Danıştay 12. Daire E.2018/4415 K.2022/923

Davacının iddiaları

Oğlu ...’nın Jandarma Genel Komutanlığında görevli iken, 04/09/1993 - 26/01/1995 tarihleri arasında “Firar” suçu işlediğinden bahisle 26/01/1995 tarihinde Jandarma Genel Komutanlığı ile ilişiğinin kesildiği, suçun 21/12/2000 tarih ve 4616 sayılı Kanun ile af kapsamına alındığı, 21/03/2001 tarihinde kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiği ve 5 yıl süre ile denetimli serbestliğe tabi tutulduğu ve “denetim süresi içerisinde herhangi bir suç işlemediğinden denetimli serbestlik süresi tamamlanmış ve neticede hakkında kamu davasının açılmamış sayılmasına karar verildiği,

Genelkurmay Başkanlığı tarafından, oğlu ve eşine -tesis edilen işleme kadar- 22 senedir akıllı kart verildiği ve bu kartın oğlu tarafından bu zamana kadar kullanıldığından, oğlunun kazanılmış bir hakkı da olduğu, Başkanlık tarafından verilen karar ile eşi, kızı ve gelini akıllı kart sahibi iken oğlunun bu haktan yararlanamadığı, tesis edilen işlemin her şeyden önce eşitlik ilkesi ile bağdaşmadığı ve aile bütünlüğünü ortadan kaldırıldığı ileri sürülerek akıllı kartın yenilenmesine ilişkin başvurunun reddine ilişkin işlemin ve MY88/1 TSK Akıllı Kart Yönergesi'nin ilgili maddesinin iptali istenilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

TSK Akıllı Kart Sistemi'nde (AKS) kart basım için ihtiyaç duyulan askeri bilgilerin personelin mensup olduğu Kurum/Kuvvet Komutanlığından alındığı, AKS'de yapılan inceleme neticesinde davacının oğlu U.K.’nın; askeri bilgisinin ilk olarak 04/12/2015 tarihinde J.Gn.K.lığından AKS' ye aktarıldığı ve buna göre 02/12/1994 tarihinde Jandarma Genel Komutanı Kararı ile "Disiplinsizlik" nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrıldığı, 02/02/2009 tarihinde yaptığı başvuruya istinaden "…” numaralı Askeri Sosyal Tesislere Günübirlik-Giriş Kartının, 03/02/2009 tarihinde basıldığı ve 03/02/2013 tarihinde geçerliliğini yitirdiği,

02/02/2013 tarihinde yapmış olduğu başvuruya istinaden "…" numaralı Askeri Sosyal Tesislere Günübirlik Giriş Kartının 22/04/2013 tarihinde basıldığı ve askeri bilgilerinin sistemden alınmasını müteakip 05/02/2015 tarihinde hak sahipliğini yitirdiği tespit edildiğinden MY 88-1 TSK Akıllı Kart Yönergesi gereğince kendi üzerinden TSK Akıllı Kartı alamadığı; ayrıca, U.K ’nın yine MY 88-1 TSK Akıllı Kart Yönergesinin 1. bölüm 3. madde (l) fıkrasındaki hüküm gereğince babası üzerinden de TSK Akıllı Kartı alamayacağı belirtilerek,

dava konusu bireysel işlemin ve MY 88-1 TSK Akıllı Kart Yönergesi'nin iptali istenen 1. bölüm 3. madde (l) fıkrasının hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu bireysel işlemin ve bireysel işleme dayanak MY88/1 TSK Akıllı Kart Yönergesi'nin birinci bölümünün 3. maddesinin (l) fıkrasının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Emekli astsubay olan davacı tarafından, oğluna ait olan akıllı kartının yenilenmesi için yapılan başvurunun, oğlunun Jandarma Genel Komutanlığı emrinde görevli iken disiplinsizlik nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetleri'nden ilişiğinin kesildiğinden bahisle reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve bu işlemin dayanağı olan MY88/1 TSK Akıllı Kart Yönergesi'nin ilgili maddesinin hukuka aykırı olduğu iddia edilerek iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununun "Disiplin cezaları" başlıklı 11. maddesinde, subay, astsubay ve uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında verilebilecek disiplin cezaları ağırlık derecesine göre sayılmış bu maddenin (f) bendinde Silahlı Kuvvetlerden ayırma sayılmıştır.

"Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" başlıklı uyuşmazlık döneminde yürürlükte olan şekliyle 13. maddesinin 1. fıkrasında, "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası, personelin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi veya durumuna göre sözleşmesinin feshedilmesi sonucunu doğurur.

Bu cezayı alanlar, seferberlik ve savaş hâlleri haricinde Türk Silahlı Kuvvetlerinde herhangi bir şekilde görev alamazlar.", aynı maddenin 2. fıkrasında, "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığında oluşturulacak yüksek disiplin kurulları tarafından verilir ve ilgili kuvvet komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının onayı ile yerine getirilir.

General ve amiraller hakkında ise Genelkurmay Başkanlığında teşkil edilecek yüksek disiplin kurulu tarafından verilir ve yerine getirilir." hükmüne yer verilmiştir.

211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 98. maddesinde, "Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile; a) Orduevi ve bağlısı şubeler, b) Askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri, kurulabilir.

Orduevi ve bağlısı şubeler ile askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhanelerinin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti alınmasına ilişkin usul ve esaslar, ihtiyaçların tespit ve temini ile elde edilen gelirlerin harcanacağı yerler ve diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yönetmelik ile belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

06/09/1961 tarih ve 10899 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin davaya konu Yönergenin yayımlandığı tarihte yürürlükte olan 26/12/2014 tarihli değişiklik öncesi 80. maddesinin (b) fıkrasında, "Kimlik kartlarının şekilleri, dağıtma usulleri ve hangi makamlarca verileceği Millî Savunma Bakanlığınca hazırlanacak bir talimatla tesbit edilir, " kuralına yer verilmiştir.

Ordu Evleri, Askerî Gazinolar ve Sosyal Tesisler Yönetmeliği hazırlanarak 20/08/2000 tarihli ve 24146 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış bu Yönetmeliğin adı 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ordu Evleri, Askerî Gazinolar ve Sosyal Tesisler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle “Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği” olarak değiştirilmiş, bu Yönetmeliğin 10 maddesinin 1.fıkrasında, "Subay, istisnai memur, Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı,

astsubay ve bunların üye aidatı ödeyen emeklileri tesislerin tabii üyeleridir. Bu kişilerden kendileri ve hak sahibi aile fertleri adına üye aidatı alınır. Hak sahipleri dışında giriş kartı verilerek tesislerden istifade edeceklerden ise kart ücreti alınır.

Ordu evi veya ordu evi şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, Yönergede belirtilen usuller doğrultusunda; istifade edecek personele göre kategorilere, imkânlarına göre de sınıflara ayrılabilir.", 2. Maddesinde, "Üyeler dışında, Türk Silahlı Kuvvetler mensubu görevli, emekli, müstafi personel ile bunların (vefat eden personel dâhil) yakınlarından kimlerin hangi tesislerden istifade edeceği ve istifade şekli Genelkurmay Başkanlığınca hazırlanan Yönergeler ile belirlenir.

Bu kişilere verilecek giriş kartı için ücret alınır. Alınacak bu ücret her yıl Genelkurmay Başkanlığı tarafından belirlenir.".

11. maddesinde ise, "Tesislere giriş, giriş kartları, kıyafet, (29/9/2006 tarihli ve 2006/11081 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 131 inci maddesinin birinci fıkrası esaslarına uygun şekilde) emniyet, tesislerden istifade, tertip, düzen ve hizmet esasları, Genelkurmay Başkanlığınca verilen emir ve talimatlara göre yürütülür." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Anılan düzenlemeler uyarınca Genelkurmay Başkanlığı tarafından, bu kapsamda ordu evi ve sosyal tesislere giriş-çıkışı sağlayan kartlara ilişkin usul ve esaslar MY 88-1 Türk Silahlı Kuvvetleri Akıllı Kart Yönergesi (2009) ile belirlenmiştir.

MY 88-1 Türk Silahlı Kuvvetleri Akıllı Kart Yönergesinin Birinci Bölümünün "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin (f) bendinde, "Asıl Hak Sahibi (AHS): 1'nci bölüm, madde 2 a ve b fıkralarında belirtilen personeli ifade eder." denilmiş; aynı maddenin (l) bendinde ise, "Hak Sahipliğini Yitiren Şahıslar: Hiçbir zaman TSK Akıllı Kartı alamayacak mahkeme kararı, Yüksek Disiplin Kurulu kararı, Yüksek Askeri Şura kararı gibi nedenlerle, Türk Silahlı Kuvvetleri emeklisi statüsünü kaybedenleri ifade eder.

Karargâh, birlik ve kurumlara girişlerini engellemek amacıyla, sakıncalı ve şüpheli sivil şahıslar ile yasaklı firma mensuplarını da kapsar.

Söz konusu personel hak sahibi başka personel üzerinden de TSK Akıllı Kartı alamaz." şeklinde düzenleme yapılmış, İkinci Bölümün "TSK Akıllı Kart Hak Sahipliğini Kaybeden Personel" başlıklı 4. maddesinin (c) bendinde, "926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu gereğince disiplinsizlik veya ahlaki durumları nedeniyle ayırma işlemine tabi tutulanlar, Yüksek Askeri Şura kararı ile TSK'dan ilişiği kesilenlerin TSK Akıllı Kartlarının iptal edileceği belirtilmiş, "TSK Akıllı Kartın İptal Edilmesini Gerektiren Durumlar" başlıklı 8. maddesinin (c) bendinde, "İlgili mevzuata göre TSK Akıllı Kart Sahipliğinin yitirilmesi," sayılmış,

Yönergenin Dördüncü Bölümün TSK Akıllı Kart Yönetim Merkezinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 6. maddesinin (ı) bendinde, TSK Akıllı Kartı hak sahipliği kontrolünü sürekli yaparak haksız kullanumı önler. Hak sahipliğini yitirenlerin kartlarının iptali için gerekli işlemleri başlatır. Bu durmdaki kartların asıl hak sahipleri birliklerine/Askerlik Şubelerine teslim edilmesini, haksız kullanım anında yakalandığı yerde karta el konulmasını sağlar.

Ayrıca bu kartları teknolojik olarak kullanıma kapatır ve görsel olarak kullanımını engellemek için Kullanımı Sonlandırılmış Kart Listesine (KSKL) ekler ...." kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, K.K.K'lığından emekli olan Lv.Asb. Kd.

Başçavuş olan davacının Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan oğlunun disiplinsizlik nedeniyle Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla TSK ile ilişiğinin kesildiği, daha önce babası üzerinden aldığı TSK Akıllı Kartın süresinin dolması üzerine davacının oğluna kart verilmesi için Askerlik şubesine yaptığı başvurunun kabul edilmemesi üzerine Genel Kurmay Merkez Daire Başkanlığı Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğüne başvurularak kart verilmeme sebebinin bildirilmesinin istenildiği,

Genel Kurmay Başkanlığınca verilen cevapta, TSK ile ilişiği kesilenlere MY88/1 TSK Akıllı Kart Yönergesi uyarınca, hem kendisi hemde hak sahibi başka bir personel üzerinden TSK Akıllı Kart düzenlenemediğinin bildirilmesi sonucu bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesinde davaya konu işlemin dayanağı olan MY88/1 TSK Akıllı Kart Yönergesi'nin iptali istenilen maddesinin hangisi olduğu belirtilmeden sadece ilgili maddesinin iptali istenilmiş ise de, dosya içeriğinden işlemin dayanağının davaya konu Yönergenin Birinci Bölümünün "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin (l) bendi olduğu görülmektedir.

Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak tüzük ve yönetmelik dışında, yönerge, tebliğ, genelge gibi çeşitli adlar altında da düzenleme yapabilmektedirler. Bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Bu nitelikleri gereği, dayandıkları üst hukuk normlarına aykırı hüküm ihtiva etmeleri mümkün değildir.

TSK 'dan emekli subay ve ast subaylar ile aile fertlerine kimlik kartı verilmesine yönelik yasal bir düzenleme yapılmamış, bu konuda hizmetin gereği ve kimlik kartının işlevi dikkate alınarak düzenleme yapılması için idareye takdir yetkisi verilmiş, idarece kendisine verilen yetki uyarınca davaya konu Yönerge ile bu konuda düzenleme yapılmış, bu Yönerge ile hak sahipleri ile bu özelliği yitiren ve hiçbir şekilde kendilerine akıllı kart verilmeyecek kişiler belirlenmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri ile davaya konu düzenlemenin birlikte değerlendirilmesinden, takdir yetkisi kapsamında hazırlanan, üst normlara aykırı bir kural içermeyen ve sonuç yaratmayan dava konusu düzenleyici işlemin iptali istenilen kısmında ve bu düzenlemeye dayanılarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Belirtilen nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra; dava dilekçesinde her ne kadar MY88/1 TSK Akıllı Kart Yönergesi'nin bireysel işleme dayanak ilgili maddesinin iptali istenilmiş ise de; dava dilekçesinde yer alan iddialar ve nihai talep doğrultusunda, MY88/1 TSK Akıllı Kart Yönergesi'nin Birinci Bölümünün "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin (l) bendinin iptalinin istenildiği anlaşıldığından, iptal istemi bu anılan maddeye hasren incelenerek gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Kara Kuvvetleri Komutanlığından emekli olan davacının, Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan oğlunun, disiplinsizlik nedeniyle ilişiğinin kesildiği, daha önce davacı üzerinden aldığı TSK Akıllı Kartın süresinin dolması üzerine davacı tarafından, oğluna kart verilmesi için askerlik şubesine yaptığı başvurunun kabul edilmemesi nedeniyle Genel Kurmay Merkez Daire Başkanlığı Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğüne başvurularak kart verilmeme sebebinin bildirilmesinin istenildiği,

Genel Kurmay Başkanlığınca verilen cevapta, TSK ile ilişiği kesilenlere MY88/1 TSK Akıllı Kart Yönergesi uyarınca, hem kendisi hem de hak sahibi başka bir personel üzerinden TSK Akıllı Kart düzenlenemediğinin bildirilmesi sonucu, hakkında tesis edilen 29/05/2017 tarih ve 64886 sayılı işlemin ve işleme dayanak alınan MY88/1 TSK Akıllı Kart Yönergesi'nin Birinci Bölümünün "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin (l) bendinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

Davacının, astsubay olarak görev yapmakta iken disiplinsizlik nedeniyle emekliye sevk edilen oğlunun, emekliye sevk edildiği tarihte yürürlükte olan; 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 94. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Disiplinsizlik ve ahlaki durum sebebiyle ayırma: Disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle Silahlı Kuvvetlerde kalmaları uygun görülmeyen astsubayların hizmet sürelerine bakılmaksızın haklarında T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.

" hükmüne, 21/07/1972 tarih ve 14079 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Astsubay Sicil Yönetmeliği'nin 53. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde, "Aşağıdaki sebeplerden biri ile disiplinsizlik veya ahlâki durumlan gereği Silahlı Kuvvetlerde kalmaları son rütbelerine ait bir veya birkaç belge ile anlaşılıp uygun görülmeyen astsubaylar hakkında hizmet sürelerine bakılmaksızın emeklilik işlemi yapılır. a) Disiplin bozucu hareketlerde bulunması, ikaz veya cezalara rağmen islâh olmaması,

b) Hizmetin gerektirdiği şekilde tavır ve hareketlerini ikazlara rağmen düzenleyememesi", 54. maddesinin birinci fıkrasında, "Disiplinsizlik ve ahlâki durum nedeniyle ayırma sicil belgesinin düzenlenmesinde süre söz konusu değildir; her zaman düzenlenebilir. Niteliklere not verilmez.

Sicil üstleri, kanaat hanesine 53 üncü maddedeki disiplinsizlik ve ahlâki durumlardan hangisine göre kesin kanaata vardıkları belirtildikten sonra (Silâhlı Kuvvetlerde kalması uygun değildir) kanaatini yazarak imzalar ve gerekli belgeleri ekleyerek,

bekletilmeden Kuvvet Personel Başkanlıklarına (Jandarma Genel Komutanlığı Personel Başkanlığına) gönderilir.", ikinci fıkrasında, "Disiplinsizlik ve ahlaki durumu nedeniyle ayırma sicil belgesi düzenlenmesi gereken bir astsubay hakkında, bu görüşe katılmayan sicil üstü, niteliklere not yazmaksızın sicil belgesinin V inci bölümündeki kendisine ait kanaat hanesine, gerekçeli olarak (Silahlı kuvvetlerde kalması uygun değildir) kanaatine katılmadığını belirterek imza eder", üçüncü fıkrasında, "Kuvvet Personel Başkanlıklarına gelen bu sicillerden,

sicil üstlerinin kanaatlarının çoğunluğu (Silâhlı Kuvvetlerde kalması uygun değildir) şeklinde bulunmayan siciller, mazbata edilerek ait olduğu astsubayın sicil dosyasına konur.

Kanaatların çoğunluğu veya tümü (Silâhlı Kuvvetlerde kalması uygun değildir) şeklinde bulunan siciller, Kuvvet Personel Başkanının başkanlığında Tayin, Yönetim ve Kıdem Daire Başkanları veya şube müdürleri ile Hukuk İşleri Müdüründen teşekkül eden bir heyet tarafından kanun ve yönetmeliklere uygunluk, ekli belgelerin yeteriiği ve geçerliliği yönünden incelenir. Heyetin aldığı karar Kuvvet Komutanına arz edilerek, alınacak emre göre işlem yapılır.

Kuvvet Komutanı tarafından emekliliği uygun görülmeyenlerin görev yeri değiştirilir." hükümlerine yer verilmiştir.

211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 98. maddesinde, "Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin sosyal ve moral ihtiyaçlarını karşılamak, dayanışmayı artırmak, mesleki, sosyal gelişmelerini mümkün kılacak imkânları hazırlamak maksadıyla ve Genelkurmay Başkanlığının izni ile; a) Orduevi ve bağlısı şubeler, b) Askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri, kurulabilir.

Orduevi ve bağlısı şubeler ile askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhanelerinin kadro, kuruluş, idare, yapılacak denetleme ve işletme şekilleri, verilecek hizmetler, üye aidatı ve kart ücreti alınmasına ilişkin usul ve esaslar, ihtiyaçların tespit ve temini ile elde edilen gelirlerin harcanacağı yerler ve diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yönetmelik ile belirlenir." hükmü yer almıştır.

06/09/1961 tarih ve 10899 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliğinin davaya konu Yönergenin yayımlandığı tarihte yürürlükte olan 26/12/2014 tarihli değişiklik öncesi 80. maddesinin (b) fıkrasında, "Kimlik kartlarının şekilleri, dağıtma usulleri ve hangi makamlarca verileceği Millî Savunma Bakanlığınca hazırlanacak bir talimatla tesbit edilir, " kuralına yer verilmiştir.

Ordu Evleri, Askerî Gazinolar ve Sosyal Tesisler Yönetmeliği hazırlanarak 20/8/2000 tarihli ve 24146 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış bu Yönetmeliğin adı 26.12.2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ordu Evleri, Askerî Gazinolar ve Sosyal Tesisler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle “Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, Kışla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği” olarak değiştirilmiş, bu Yönetmeliğin 10 maddesinin 1. fıkrasında, "Subay, istisnai memur, Türk Silahlı Kuvvetlerinde istihdam edilen sivil öğretim elemanı,

astsubay ve bunların üye aidatı ödeyen emeklileri tesislerin tabii üyeleridir. Bu kişilerden kendileri ve hak sahibi aile fertleri adına üye aidatı alınır. Hak sahipleri dışında giriş kartı verilerek tesislerden istifade edeceklerden ise kart ücreti alınır.

Ordu evi veya ordu evi şubeleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri, Yönergede belirtilen usuller doğrultusunda; istifade edecek personele göre kategorilere, imkânlarına göre de sınıflara ayrılabilir.", 2. maddesinde, "Üyeler dışında, Türk Silahlı Kuvvetler mensubu görevli, emekli, müstafi personel ile bunların (vefat eden personel dâhil) yakınlarından kimlerin hangi tesislerden istifade edeceği ve istifade şekli Genelkurmay Başkanlığınca hazırlanan Yönergeler ile belirlenir.

Bu kişilere verilecek giriş kartı için ücret alınır. Alınacak bu ücret her yıl Genelkurmay Başkanlığı tarafından belirlenir.".

11. maddesinde ise, "Tesislere giriş, giriş kartları, kıyafet, (29/9/2006 tarihli ve 2006/11081 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 131 inci maddesinin birinci fıkrası esaslarına uygun şekilde) emniyet, tesislerden istifade, tertip, düzen ve hizmet esasları, Genelkurmay Başkanlığınca verilen emir ve talimatlara göre yürütülür." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Anılan düzenlemeler uyarınca Genelkurmay Başkanlığı tarafından, bu kapsamda ordu evi ve sosyal tesislere giriş-çıkışı sağlayan kartlara ilişkin usul ve esaslar MY 88-1 Türk Silahlı Kuvvetleri Akıllı Kart Yönergesi (2009) ile belirlenmiştir.

MY 88-1 Türk Silahlı Kuvvetleri Akıllı Kart Yönergesinin Birinci Bölümünün "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin (f) bendinde, "Asıl Hak Sahibi (AHS): 1'nci bölüm, madde 2 a ve b fıkralarında belirtilen personeli ifade eder." denilmiş; aynı maddenin (l) bendinde ise, "Hak Sahipliğini Yitiren Şahıslar: Hiçbir zaman TSK Akıllı Kartı alamayacak mahkeme kararı, Yüksek Disiplin Kurulu kararı, Yüksek Askeri Şura kararı gibi nedenlerle, Türk Silahlı Kuvvetleri emeklisi statüsünü kaybedenleri ifade eder.

Karargâh, birlik ve kurumlara girişlerini engellemek amacıyla, sakıncalı ve şüpheli sivil şahıslar ile yasaklı firma mensuplarını da kapsar.

Söz konusu personel hak sahibi başka personel üzerinden de TSK Akıllı Kartı alamaz." şeklinde düzenleme yapılmış, İkinci Bölümün "TSK Akıllı Kart Hak Sahipliğini Kaybeden Personel" başlıklı 4. maddesinin (c) bendinde, "926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu gereğince disiplinsizlik veya ahlaki durumları nedeniyle ayırma işlemine tabi tutulanlar, Yüksek Askeri Şura kararı ile TSK'dan ilişiği kesilenlerin TSK Akıllı Kartlarının iptal edileceği belirtilmiş, "TSK Akıllı Kartın İptal Edilmesini Gerektiren Durumlar" başlıklı 8. maddesinin (c) bendinde, "İlgili mevzuata göre TSK Akıllı Kart Sahipliğinin yitirilmesi," sayılmış,

Yönergenin Dördüncü Bölümün TSK Akıllı Kart Yönetim Merkezinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 6. maddesinin (ı) bendinde, TSK Akıllı Kartı hak sahipliği kontrolünü sürekli yaparak haksız kullanumı önler. Hak sahipliğini yitirenlerin kartlarının iptali için gerekli işlemleri başlatır. Bu durumdaki kartların asıl hak sahipleri birliklerine/Askerlik Şubelerine teslim edilmesini, haksız kullanım anında yakalandığı yerde karta el konulmasını sağlar.

Ayrıca bu kartları teknolojik olarak kullanıma kapatır ve görsel olarak kullanımını engellemek için Kullanımı Sonlandırılmış Kart Listesine (KSKL) ekler ...." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, MY 88-1 Türk Silahlı Kuvvetleri Yönergesi'nin dava konusu bireysel işleme dayanak olan ve iptali istenilen, Yönerge'nin birinci bölümünün 3. maddesinin (l) fıkrası olduğu anlaşıldığından; dava, MY 88-1 Türk Silahlı Kuvvetleri Yönergesi'nin birinci bölümünün 3. maddesinin (l) fıkrasının iptali istemi yönünden incelendiğinde;

Dava konusu Yönerge'nin birinci bölümünün 3. maddesinin (l) bendinde mahkeme kararı, Yüksek Disiplin Kurulu kararı ve Yüksek Askeri Şura kararı gibi nedenlerle Türk Silahlı Kuvvetleri emeklisi statüsünü kaybeden personelin Türk Silahlı Kuvvetleri akıllı kartı hak sahipliğini yitiren şahıslar olarak tanımlandığı ve bunların hiçbir zaman hak sahibi başka bir personel üzerinden de akıllı kart alamayacaklarının düzenlendiği anlaşılmış olup, bu haliyle üst normlara aykırı bir kural içermeyen ve sonuç yaratmayan dava konusu düzenleyici işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Dava, davacının oğluna ait olan akıllı kartın yenilenmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden incelendiğinde;

Yukarıda açıklanan, MY 88-1 Türk Silahlı Kuvvetleri Akıllı Kart Yönergesi'nin birinci bölümünün 3. maddesinin (l) bendinde yer alan düzenlemeye dayanılarak, davacının oğlunun davacı nedeniyle hak kazandığı TSK Akıllı Kartına davalı idare tarafından el konulup kartın iptal edildiği; işleme dayanak alınan ve Türk Silahlı Kuvvetleri emeklisi statüsünü mahkeme kararı, Yüksek Disiplin Kurulu kararı ve Yüksek Askeri Şura kararı gibi nedenlerle kaybedenlere hiçbir zaman TSK Akıllı Kart verilemeyeceğine ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığından,

bu kapsamda disiplinsizlik nedeniyle Jandarma Genel Komutanlığı'ndan ilişiği kesilen oğlunun, hem kendisi hem de davacı olan babası üzerinden TSK Akıllı Kartı kullanamayacağı anlaşıldığından, dava konusu bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.