre tazminat göstergelerine yer verilmiş olup, Cetvel'in 8. sırasının (a) bölümünde en az dört yıl süreli yüksek öğrenim veren fakülte veya yüksek okulları bitirmiş, birinci dereceli kadroya atanmış ve Türkiye düzeyinde teftiş, denetim veya inceleme yetkisine sahip merkez denetim elemanlarından, sayılan kadro ve görev unvanında bulunanlar için (2000) gösterge rakamı üzerinden makam tazminatı ödeneceği kurala bağlanmıştır.

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun Ek 68. maddesinde makam tazminatı ile yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam iki yıl bulunduktan sonra emekliye ayrılanlara makam veya yüksek hakimlik ve temsil veya görev tazminatlarının bulundukları en üst görevleri esas alınarak ödeneceği, (Ek: 04/07/2001 - KHK - 631/1 Md.) makam veya yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam en az iki yıl bulunmadan veya bu görevlerde hiç bulunmadan emekliye ayrılanlara ise, en az altı süreyle bulundukları en üst görevleri için belirlenen görev tazminatı veya hizmet yılları itibarıyla belirlenen görev tazminatından yüksek olanın ödeneceği kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, emekli iken makam tazminatından yararlanabilmek için öncelikle, 657 sayılı Kanun'a ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetveli'nde unvanları ve kadroları yazılı görevlerde bulunulması gerektiği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; yukarıda maddi olay kısmında da yer verildiği üzere, davacının iş bu davaya konu başvurusunun dayanağını Kastamonu İdare Mahkemesinin 28/07/2009 tarihli kararı üzerine 30/06/2005 tarihi itibarıyla 1. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettirilmesi ve ilgili yargı kararı uyarınca yapılan işlemin esas alınması suretiyle, davacının 1. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettiği 30/06/2005 ile emekliye sevk edildiği 28/12/2010 tarihleri arasında makam tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam 2 yıl bulunma şartını sağladığından bahisle, dava konusu işlemin iptali ve tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarihli kararının oluşturduğu görülmektedir.

Temyizen incelenen karar içeriğinde de, her iki yargı kararına yer verilerek, anılan kararlar uyarınca davacının makam ve görev tazminatından yararlandırılması konusunda hak sahibi olduğu tespit edildiğinden, bu yöndeki başvurusunun zımnen reddinde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, dava konusu işlemin iptali ve tazminat isteminin kabulü yolunda hüküm kurulmuştur.

Dairemizin 10/03/2020 tarihli kararıyla, hükme esas alınan ... İdare Mahkemesinin 17/03/2015 tarihli kararının, makam tazminatı ile yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevler arasında yer alan Teftiş Kurulu Başkanlığına 12/03/2010 tarihinde atanan davacının, bu görevlerde 2 yıldan az olmak üzere toplam 9 ay, 11 gün çalıştıktan sonra emekliye sevk edildiği anlaşıldığından, makam tazminatından yararlandırılmaması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bu duruma göre, davacının Teftiş Kurulu Başkanlığında Başmüfettişlik görevinde 2 yıldan az sürede görevde bulunması; ayrıca, 1. sınıf emniyet müdürlüğü görevinin 657 sayılı Kanun'a ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvel'in de makam tazminatından yararlanılabilecek kadro ve görev unvanları arasında yer almaması nedeniyle, davacının makam tazminatı ve buna bağlı bir hak olan görev tazminatından yararlanamayacağı dikkate alındığında, dava konusu işlemin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.